သက္ရွည္က်မ္းမာျခင္း၏ လွ်ိဳ႕ဝွက္ခ်က္မ်ားကို လူတိုင္းသိျခင္းျဖင့္ က်မ္းမာေအာင္၊အသက္ ရွည္ေအာင္ ေဆာင္ရန္ေရွာင္ရန္မ်ားကို၊ေဆာင္နိဳင္ေရွာင္နိဳင္ၾကမည္ျဖစ္ေပသည္။
ေယဘုက်အားျဖင့္ လူတိုင္းနီးပါးသိထားၾကသည္မွာ ေသြးတိုးရွိလွ်င္
“အငန္”ေရွာင္ရမည္ ဆို တာပင္။အငန္ဆိုသည္မွာ အဓိကအားျဖင့္ ဆိုဒီယမ္ကလိုရိုက္(အိမ္သံုးဆား)ပါေသာ
ငါးပိ၊ ငါး ေျခာက္၊ ငံျပာရည္တို႔ကိုဆိုလိုသည္။အငံတခုတည္းေရွာင္ရံုျဖင့္ ၂၀%သာအက်ိိဳးရွိပါသည္။
က်န္ ၈၀% ဒုကၡ ေပးေသာအရာက မည္သည့္အရာနည္း………… ဆိုဒီယမ္ပါေသာ….မည္သည့္ဆားမဆို ခႏၶာကိုယ္ကို
ဒုကၡေရာက္ေစပါသည္။ “ ငန္” စရာမလိုပါ။ “မငန္ေသာဆားမ်ား”ဟုဆိုရမည္ျဖစ္ပါသည္။ ဆိုဒီယမ္
ဘိုင္ကာဗြန္နိတ္(စားဆိုဒါ - မုန္႔ပြရန္ျဖစ္ေစ အေၾကာ္ပြရန္ျဖစ္ေစထည့္ေသာ ဆိုဒါမႈန္႔)၊မိုႏုိဆိုဒီယမ္
ဂလူတာမိတ္ (အခ်ိဳမႈန္႔ - ဟင္းခ်ိဳရန္အတြက္ထည့္ေသာ ဟင္းခ်ိဳမႈန္႔) စသည္တို႔သည္ ဆိုဒီယမ္ပါ
သျဖင့္ ေၾကာက္စရာေကာင္းပါသည္။
ဆိုဒီယမ္ဆားမ်ားကလူကိုဒုကၡေပးပံု
ငန္သည္ျဖစ္ေစ မငန္သည္ျဖစ္ေစဆားမ်ားစားေသာအခါ၊
ေသြးထဲတြင္ဆားမ်ားစုပံုလာသည္။ စုပုံလာေသာဆားကိုု ‘ ေပ်ာ ့’ ေစရန္(အရည္ေပ်ာ္သြားေစရန္)
ေရကိုေသြးထဲသို႔ စုပ္ယူေသာအခါ၊ ေသြးထုထည္မ်ားလာသည္။ ေသြးထုထည္မ်ား၍ ႏွလံုးသည္ သာမန္ထက္ပို၍
အလုပ္လုပ္ရသည္။ ေသြးေၾကာမ်ားေပၚ၌ ဖိအားပိုလာသည္။ အခ်ိန္ၾကာေသာအခါ ႏွလံုးဝန္ပိျခင္း၊
ေသြးေၾကာနံရံဖိအား မ်ားျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ေသြးတိုးေရာဂါ ၊ ႏွလံုးတိုက္ခိုက္ခံရျခင္းႏွင့္
ေလျဖတ္ျခင္းတို႔ကိုျဖစ္ေစသည္။ ေနာက္ဆံုး Heart Failure (ႏွလံုးအလုပ္မလုပ္ေတာ့ျခင္း)ျဖစ္လာတတ္သည္။
ေသြးတိုးေရာဂါ
မျဖစ္ပဲႏွင့္လည္း ဆိုဒီယမ္ဆားမ်ားမ်ားစားသံုးျခင္းျဖင့္၊ႏွလံုးေသြးေၾကာမၾကီး ႏွင့္ေက်ာက္ကပ္တို႔ကို
ပ်က္စီးေစသည္။အရိုးမ်ားကိုလည္း ဆိုးက်ိဳးေပးပါသည္။ဆိုဒီယမ္ ေၾကာင့္ျဖစ္ လာေသာေသြးတိုးသည္၊ေလျဖတ္သူမ်ား၏
သံုးပံုႏွစ္ပံု၊ႏွလံုးေရာဂါသည္မ်ား၏ တဝက္တြင္ ေတြ႔ရပါ သည္။တႏွစ္တႏွစ္တြင္ ေသြးတိုးေၾကာင့္
ကမၻာတဝန္း လူတသန္းေက်ာ္ေသဆံုးေနၾကပါသည္။ ဆိုဒီ ယမ္ဆားစားသံုးသူမ်ားသည္ သာမန္လူမ်ားထက္
ေသဆံုးနိဳင္ေျခ ၂၀% ပို၍ျမင့္မားပါသည္။
၁၉၈၀ ခုႏွစ္တြင္
ႏိုင္ငံေပါင္း ၃၂ နိဳင္ငံမွလူေပါင္း ၁၀၀၀၀ ေက်ာ္ရဲ့ ၂၄ နာရီအတြင္း စြန္႔ထုတ္ ေသာ ဆိုဒီယမ္ကိုတိုင္းတာသုေတသနျပဳၾကည့္ခဲ့ပါသည္။ထိုအခါ
ဆိုဒီယမ္မ်ားေသာအုပ္စုတြင္ ေသြး တိုး ႏွလံုးေရာဂါအျဖစ္မ်ားသည္ကို ေတြ႔ရ၍၊နည္းေသာအုပ္စုတြင္
အျဖစ္နည္းသည္ကို ေတြ႔ရပါသည္။
၁၉၈၀ ခုႏွစ္မွ
၁၉၉၀ ခုႏွစ္အတြင္းတြင္၊ “ TOHP ” Two Trial of Hypertension Prevention လုပ္ၾကည့္ရာ
- ဆိုဒီယမ္ကို(၁၈)လမွ(၃၆)လအထိ ေလွ်ာ႔စားသူမ်ားတြင္ ေသြးတိုးေရာဂါက်သြား သည္ကို၎၊ႏွလံုးတိုက္ခိုက္ခံရျခင္း
ႏွင့္ ေလျဖတ္ျခင္းကို ၂၅% ေလွ်ာ႔ခ်နိဳင္သည္ကို၎၊ ႏွလုံးေသြး ေၾကာခြဲစိတ္ရျခင္းႏွင့္
ႏွလံုးေရာဂါေၾကာင့္ ေသဆံုးရျခင္းတို႔ကိုေလွ်ာ႔ခ်နိဳင္သည္ကို၎ေတြ႔ရွိရပါသည္။
ဆိုဒီယမ္ဆားမ်ားႏွင့္ကင္ဆာ
The World Cancer Research
Fund and America Institute for Cancer ကေလ့လာ ေတြ႔ရွိခ်က္မ်ားအရ ဆားႏွင့္ဆားမ်ားေသာ
အစားအစာမ်ားသည္ အစာအိမ္ကင္ဆာျဖစ္ေစေၾကာင္း ေကာက္ခ်က္ခ်ခဲ့ၾကပါသည္။
အရိုးပြေရာဂါႏွင့္
“ဆား”
အရိုးက်မ္းမာေရးအတြက္ ကယ္လဆီယံ(ထံုးဓါတ္)သည္
မရွိမျဖစ္လိုအပ္ပါသည္။ဆီးထဲတြင္ စြန္႔ေသာ ကယ္လဆီယမ္သည္ ဆီးထဲတြင္စြန္႔ေသာ “ဆားမ်ား”
ႏွင့္တိုက္ရိုက္အခ်ိဳးက်ပါသည္။ “ဆား”မ်ားမ်ားစားလွ်င္ ဆီးတြင္ “ဆား”မ်ားမ်ားစြန္႔၍
ကယ္လဆီယမ္လည္း မ်ားမ်ားစြန္႔ပစ္ပါသည္။ ထိုအခါ အရိုးအတြက္ ကယ္လဆီယမ္မလံုေလာက္၍ အရိုးပြေရာဂါျဖစ္ရသည္။အရိုးပြေသာအခါ
အနည္းငယ္ထိခိုက္ရံုျဖင့္ အရိုးက်ိဳးနိဳင္သည္။ျပန္ဆက္ဖို႔လည္းခဲယဥ္း၏။
ေရတိမ္ေရာဂါႏွင့္
“ဆား”
“ဆား”မ်ားမ်ားပါေသာ အစားအေသာက္မ်ားစားလွ်င္၊ ေသြးထဲတြင္
ဆားဓါတ္မ်ားလာသျဖင့္၊ ေရဓါတ္ကိုဆြဲယူ၍ ေသြးထုထည္မ်ားလာသည္။ေသြးထုထည္မ်ားလာေသာအခါ ေသြးေၾကာမ်ားႏွင့္
ဆက္စပ္ေနေသာ မ်က္စိတြင္းအရည္ၾကည္(Aqueous Humour)၏ထုထည္ ပမာဏလည္းမ်ားလာ သည္။ထိုအရည္ၾကည္ထြက္ေပါက္
ေကာင္းေကာင္းအလုပ္လုပ္ပါက အဆင္ေျပေသာ္လည္း၊အဆင္ မေျပပါက မ်က္လံုးတြင္းဖိအား(Intraocular
Pressure)တက္လာနိဳင္သည္။ မ်က္လံုးတြင္းဖိအား သည္ မ်က္စိအာရံုေၾကာမ်ားကို ထိခိုက္ေလာက္ေအာင္
ဖိအားျဖစ္လွ်င္ ေရတိမ္ျဖစ္ေစသည္။ေရတိမ္ ေရာဂါရွိသူတြင္ ပို၍ဆိုးေစသည္။
တိုင္းရင္းေဆးရႈေဒါင့္
ကြယ္လြန္သြားျပီျဖစ္ေသာ တိုင္းရင္းေဆးဆရာၾကီး
ဦးဟန္ထြန္း(ေက်ာင္းအုပ္ၾကီး၊မႏၱေလး တိုင္းရင္းေဆးသိပၸံ)ကမိန္႔ဘူးပါသည္။ “ငန္တကာ့ငန္-ပူ၊ဖန္တကာ့ဖန္
- ေအး”ဟူ၍ျဖစ္၏။ အငန္မ်ား၊ ဆားမ်ားသည္ ခႏၶာကိုယ္တြင္းသို႔ေရာက္လွ်င္ “အပူ”ျဖစ္သြား၍၊အဖန္ဓါတ္ပါေသာ
အစာမ်ားေဆးမ်ား သည္ ခႏၶာကိုယ္တြင္းေရာက္လွ်င္ “အေအး”ျဖစ္သြားသည္ဟုဆိုလိုပါသည္။အပူ(ဥဏွေတေဇာ)သည္
အိုမင္း ရင့္ေရာ္ျခင္း၏ အဓိကအေၾကာင္းရင္းတခုျဖစ္ပါသည္။ပါးေရ တြန္႔ျခင္း၊ဆံပင္ျဖဴျခင္း၊
ႏွလံုးအား နည္းျခင္း၊အရိုးအားနည္းျခင္း စသည္တို႔သည္ ဥဏွေတေဇာေၾကာင္႔ ျဖစ္ပါသည္။အေအးသီတေတ
ေဇာသည္ ခႏၶာကိုယ္ကို အပူျငိမ္းေစသည္၊စည္ပင္ဖြ႔ံျဖိဳးေစသည္။ ဖန္ေသာအရသာရွိသည့္ ဆီးျဖဴသီး၊
ဖန္ခါးသီး၊က်ဇုသီး(၃)မ်ိဳးကိုၾတိဖလ(ၾတိ=သံုး၊ဖလ=အသက္)အသက္ရွည္ေစေသာ အသီးသံုးမ်ိဳးဟု
ဆိုရိုးရွိပါသည္။
တေန႔စားသံုးသင့္သည့္ဆိုဒီယမ္ပမာဏ
= လက္ဖက္ရည္ဇြန္း၏ေလးပံုတပံု(၁/၄)သာ၊ ဆိုဒီယမ္မ်ားေသာအစားအစာမ်ား=စည္သြပ္ဘူးမ်ား၊အသားေျခာက္မ်ား၊ငါးပိ၊ငါးေျခာက္၊ၾကာရွည္ခံေအာင္လုပ္ထားေသာ
အစားအစာမ်ား၊ေအးခဲေသာအသားမ်ား၊ေထာပတ္၊ဆိုဒါမ်ားေသာ ထပ္တရာ၊ အီၾကာေကြး၊ပလာတာ စသည္မ်ား။ ဆိုဒီယမ္နည္းေသာအစားအစာမ်ား=လတ္ဆတ္ေသာအစာမ်ား၊အရြက္ေျခာက္(စည္သြမ္မဟုတ္)။
သို႔ျဖစ္၍
ႏွလံုးေရာဂါ၊ေသြးတိုးေရာဂါ၊ေလျဖတ္ေရာဂါ၊အစာအိမ္ကင္ဆာေရာဂါ၊အရိုးပြေရာဂါ ႏွင့္ေရတိမ္ေရာဂါမ်ားကင္းေဝးေစရန္
“အငန္” ေရွာင္ရံုသာမက၊ “မငန္ေသာဆား”မ်ားျဖစ္သည့္ စား ဆိုဒါ၊ အခ်ိဳမႈန္႔၊အသားမႈန္႔၊တာရွည္ခံေအာင္သံုးေသာဆား
စသည့္ “အႏၱရယ္ဆား”မ်ားကိုေရွာင္သင့္ပါ ေၾကာင္း ေစတနာေကာင္းျဖင့္ တင္ျပလိုက္ရပါသည္။
