တတိယအရြယ္ႏွင့္ မ်က္စိေဝဒနာမ်ား။ ေမာင္ျပည့္ေအာင္(Ophthalmic Assistant)

          အသက္(၄ဝ)ဝန္းက်င္အရြယ္မွစတင္ေသာ တတိယအရြယ္၌  အေထြေထြက်မ္းမာေရး အား နည္းခ်က္မ်ားကိုၾကံဳေတြ႕ၾကရသည့္နည္းတူ၊မ်က္စိအားနည္းမႈမ်ားကိုလည္း မလြဲမေသြခံစားၾကရ မည္ ျဖစ္ပါသည္။ထုိသို႔ ၾကဳံ႕ေတြရမည့္အေျခအေနမ်ားကို သိရွိိၾကျခင္းအားျဖင့္ ေဆာင္ရန္ႏွင့္ေရွာင္ရန္ အခ်က္အလက္မ်ားကို သေဘာေပါက္နားလည္ၾကလ်က္ အက်ိိဳးမ်ားၾကေစျခင္းအလို႔ငွာ ဤ ေဆာင္းပါးကို ေရးသားပါသည္။

 

အရြယ္လြန္ခ်ိန္၌ ၾကံဳေတြ႔ၾကရေလ့ရွိသည့္ မ်က္စိေဝဒနာမ်ားကို ေအာက္ပါအတိုင္း ေယဘု ယ်အားျဖင့္ေတြ႔ရပါမည္။(၁)အနီးမႈန္ျခင္း(Presbyopia)၊(၂)အတြင္းတိမ္ျဖစ္ျခင္း(cataract)၊(၃)ေရတိမ္ျဖစ္ ျခင္း (glaucoma)၊(၄)ျမင္လႊာရွိ မက္က်ဴလာအားနည္းျခင္း(Age – related macular degeneration -AMD)  (၅)သက္ၾကီးေရာဂါမ်ားေၾကာင့္ျမင္အျမင္အာရံုခ်ိဳ႕ယြင္းျခင္း( Age-Related Diseases and Vision) တို႔ျဖစ္ ၏။   

                  

(၁)အနီးမႈန္ျခင္း(Presbyopia)။ လူတိုင္းလူတိုင္းအသက္(၄၀)အရြယ္တြင္ အနီးၾကည့္ မႈံလာပါသည္။ အနီး ၾကည့္ဟူေသာအကြာအေဝးမွာ  ဆယ့္ႏွစ္လက္မ(၁၂”) မွ ဆယ့္ေလးလက္ မ(၁၄”)ဝန္းက်င္ အကြာအေဝး (စာေရးစာပြဲေပၚတြင္စာအုပ္တင္၍ ၾကည့္ရႈေသာအကြာအေဝး) ပင္ျဖစ္ပါသည္။ ဤအရြယ္၌     စာမဖတ္နိဳင္ ေအာင္ လံုးဝမႈန္သြားျခင္းမ်ိဳးမဟုတ္ဘဲ စာေရးနိဳင္ရံုမွ် လက္မွတ္ေရးရံုမွ် အျမင္အာရံုကို ရေနပါေသးသည္။ သို႔ရာတြင္ ေဆာင္းပါးတပုဒ္မွ်ကို ဖတ္ေသာအခါတြင္မူ တျဖည္းျဖည္းမႈန္လာသည္ကို ေတြ႔ ရမည္ျဖစ္ပါ သည္။ 

 အသက္(၄၅)ႏွစ္ႏွင့္ (၅၀)တြင္မ်က္မွန္တပ္၍ၾကည့္မွ ျမင္ရသည့္အဆင့္ သို႔ေရာက္ လာမည္ျဖစ္ သည္။ အနီးၾကည့္ အသံုးနည္းေသာသူမ်ားသည္ စာဖတ္၍လံုးဝမရေတာ့သည့္ အေျခအေနေရာက္မွ သတိထားမိျပီး အထိတ္တလန္႔ျဖစ္ၾကသည္မ်ားလည္းရွိပါသည္။ဤသည္မွာ တတိယအရြယ္္၌ ေရွးဦးစြာ ၾကံဳေတြ႔ၾကရမည့္ မ်က္စိမႈန္ျခင္းျဖစ္ျပီးပါသည္။ မ်က္စိအထူးကုဆရာဝန္ၾကီးမ်ား၊ ကၽြမ္းက်င္ပညာရွင္မ်ားႏွင့္ တိုင္ပင္၍ အနီးၾကည္ မ်က္မွန္တပ္ျခင္းျဖင့္ ၾကည္လင္ေသာအျမင္အာရံုကိုရရွိေစမည္ ျဖစ္၏္။တခါတရံ ေလဆာေရာင္ျခည္ ကုထံုးျဖင့္ ကုသရသည္ မ်ားလည္းရွိိပါသည္။

(၂) အတြင္းတိမ္ျဖစ္ျခင္း( cataract )။ အတြင္းတိမ္ႏွင့္ေရတိမ္သည္ အသက္အရြယ္မေရြးျဖစ္နိဳင္ ေသာ္လည္း၊ အသက္(၆၀)ေက်ာ္အရြယ္မ်ားတြင္ အျဖစ္မ်ား၏။ မ်က္စိႏွစ္ဖက္စလံုးတြင္ ျဖစ္ တတ္ ေသာ္လည္း  တဖက္ဖက္ကအရင္ဆံုးစ၍  ျဖစ္ေလ့ျဖစ္ထရွိပါသည္။ ေနာက္ပိုင္းတြင္မွ က်န္တဖက္က ဆက္၍ ျဖစ္ပါ သည္။ ကာယကံရွင္က သတိမူမိေသာအခ်ိန္တြင္ ႏွစ္ဖက္စလံုး အတြင္းတိိမ္ရွိေနေသာ အခ်ိန္ ျဖစ္ေနေလ့ရွိပါသည္။ေမြးရာပါအတြင္းတိမ္ႏွင့္ ထိခိုက္မိ၍ျဖစ္သည့္ အတြင္းတိမ္ဟူ၍ လည္းရွိ ၏။ သက္ၾကီးအတြင္းတိမ္ ရွိသူမ်ားသည္ တျဖည္းျဖည္းမ်က္စိမႈန္လာျခင္း (အထူးသျဖင့္ အေ၀းမႈန္)ကို ခံစားရျပီး နာက်င္ျခင္းကိုက္ခဲျခင္းမ်ိဳးကို မခံစားရပါ။

        အတြင္းတိမ္ကို ကာကြယ္နိဳင္ျခင္းမရွိေသာ္လည္း ခြဲစိတ္ကုသမႈကို  ေအာင္ျမင္စြာေဆာင္ ရြက္ နိဳင္္ၾကပါသည္။ အတြင္းတိမ္ခြဲစိတ္ကုသမႈ၏အေျခခံသေဘာတရားမွာ  အလင္းပိတ္ေနေသာ သ ဘာ၀မွန္္ဘီလူးကို ခြဲစိတ္ဖယ္ထုတ္၍ အဆင့္ျမင့္နည္းပညာျဖင့္ ျပဳလုပ္ထားေသာမွန္ဘီလူးအတု (Artifical Lens)ကို အစားထိုးထည့္သြင္း တပ္ဆင္ေပးျခင္းပင္ျဖစ္ပါသည္

(၃)ေရတိမ္ျဖစ္ျခင္း(glaucoma)။မ်က္စိေရတိမ္ႏွစ္မ်ိဳးရွိသည့္အနက္ ပထမအမိ်ဳးအစားမွာ အျခားေသာ မ်က္စိေရာဂါေ၀ဒနာရွင္မ်ားနည္းတူ မ်က္စိနီျခင္း၊နာက်င္ျခင္း ၊အျမင္မႈံ၀ါးျခင္း၊ မ်က္ရည္ပူက်ျခင္း စသည္တို႔ကို ခံစားရပါသည္။ နာက်င္မႈကို မ်က္စိတဖက္တည္း၌ တိုး၍တိုး၍ခံစားရျခင္း ၊ ခ်က္ျခင္း ဆို သလို မ်က္စိမႈန္၀ါးသြားျခင္း၊ျပင္းထန္စြာ ေခါင္းကိုက္ျခင္း၊ ပ်ိဳ႕ခ်င္အန္ခ်င္ ျဖစ္ျခင္းတို႔ကို ထူးျခားေသာ လကၡဏာရပ္မ်ားအျဖစ္  ခံစားရပါမည္။ (နီ၊ကိုက္၊မႈန္၊ပ်ိဳ႕)ဤေဝဒနာမ်ားကိုခံစားရပါက မ်က္စိေရတိမ္  ျဖစ္နိဳင္ေၾကာင္း သတိမူၾကရမည္ျဖစ္၏။

ဒုတိယအမိ်ဳးအစားမွာ နီျခင္း၊ကိုက္ျခင္း စသည့္ေဝဒနာမခံစားရဘဲ တျဖည္းျဖည္းမသိမသာ မႈန္လာေသာ အမိ်ဳးအစားျဖစ္၏။ကာယကံရွင္ကိုယ္တိုင္ သတိမထားမိသည္ကမ်ားျပီး မ်က္စိအထူးကု ဆရာဝန္ၾကီးမ်ားကသာသိနိဳင္၍ ပံုမွန္မ်က္စိစမ္းသပ္စစ္ေဆးၾကရန္ တိုက္တြန္းၾကျခင္းျဖစ္ပါသည္။ မ်က္စိေရတိမ္သည္ အခ်ိန္မေရြး အျမင္အာရံုလံုးဝဆံုးရႈံးနိဳင္ေသာေၾကာင့္ သတိထားၾကရမည့္ မ်က္စိ ေဝဒနာ ျဖစ္ပါသည္။

(၄)ျမင္လႊာေပၚရွိ မက္က်ဴလာ(အျမင္အာရံုခံလႊာ)ယိုယြင္းအာနည္းလာျခင္း။(Age – related macular degeneration - AMD)                                                                                                                                                   

        အသက္ၾကီးလာမႈေၾကာင့္ ျမင္လႊာေပၚရွိ မက္က်ဴလာ(Macular)ဟုေခၚေသာ အာရံုခံလႊာ တျဖည္းျဖည္းယိုယြင္းလာမႈသည္ အသက္(၆၀)ေက်ာ္မ်ားတြင္ အျဖစ္မ်ားပါသည္။ အသက္(၇၅)ႏွစ္ အထက္ျဖစ္ပြားႏႈန္းမွာ(၄၆%)ျဖစ္ေၾကာင္း သုေတသီတို႔၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္မ်ားအရသိရ၏။မက္က်ဴလာ (Macular)သည္ ျမင္လႊာ၏ အေရးပါေသာေနရာတြင္ ရွိေသာေၾကာင့္ ျမင္ကြင္းကို ထိခိုက္ေစပါသည္။ အျမင္အာရံုခ်ိဳ႕ယြင္းမႈကို အစိတ္အပိုင္းအားျဖင့္ျဖစ္ေပၚေစျပီး ျမင္ေတြ႔ရေသာ အရာဝတၱဳပံုရိပ္ (ျမင္ကြင္း)မ်ားေပၚတြင္ အမဲကြက္ အစက္အေပ်ာက္အၾကီးအေသး တခု သို႔မဟုတ္ အမ်ားကို (သတိထား၍ ၾကည့္လွ်င္) ျမင္ေတြ႔ရတတ္ပါသည္။၎ကို Age – related macular degeneration(AMD)ဟုေခၚပါသည္။

AMD ကိုအမ်ိဳးအစား(၂)မ်ိဳးခြဲျခားနိဳင္ပါသည္။ ေအအမ္ဒီအစို(Wet AMD)ႏွင့္၊ ေအအမ္ဒီ အေျခာက္ (Dry AMD)တို႔ျဖစ္ၾကသည္။ ေအအမ္ဒီအစိုသည္ျမင္လႊာရိွအာရံုခံလႊာအတြင္း၌ ေဖာက္ ျပန္ေသာေသြးေၾကာသစ္မ်ားေပၚေပါက္ျခင္းျဖစ္ပါသည္။ ေသာက္ ေဆးစားေဆးေပး၍ ကုသ နိဳင္ပါ သည္။ေအအမ္ဒီအေျခာက္မွာ တျဖည္း ျဖည္းတေရြ႕ေရြ႕ႏွင့္ မသိမသာ ျဖစ္လာေသာသေဘာ ရွိပါ သည္။ေအအမ္ဒီအစိုထက္ ပို၍ေႏွးေကြးပါသည္။ ကုသရန္နည္းလမ္း မရွိေသးေသာ္လည္း ဗီတာမင္ ႏွင့္ လိုအပ္ေသာသတၱဳဓါတ္မ်ား ၾကြယ္ဝစြာပါဝင္ေသာ အာဟာရမ်ားကိုမွီဝဲေစျခင္းျဖင့္  ရပ္တန္႔ ေစႏိႈင္ေၾကာင္း သိရပါသည္။ေစာစီးစြာသိရပါက ေအအမ္ဒီေၾကာင့္ အျမင္အာရံုက်ဆင္းလာမႈကို ျပန္ လည္ျမွင့္တင္နိဳင္သည္ျဖစ္ရာ မ်က္စိအထူးကုဆရာဝန္ႏွင့္ ပံုမွန္စစ္ေဆးျခင္းသည္ အသက္ၾကီးသူမ်ား အတြက္အေရးၾကီးပါသည္။

   

(၅)သက္ၾကီးေရာဂါမ်ားေၾကာင့္ အျမင္အာရံုခ်ိဳ႕ယြင္းျခင္း။( Age-Related Diseases and Vision)

          ဆီးခ်ိဳေရာဂါႏွင့္ ေသြးတိုးေရာဂါကဲ့သို႔ေသာ သက္ၾကီးေရာဂါမ်ားသည္  အျမင္အာရံုခိ်ဳ႕ယြင္းမႈ ကိုျဖစ္ေစပါသည္။ ဆီးခ်ိဳေရာဂါေၾကာင့္ ျမင္လႊာရွိဆံျခည္မွ်င္ေသြးေၾကာမ်ား၌ ေသြးယိုစိမ့္ျခင္း ႏွင့္ မလိုလားအပ္ေသာ ေနရာမ်ား၌ အသံုးမဝင္ေသာေသြးေၾကာသစ္မ်ား ေပၚေပါက္လာျခင္းမ်ား (Diabetic retinopathy)သည္  အျမင္အာရံုကိုၾကီးမားစြာထိခိုက္ေစနိဳင္ပါသည္။

လကၡာရပ္အျဖစ္ မိမိ၏ျမင္ကြင္း၌ ေရြ႕လ်ားေနေသာပံုသ႑ာန္မ်ား( Floters )ကို ေတြ႔ရ ျခင္း၊အျမင္မႈန္ဝါးျခင္း၊ တစိတ္တပိုင္းအားျဖင့္ အျမင္အာရံုဆံုးရႈံးေနတတ္ျခင္း ႏွင့္ မ်က္စိ၏ အတြင္း မွအနည္းငယ္နာျခင္းမ်ားကို ခံစားရမည္ျဖစ္ပါသည္။ ေလဆာေရာင္ျခည္ျဖင့္ ကုသျခင္း (Photocoagulation) ႏွင့္ခြဲစိတ္ကုသျခင္း(Vitrectomy)မ်ားသည္ ဆီးခ်ိဳေရာဂါေၾကာင့္ျဖစ္ပြားသည့္ Diabetic retinopathy ကိုကုသသည့္ နည္းမ်ားျဖစ္ပါသည္။

ေသြးတိုးေရာဂါသည္ ခႏၵာကိုယ္ရွိေသြးေၾကာမ်ားအား ေဖာက္ျပန္ေစသကဲ့သို႔ မ်က္စိေသြး ေၾကာမ်ားႏွင့္ မ်က္စိအာရံုေၾကာမ်ားကိုလည္း ထိခိုက္ေစပါသည္။အျမင္အာရံုလံုးဝဆံုးရႈံးမႈကို ျဖစ္ေပၚ ေစႏိႈင္ေသာေၾကာင့္ အခ်ိန္မီကုသသင့္ေသာေရာဂါျဖစ္ပါသည္။ အစားအေသာက္အေန အထိုင္ ဆင္ျခင္ျခင္းႏွင့္ ေဆးလိပ္ႏွင့္အရက္ေသာက္ျခင္းကဲ့သို႔ေသာ အေလ့အက်င့္ဆိုးမ်ားကို ေရွာင္ရွားျခင္း အားျဖင့္လည္း ကာကြယ္နိဳင္ပါသည္။

အခ်ဳပ္အားျဖင့္ဆိုရပါမူ အရြယ္လြန္ခ်ိန္၌ျဖစ္တတ္သည့္ မ်က္စိေဝဒနာမ်ားသည္ မ်က္စိအထူး ကုဆရာဝန္မ်ား၏ စံႏႈန္းျပည့္စမ္းသပ္စစ္ေဆးမႈမ်ားျဖင့္သာ သိရွိနိဳင္ေၾကာင္းသတိမူၾကလ်က္ အရြယ္ လြန္ခ်ိန္၏နိဒါန္းျဖစ္ေသာ အသက္(၄၀)အရြယ္မွစတင္ကာ၊ မ်က္စိစမ္းသပ္စစ္ေဆးမူကို ပုံမွန္ခံယူ သင့္ပါေၾကာင္း ေစတနာေကာင္းျဖင့္ ေရးသားအပ္ပါသည္။( Ref:The more common age-related eye diseases By Carol Bradley Bursack. Source …www.agingcare.com/articles)