17.6.16

မ်က္စိ၌ ေသြးေျခဥျခင္းႏွင့္ေသြးယိုစိမ့္ျခင္း။(Blunt eye injury)


မ်က္ျဖဴလႊာဧရိယာ၌ ေသြးေျခဥျခင္းႏွင့္မ်က္ၾကည္လႊာ(cornea)၏ေနာက္ဖက္ မ်က္စိေရွ႔ပိုင္း အခန္းငယ္(Anterior chamber)အတြင္းေသြးယိုစိမ့္ျခင္းမ်ားကို ဆိုလိုပါသည္။ေအာက္ေဖာ္ျပ ပါ ပံုမ်ားကိုေလ့လာၾကည့္ပါ။

          ေဖာ္ျပပါပံုမ်ားတြင္ အထက္လက္ဝဲဖက္ႏွင့္ ေအာက္ပံုမ်ားတြင္ မ်က္စိ၏အျဖဴေရာင္ ဧရိ ယာ၌ ေသြးေျခဥေနသည္ကို ေတြ႔ျမင္ၾကရမည္ျဖစ္ပါသည္။၎ေသြးအစုအေဝးသည္ မ်က္ေျမွး လႊာ(conjunctiva) ႏွင့္ မ်က္ျဖဴလႊာ(sclera)ႏွစ္ခု အၾကား၌ ရွိေနျခင္းျဖစ္ပါသည္ ။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ၎ကို မ်က္ေျမွးလႊာေအာက္၌ ေသြးေျခဥျခင္း( ဆက္ကြန္ဂ်န္ေတဘယ္ဟဲမရိတ္ subconjun -ctival haemirrhage-SCH) ဟုေခၚပါသည္ ။ ၎သည္ အျမင္အာရံုက်ဆင္းျခင္း ႏွင့္ နာ က်င္ျခင္းမ်ား မရွိပါ။
          အခ်ိဳ႕ေသာသက္ၾကီးရြယ္အိုမ်ားသည္လည္း တစံုတရာထိခိုက္မိျခင္း မရွိဘဲ subcon -junctival haemorrhae ဟုေခၚေသာ မ်က္ေျမွးလႊာေအာက္၌ ေသြးေျခဥျခင္းမ်ိဳးျဖစ္တတ္ပါ သည္။၎ကို အိုင္ဆိုလိတ္တက္ဟဲမရိတ္(isolated haemorrhae) ဟုေခၚပါသည္။ ထိခိုက္မႈ မရွိဘဲ သူ႕အလိုေလ်ာက္ သီးျခားေပၚေပါက္လာေသာ မ်က္စိေသြးေျခဥနာဟု ေခၚရမည္ျဖစ္ပါ သည္။မည္သည့္ကုသမႈမွ အထူးမလိုအပ္ဘဲ ရက္သတၱ ႏွစ္ပတ္ သံုးပတ္ခန္႔(two or three  weeks)အတြင္း အလုိေလ်ာက္ သက္သာေပ်ာက္ကင္းသြားမည္ျဖစ္ပါသည္။
        အထက္အေပၚပံု၏ လက္ယာဖက္ပံုတြင္ မ်က္ၾကည္လႊာ(cornea)ႏွင့္ မ်က္နက္ဝန္း    (Iris) တို႔အၾကား မ်က္စိေရွ႕ပိုင္းအခန္းငယ္(Anterior Chamber) အတြင္းတြုင္ေသြးအစု    အေဝးကိုေတြ႔ၾကရမည္ျဖစ္ပါသည္။၎ကို မ်က္စိေရွ႕ပိုင္းအခန္းငယ္အတြင္း ေသြးယိုစိမ့္ျခင္း   (Hyphaema) ဟုေခၚပါသည္။ဤအေျခအေနမိ်ဴ းတြင္ ေသြယိုစိမ့္ျခင္း မ်ားလာပါက မ်က္စိ    တြင္းဖိအား(Intraoccular pressure-IOP) ကိုတိုးလာေစျပီး မလိုလားအပ္ေသာ အေျခအေန မ်ား ေပၚေပါက္လာနိဳင္သျဖင့္ မ်က္စိအထူးကုဆရာဝန္ႏွင့္ အျမန္ဆံုးျပသရန္လိုအပ္ပါသည္။
       မ်က္စိေသြးေျခဥျခင္းႏွင့္ ေသြးယိုစိမ့္ျခင္းမ်ားသည္ မေတာ္တဆျဖစ္မႈမ်ားတြင္ အမ်ား ဆံုး ေတြ႔ရေလ့ရွိျပီး ေဘာလံုးမွန္ျခင္း၊လက္သီးျဖင့္ထိုးမိျခင္း၊လက္ျဖင့္ရိုက္မိျခင္း စသည္ျဖင့္ တံုးေသာ အရာဝတၱဳ မ်ားျဖင့္ထိခိုက္မိ ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားရပါသည္။
            
         သတိျပဳရန္အခ်က္မွာ အက္စပရင္(Aspirin)ေဆးမ်ားသည္ ေသြးယိုစိမ့္မႈကို ေလ်ာ့ က်  ေစနိဳင္ေသာ္လည္း ဤကဲ့သို႔ (အေပၚပံု လက္ယာဖက္မွာကဲ့သို႔) Hyphaema ရသူအား  မေပးသင့္ေၾကာင္း မွတ္သားရသည့္ အခ်က္ပင္ျဖစ္ပါသည္။

          credit...http://www.cehjournal.com


16.6.16

မ်က္သားတက္ျခင္း(Pterygium) ဆိုသည္မွာ


           မ်က္စိ၏ မ်က္ျဖဴလႊာေပၚ၌ အသားပိုတစ္သွ်ဴးမ်ားျဖန္႔က်က္ေပၚေပါက္လာျခင္းသည္ မ်က္သားတက္ျခင္း(Pterygium)ပင္ျဖစ္ပါသည္ ။ ၎အသားပိုတစ္သွ်ဴးမ်ားသည္ မ်က္ျဖဴ လႊာေပ ၚ၌ တစတစႏွင့္ ၾတိဂံပံုသ႑ာန္ ျဖန္႔လာေလ့ရွိေၾကာင္း ေအာက္ေဖာ္ျပပါ ပံုမ်ား ကိုေလ့လာျခင္း အားျဖင့္သိရွိနိဳင္ပါသည္။



        မ်က္သားတက္ျခင္းသည္ အထူးသျဖင့္ မ်က္စိ၏ႏွာေခါင္းဖက္အပိုင္း (inerside of naselside)တြင္ အျဖစ္မ်ားပါသည္။မ်က္ေျမွးလႊာေပၚ၌ တစ္သ်ဴ းအသားပိုမ်ားျဖစ္လ်က္ ပို၍ပို၍ ထူလာျပီး၊မ်က္ၾကည္လႊာဖက္သို႔ ၾတိဂံပံုသ႑ာန္ တေျဖးေျဖးျဖန္႔က်က္တိုးဝင္လာေသာ အေျခ အေနတရပ္ျဖစ္ပါသည္။
         မ်ားေသာအားျဖင့္ ပူျပင္းေျခာက္ေသြ႔ေသာ ရာသီဥတုရိွရာ ေဒသမ်ား တြင္ အျဖစ္မ်ားျပီး မ်က္စိကို ေနေရာင္ျခည္ႏွင့္ တိုက္ရိုက္ထိေတြ႔မႈမ်ားျခင္းႏွင့္ ေလပူေလၾကမ္း မ်ားႏွင့္ ထိေတြ႔မႈ မ်ားျခင္းတို႔ေၾကာင့္ အစပ်ိဳးျဖစ္ပြားရာမွ တျဖည္းျဖည္းက်ယ္ျပန္႔လာျခင္းျဖစ္ ေၾကာင္း  မွတ္သား ရပါသည္။မ်က္သားတက္ျခင္းကို မ်က္စိအထူးကုဆရာဝန္၏ ခြဲစိတ္ကုသမႈအတတ္ပညာျဖင့္   ျခစ္ထုတ္ဖယ္ရွားျခင္းျဖင့္သာသက္သာေပ်ာက္ကင္းေစနိဳင္ပါသည္။  
         မ်က္သားတက္ျခင္း (Pterygium)သည္ ခြဲစိတ္ကုသျပီးေနာက္တြင္လည္း အျမစ္ျပတ္ သက္သာေပ်ာက္ကင္း သြားမည္ဟုေတာ့ ေသခ်ာေပါက္မဆိုနိဳင္ပါ။တခါတရံျပန္လည္ျဖစ္ေပၚ တတ္ပါသည္။ေနေရာင္ျခည္ တိုက္ရိုက္မထိေစရန္ႏွင့္ ေလပူမ်ားတိုက္ရိုက္ တိုးေဝွျခင္းမရွိေစ ရန္ ဂရုစိုက္ရပါမည္။
                 ယခုအခါတြင္ မ်က္သားတက္ျခင္းကို ထပ္မံမျဖစ္ပြားေစရန္အတြက္ မ်က္သား (တစ္ရွဴ းအသားပို)မ်ားကိုဖ်တ္ေတာက္ ျခစ္ထုတ္ဖယ္ရွားျပီးေနာက္၊ မ်က္သား တက္ေသာေန ရာတြင္ မ်က္ေျမွးလႊာကို အစားထိုးလ်က္၊မ်က္ေျမွးလႊာအစား ထိုးျပဴျပင္ျခင္း(Conjuntival graft)နည္းပညာကိုအသံုးျပဳလ်က္ မ်က္စိအထူးကုဆရာဝန္ၾကီးမ်ားက ကုလ်က္ရွိျပီျဖစ္ရာ မ်က္သားတက္ျခင္းျပန္လည္ျဖစ္ပြားမႈ(Recurrent Pterygium) ႏႈန္းထား က်ဆင္းသြားျပီျဖစ္ ပါသည္။             

14.6.16

မ်က္ၾကည္လႊာ၌ ရွိေနသာအနာရြတ္မ်ား (Corneal Scarring)

                                                     ပံု(၁)

                                                             ပံု(၂)
      အထက္ေဖာ္ျပပါ ပံုမ်ားသည္ မ်က္ၾကည္လႊာ၌ ရွိေနေသာ မ်က္ၾကည္လႊာအနာရြတ္မ်ား၏ ပံုမ်ား ျဖစ္ၾကပါသည္ ။ မ်က္ၾကည္လႊာ၌ အနာရြတ္မ်ားျဖစ္ရျခင္းသည္ မ်က္ၾကည္လႊာအနာ (Corneal Ulcer)ျဖစ္ျခင္း ႏွင့္ မ်က္ၾကည္လႊာ၌ အစအနဝင္ျခင္း(Corneal foreign)တို  ႔ ႔ေၾကာင့္ အထူးသျဖင့္ ျဖစ္ပြားတတ္ေသာ္လည္း ၊ အျခားေသာ အေၾကာင္းရင္းခံမ်ားလည္း အမ်ားအျပားရွိပါသည္။
    မ်က္ၾကည္လႊာ အနာရြတ္မ်ားသည္ အျဖဴေရာင္ရွိသည္ဟု ထင္မွတ္ရေသာ္လည္း စင္စစ္ အားျဖင့္ မီးခိုးေရာင္ေဖ်ာ့ေဖ်ာ့ ယွက္သန္းလ်က္ ရွိပါသည္။ အနာရြတ္မ်ား၏ ပမာဏအၾကီး အေသးေပၚမူတည္၍ အျမင္အာရံုအေပၚ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈသည္လည္း ကြဲျပားျခားနားပါ သည္။ေသးငယ္ေသာ မ်က္ၾကည္လႊာ အနာရြတ္္မ်ားသည္္ အျမင္အာရံုကို သာမန္မွ်သာ ဆံုး ရႈံးေစမည္ျဖစ္ေသာ္လည္း ၊ မ်က္ၾကည္လႊာ၏ ဧရိယာအျပည့္နီးပါး ဖံုးလႊမ္းလ်က္ရွိေသာ မ်က္ ၾကည္လႊာအနာရြတ္မ်ားမွာမူ အျမင္အာရံု(ျမင္ကြင္း)ကို ကြယ္ကာမႈက်ယ္ျပန္႔ေသာေၾကာင့္ ကာယကံရွင္အတြက္ ဆံုးရႈံးမႈ ၾကီးမားပါသည္ ။ ဤအေျခအေနမ်ိဳးတြင္ ျမင္ကြင္း ပိုမိုေကာင္း မြန္လာေစရနမ်က္စိသူငယ္အိမ္ကို ျဖတ္ ေတာက္ျပဳျပင္ျခင္း(Optical Iridectomy) နည္း ပညာျဖင့္ လည္းေကာင္း ၊ သို႔တည္းမဟုတ္ မ်က္ၾကည္လႊာ အစားထိုးျပဳျပင္ျခင္း(Corneal graft) နည္းပညာျဖင့္လည္းေကာင္း စသည့္ကုသမႈ အမ်ိဳးမ်ိဳးျဖင့္ မ်က္စိအထူးကုဆရာဝန္မ်ား က ကုသမႈေပးၾကမည္ျဖစ္ပါသည္။

                             မ်က္နက္၀န္းကို ျဖတ္ေတာက္ျပဳျပင္ျခင္း (Optical iridectomy)ျဖင့္ မ်က္စိသူငယ္အိမ္(Pupil)သည္ ပို၍က်ယ္၀န္းလာျပီး ကာယကံ ရွင္၏ ျမင္ကြင္းသည္ မ်က္ၾကည္လႊာအနာရြတ္ျဖင့္ ကြယ္ေနေသာေနရာမွ လြတ္လွ်က္ မ်က္ၾကည္္လႊာ၏ ၾကည္လင္ေကာင္းမြန္ေသာ ဧရိယာမွေန၍ ပိုမိုထင္ရွားျပတ္သားေသာ ျမင္ကြင္းကို ရရွိေစမည္ျဖစ္ပါသည္။


                                       

                       မ်က္နက္္၀န္းကိုျဖတ္ေတာက္ျပဳျပင္(opticalirredectomy)ထားပံုမ်ား


         အထက္ပါပံုမ်ားတြင္အထက္ ပံုသည္ သင္ၾကားေရး အ ေထာက္အကူျပဳ မ်က္စိသူငယ္ အိမ္ ျဖတ္ေတာက္ျပဳျပင္ျခင္း နမူနာပံုစံငယ္ ျဖစ္ျပီး ေအာက္ပံုသည္ မ်က္နက္၀န္း ကို ျပဳျပင္ထားေသာ မ်က္စိဖစ္ပါသည္။

              မ်က္ၾကည္လႊာအစားထိုးျပဳျပင္ျခင္း(Corneal graft)သည္ အနာ ရြတ္ရွိေသာ မ်က္ၾကည္ လႊာကို ဖယ္ထုတ္၍ ၾကည္လင္ေကာင္းမြန္ေသာ မ်က္ၾကည္လႊာကို လဲလွယ္အစား ထိုး ျပဳျပင္ျခင္းျဖစ္ ၍ ျပည့္၀ေကာင္းမြန္ ေသာ အျမင္ၾကည္လင္မႈကို ရရွိေစနိဳင္ပါသည္။သို႔ရာတြင္ မ်က္ၾကည္လႊာ လႈဒါန္းမည့္ အလွဴရွင္ေတာ့လိုအပ္ပါသည္။

           ယေန႔မ်က္ေမွာက္ေခတ္၌ ဤကဲ့သို႔ေသာ မ်က္ၾကည္လႊာလိုအပ္ ခ်က္အတြက္ အလွဴရွင္မ်ား ရရွိရန္ မီဒီယာအသီးသီးမွ ႏႈိးေဆာ္တိိိုက္တြန္း ျခင္းႏွင့္ စနစ္တက် လက္ခံေဆာင္ရြက္ျခင္းမ်ားကို မ်က္စိအထူးကုေဆးရုံ ၾကီးမ်ာရွိ မ်က္စိဘဏ္မ်ားက ေဆာင္ရြက္လွ်က္ရွိပါသည္။

            မ်က္ၾကည္လႊာ အစားထိုးကုသျခင္းသည္ ၄င္းက႑၌ အထူးကၽြမ္း က်င္ေသာ မ်က္စိခြဲစိတ္ အထူးကုဆရာ၀န္ လိုအပ္ခ်က္ႏွင့္ ခြဲစိတ္ကရိယာ လိုအပ္ခ်က္မ်ားသည္ အထူးအေရးပါသည္ျဖစ္၍ မ်က္စိကုသေရးနယ္ပယ္ ၌ မ်က္ၾကည္လႊာ အစားထိုးကုသေရးဗဟိုဌာနမ်ား ဖြင့္လွစ္ေဆာင္ ရြက္ ေနၾကရေသာ လုပ္ငန္းၾကီးလည္းျဖစ္ပါသည္။

                                

                          မ်က္ၾကည္လႊာအစားထိုးလဲလွယ္ျခင္း နည္းစနစ္နမူနာပံုစံ

 
                                

                          အစားထိုးျပဳျပင္ထားေသာမ်က္ၾကည္လႊာ(corneal graft)



`      

                   မ်က္ၾကည္လႊာအစားထိုးျပဳျပင္ျခင္း(Corneal Graft)ဆိုင္ရာ နည္းပညာမ်ား


             ေဖာ္ျပပါ ပံုတြင္္ အျပင္စက္၀ိုင္းၾကီးသည္ ကာယကံရွင္၏ မူရင္း မ်က္ၾကည္လႊာကို ရည္ညႊန္းျပီး အတြင္းစက္၀ိုင္းငယ္သည္ အသစ္ လဲလွယ္ထားေသာ မ်က္ၾကည္လႊာကို ရည္ညႊန္းပါသည္။က်န္ေသာမ်ဥ္း မ်ားသည္ ခ်ဳပ္ၾကိဳး(suture)အသံုးျပဳပံု နည္းလမ္းမ်ားကို ညႊန္းပါသည္။

          ပံု(၂)၏လက္်ာဖက္ပံုတြင္ ေတြ႔ရေသာ မ်က္ၾကည္လႊာအနာရြတ္ (corneal ulcer)သည္ မ်က္ၾကည္လႊာ ဧရိယာအားလံုးအား ဖံုးလႊမ္းလွ်က္ ရွိေနသည္ကို ေတြ႔ၾကရမည္ျဖစ္၏။ဤအေျခအေနမ်ိဳးသည္ မ်က္စိႏွစ္ဖက္ စလံုးတြင္ ရွိေနသည္ဆိုလွ်င္ေတာ့ ျဖစ္ေတာင့္ျဖစ္ခဲ စိတ္မေကာင္းဖြယ္ရာ ပင္ျဖစ္ပါသည္။အဘယ့္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ အနာရြတ္သည္ ကာယကံရွင္၏ ျမင္ကြင္းဧရိယာအားလံုးကို ပိတ္ဆို႔ကာဆီးလွ်က္ ရွိိေနေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ ပါသည္။ႏွစ္ဖက္စလံုး ျဖစ္ေလ့ျဖစ္ထ အလြန္နည္းျပီး တဖက္တည္းျဖစ္ သည္က မ်ားပါသည္။

        လူနာ၏ မ်က္ၾကည္လႊာ အနာရြတ္သည္ မ်က္စိတဖက္တည္း၌ ရွိ သည္ျဖစ္္ေစ ႏွစ္ဖက္စလံုး၌ ရွိသည္ေနျဖစ္ေစ ကာယကံရွင္၏ အျမင္အာရုံ ပိုမိုတိုးတက္ ေကာင္းမြန္ရန္အတြက္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ထားျပီး မ်က္စိအထူးကု ဆရာ၀န္ႏွင့္ျပသ၍ အၾကံဥာဏ္ေတာင္းခံသင့္သည္သာ ျဖစ္၏။

          အထူးသတိျပဳရန္မွာ မ်က္ၾကည္လႊာ၌ အနာရြတ္အျပည့္ရွိေသာ မ်က္စိသည္ အကယ္၍ (ေကာင္းေသာမ်က္စိႏွင့္ ႏိႈင္းယွဥ္ၾကည့္ပါက) ပို၍ ေသးလာျခင္း၊ ပို၍က်ံဳ႕၀င္လာျခင္းမ်ား ျဖစ္လာပါက အျမင္အာရံုတိုးတက္ ေရးအတြက္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္နည္းသြားရျပီ ျဖစ္ပါသည္။ထိုအေျခအေနကို Pathisis Bulbi ဟုေခၚပါသည္။

         အဘယ့္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ထိုကဲ့သို႔ေသာ သာမန္ထက္ပို၍ ေသးလာ ျခင္း၊ က်ံဳ႕၀င္လာျခင္း လကၡဏာမ်ားသည္ တစ္ရႈးမ်ားကိုပ်က္စီးေစေသာ ေရာဂါ(Phthisis)(တနည္း-ျမစ္ေျခာက္နာ)၏ လကၡဏာရပ္မ်ား ျဖစ္ေန ေသာေၾကာင့္ျဖစ္၏။

         ထို႔ျပင္ အလြန္နာက်င္ျခင္း၊ ေရာင္ရမ္းျခင္းမ်ားလည္း ျဖစ္ေပၚခံစားရ တတ္သည္ျဖစ္ရာ ထိုလကၡဏာရပ္မ်ားျဖစ္လာပါက မ်က္စိအထူးကုဆရာ ၀န္၏ ခြဲစိတ္ကုသမႈကိုခံယူရန္ မလြဲမေသြလိုအပ္လာျပီျဖစ္ ပါသည္။

           မ်က္စိအထူးကုဆရာ၀န္သည္ ေနာက္ဆက္တြဲျဖစ္ပြားလာမည့္ ဆိုးက်ိဳးမ်ားကို တားဆီးရန္ႏွင့္ လက္ငင္းခံစားေနရေသာ ေ၀ဒနာမ်ား သက္ သာေပ်ာက္ကင္းေစေရးအတြက္ ေရာဂါျဖစ္ေနေသာမ်က္စိကို တခါတရံ ခြဲစိိတ္ဖယ္ရွားျပီး မ်က္လံုးတု(Artifical Eye)ကိုတပ္ဆင္ေစျခင္းျဖင့္ ကုသ မႈေပးမည္ျဖစ္ပါသည္။ေခတ္မီမ်က္္လံုးတုမ်ားသည္ အစစ္ႏွင့္ခြဲျခား၍ မရ ႏိုင္ေလာက္ေအာင္(အေရာင္အေသြးႏွင့္ ေသြးေၾကာမွ်င္ငယ္ေလး မ်ား ပါ၀င္သည္ကအစ)တူညီျပီး မ်က္စိအစစ္လႈပ္ရွားလွ်င္ လိုက္ပါလႈပ္ရွား မႈျပဳသည္အထိ ေသသပ္ေကာင္းမြန္ပါသည္


                            မ်က္လံုးတုပံု၊ မ်က္လံုးတုမတပ္ဆင္မီႏွင့္ တပ္ဆင္ျပီးပံုမ်ား
       

       ျပည့္ေအာင္(၂၈/၉/၁၆)