မ်က္စဥ္းခပ္ရင္ ဘယ္လိုခပ္မလဲ...

                မ်က္စဥ္းခပ္ျခင္းကို သာမန္ကိစၥအျဖစ္ ယူဆဖြယ္ရာျဖစ္ေသာ္လည္း စင္စစ္အားျဖင့္ စနစ္တက်ရွိရန္ လိုအပ္ပါသည္ ။ သို႔မွသာ ေနာက္ဆက္တြဲ ေပၚေပါက္လတၱံ  ႔ေသာ ဆိုးက်ိဳးမ်ားမွကင္းေဝးေစမည္ျဖစ္ျပီး၊ မ်က္စဥ္းခပ္ရျခင္း၏ ရည္ရြယ္ခ်က္ ကိုပိုမိုထိေရာက္ မႈရရွိေစမည္ျဖစ္ပါသည္။

            သို႔ျဖစ္သည့္အတြက္မ်က္စဥ္းခပ္ရာတြင္ေအာက္ပါအတိုင္း အဆင့္ဆင့္ေဆာင္ရြက္ ၾကရမည္ျဖစ္ပါသည္။

(၁)ေရွးဦစြာ ဆပ္ျပာႏွင့္ေရကို လံုလံုေလာက္ေလာက္ အသံုးျပဳျပီး မိမိ၏ လက္ႏွစ္ဖက္စ လံုး    ကိုေဆးေၾကာပါ။

 (၂) မိမ္ိအသံုးျပဳမည့္ မ်က္စဥ္းဘူးအား ေသခ်ာစြာစစ္ေဆးပါ။ရက္လြန္(Expiry Date)ျဖစ္ေန သလား။ အဖံုးတြင္ အက္(chipped)ေနသလား ၊ ပဲ့(cracked)ေနသလား။စသည္ျဖင့္စစ္ေဆး ရပါမည္။

(၃)မ်က္စဥ္းဗူး အဖံုးကိုမဖြင့္မီ သန္႔စင္ေစရန္ျပဳလုပ္ပါ။အဖံုးက္ိုဖြင့္ေသာအခါ မ်က္စိႏွင့္ ေရွာင္ လြဲ (avoid)၍ ဖြင့္ပါ။

(၄)ဦးေခါင္းကို အနည္းငယ္ေမာ့ပါ ၊ မ်က္စဥ္းခပ္မည့္ မ်က္စိ၏ေအာက္မ်က္ခြံကို မိမိ၏ လက္ ညိုးျဖင့္ မ်က္ခြံ၏အတြင္းဖက္ ေအာက္ေျခရွိ အခ်ိဳင့္ငယ္ေပၚလာသည္အထိ ေအာက္သို႔ဆြဲခ် ထားပါ။

(၅)က်န္လက္တဖက္ျဖင့္ မ်က္စဥ္းဗူး၏ ထိပ္ဖက္ကို ေအာက္တြင္ထား၍ မ်က္စိ၏အေပၚဖက္ တြင္ ကိုင္ထားပါ။မ်က္စဥ္းဘူး၏ ထိပ္ျဖင့္မ်က္စိကို လံုးဝ မထိမိပါေစႏွင့္၊သင့္ေတာ္ေသာ အနီးကပ္ဆံုး အကြာအေဝးတြင္ မ်က္စဥ္းဗူးကိုထားပါ။

(၆)ေခါင္းေမာ့ထားေသာ အေနအထားႏွင့္ မ်က္ခြံကိုဆြဲထားေသာ လက္၏အေနအထား မွ်တစြာ ရွိေနပါေစ။

(၇)မ်က္လံုးကို အထက္သို႔ ၾကည့္ထားပါ ၊ မ်က္စဥ္းဗူးကို သတိျဖင့္ ေျဖးညွင္းစြာညွစ္ပါ ၊ထို အခါ လက္ညိုးျဖင့္ ဆြဲထားေသာ ေအာက္မ်က္ခြံ၏အတြင္းဖက္ ခ်ိဳင့္ခြက္ထဲသို႔ မ်က္စဥ္းတစက္ က်လာပါလိမ့္မည္။ေအာက္မ်က္ခြံကို ဆြဲထားေသာ လက္ညိုးကို ဖယ္ရွားလိုက္ပါ။

(၈) မိမိ၏မ်က္စိကို ႏွစ္မီးနစ္ သံုးမီးနစ္ (2 to 3 minutes) ခန္႔ပိတ္ထားျပီးေနာက္ ေခါင္းကို အနည္းငယ္ငံု႔၍ ၾကမ္းျပင္ကို ေခတၱမွ်ၾကည့္ရပါမည္။မ်က္စိကို ညွစ္၍ပိတ္ျခင္းႏွင့္ မ်က္ေတာင္ အဆက္မျပတ္ခတ္ျခင္းမ်ားကို ေရွာင္ရွားရပါမည္။

(၉) မ်က္စိကိုပိတ္ထားျပီး မ်က္စိ၏ ႏွာေခါင္းဖက္ေဒါင့္စြန္း (မ်က္ရည္ထြက္ေပါက္ရွိရာေနရာ) ကို လက္ညိွဳးျဖင့္ေျဖးညွင္းစြာ ဖိေပးပါ။မ်က္စိ၏ ပတ္ဝန္းက်င္တြင္ရွိေနေသာ မ်က္စဥ္းႏွင့္ မ်က္ ရည္မ်ားကို တစ္ရႈး(စကၠဴစ အဝတ္စ)ျဖင့္ သုတ္ေပးပါ။

 (၁ဝ) မ်က္စဥ္းဗူး၏ အဖံုးကိုပိတ္ရာတြင္ မ်က္စဥ္းဗူး၏အတြင္းဖက္ထိပ္ကို အဖံုး၏ႏႈတ္ခမ္း သို႔ မဟုတ္ လက္ထိပ္တို႔ျဖင့္ မထိေစရန္ဂရုျပဳရမည္ျဖစ္ျပီး၊ေဆးေၾကာျခင္း အဝတ္စ စကၠဴစတို႔ျဖင့္ သုတ္ျခင္းမ်ားကိုလည္းေရွာင္ရွား ၾကရပါမည္။

(၁၁) မ်က္စဥ္းစတင္ခပ္ရာတြင္ ေရွးဦးစြာ မ်က္စဥ္းတစက္ ႏွစ္စက္ခန္႔ကို အျပင္သို႔ ညွစ္ထုတ္ စြန္႔ျပစ္ျပီးမွမ်က္စိတြင္းသို႔ မ်က္စဥ္းကိုခပ္ပါ။

(၁၂) မ်က္စဥ္းအမ်ိဳးအစား ႏွစ္မ်ိဳးသံုးရန္ လိုအပ္ပါက မ်က္စဥ္းအမ်ိဳးအစား တမ်ိဳးႏွင့္တမ်ိဳး အ နည္းဆံုး ငါးမီးနစ္ ( 5 minute) ျခားျပီးမွ ခပ္ပါ။

(၁၃) မ်က္စဥ္းဘူးမ်ားကို ကေလးမ်ားလက္လွမ္း မမီေသာ ၊ေအး၍ ေျခာက္ေသြ႔ေသာ ေနရာ တြင္ထားပါ။

(၁၄) မ်က္စဥ္းအသံုးျပဳျပီးသည့္ ေနာက္ပိုင္းတြင္လည္း မိမိ၏လက္၌ ေဆးၾကြင္းေဆးက်န္ မ်ားႏွင့္ အညစ္အေၾကးမ်ား ကပ္ညိျခင္းမွကင္းေဝးေစရန္အတြက္ လက္ကိုစင္ၾကယ္ေအာင္ ထပ္မံေဆးၾကာၾကရမည္ျဖစ္ပါသည္။

safeMedication.com မွ "How to use eye drops properly" ကိုဆီေလ်ာ္ေအာင္ျပန္ ဆို ပါသည္။လိုအပ္ခ်က္အခ်ိဳဳ႕ကိုလည္းျဖည့္စြက္ထားပါသည္။

 

 

မ်က္စိအေၾကာင္းတေစ့တေစာင္း(မ်က္ၾကည္လႊာ) Point of view of The eye( The cornea)

         

(က) မ်က္ၾကည္လႊာ(Cornea)

               ပံုတြင္ျမင္ရသည့္အတိုင္း မ်က္စိ၏အေရွ့ဖက္ အလယ္ဗဟိုရွိ ၾကည္လင္သန္႔ ရွင္းေ သာ ဧရိယာသည္ မ်က္ၾကည္လႊာ ျဖစ္ပါသည္။ မ်က္ၾကည္လႊာသည္ မ်က္ျဖဴလႊာကဲ့သို႔ အျဖဴေရာင္ အလင္းပိတ္အမ်ိဳး အ စား မဟုတ္ဘဲ အလင္းျဖတ္သန္းဝင္ေရာက္ နိဳင္သည့္ မွန္ကဲ့ သို႔ၾကည္လင္ေနသည့္ မ်က္ျဖဴလႊာထက္ ပို ၍ႏူးညံ့ေသာ အစိတ္အပိုင္းျဖစ္သည္။

             ၾကည္္လင္ေတာက္ပလ်က္ သန္႔ရွင္းမႈရွိေနရန္ လိုအပ္ျပီး ထိုုအေျခအေနမ်ိဳးရွိ မွသာ လွ်င္ မ်က္စိ အတြင္းသို႔ ပံုရိပ္အလင္းတန္း ျဖတ္သန္းဝင္ေရာက္မႈ ေကာင္းမြန္ မွန္ ကန္ေစ မည္ ျဖစ္ပါသည္။ အျမင္အာ ရံုကိုလည္း ၾကည္လင္ေစမည္ျဖစ္ပါသည္။

                 မ်က္္ၾကည္လႊာသည္ ဝ.၅ မီလီမီတာ အထူမွ်သာရွိ၍ ပါးလႊာသည္ဟု ဆို နိဳင္ေသာ္လည္း ထိုက္ သင့္သေလာက္ ၾကံ့ခိုင္မႈေတာ့ ရွိပါသည္။မ်က္စိကို တစိတ္တပိုင္း အားျဖင့္ အကာအကြယ္ေပး ထားေသာ အစိတ္အပိုင္းလည္းျဖစ္ပါသည္။ မ်က္ၾကည္လႊာတြင္ ဦးေႏွာက္ႏွင့္ ဆက္သြယ္လ်က္ရွိသည့္ အာရံုေၾကာမ်ား ပါဝင္ဖြဲ႔စည္းလ်က္ ရွိေသာေၾကာင့္ မ်က္ၾကည္လႊာကိုထိခိုင္မိလွ်င္ အလြန္နာက်င္ေသာ ေဝဒနာကိုခံစားရ၏ ။ ဥပမာအားျဖင့္ မ်က္ၾကည္လႊာ၌ အစအနဝင္ျခင္း(corneal Foreign body)ႏွင့္ မ်က္ၾကည္လႊာ၌ ပြန္းရွဒဏ္ ရာရျခင္း( corneal abrasion) မ်ားျဖစ္လွ်င္ အလြန္နာ က်င္စြာ ခံစားရျခင္းမ်ိဳးျဖစ္ပါသည္။

             ထို႔ျပင္ဝင္ေရာက္လာေသာ ပံုရိပ္အလင္းတန္းမ်ားကို ၾကည္လင္ျပတ္သားေသာ အျမင္ အာရံုရွိေစရန္ ခ်ိန္ဆေပးရာ၌ အေထာက္အကူျပဳျပီး မ်က္စိ၏အျမင္အာရုံစုစုေပါင္း ခ်ိန္ဆမႈ၏ သံုးပံုႏွစ္ပံုခန္႔ကို ေဆာင္ရြက္ေပးပါသည္။သို႔ျဖစ္ရာ မ်က္ၾကည္လႊာ သည္ မ်က္စိကို ကာကြယ္ေပးျခင္း ၊ အလင္းတန္းမ်ားဝင္ေရာက္ျခင္းႏွင့္ အျမင္အာရံုၾကည္လင္ေအာင္ ေဆာင္ ရြက္ေပးျခင္း၊စသည့္ လုပ္ငန္းကိုလုပ္ေဆာင္ေၾကာင္း မွတ္သားၾကရပါမည္။

သာမန္မ်က္စိျဖင့္ ျမင္ေတြ႔နိဳင္ေသာ မ်က္ၾကည္လႊာ၏ ေဖာက္ျပန္ေသာလကၡဏာမ်ား 

(၁)မ်က္ၾကည္လႊာ၌ အစအနဝင္ျခင္း( ေကာ္နီယယ္ ေဖာရိမ္းေဘာ္ဒီ-corneal foreign body)

       အထက္ပါပံုတြင္ မ်က္ၾကည္လႊာ၌ ကပ္ညိေနေသာ အစအနတခုကို ေတြ႔ၾကရမည္ျဖစ္ ပါသည္။ မ်က္ၾကည္လႊာ၌ အစအနဝင္ျခင္း(corneal foreign body )သည္  သာမန္္မ်က္စိျဖင့္ မျမင္နိဳင္သည္ က မ်ားေသာ္ လည္း တခါတရံ ျမင္နိဳင္သည့္အတြက္ ထည့္သြင္းေရးသား ရျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ လကၡဏာ ရပ္ မ်ားအျဖစ္ ရုတ္တရက္ျဖစ္ပြားျခင္း၊ အလြန္အမင္းစူ၍ နာျခင္း ၊ မ်က္ရည္ပူမ်ားအဆက္မျပတ္က်ျခင္း၊မ်က္စိမဖြင့္နိဳင္ျခင္း၊စသည့္ေဝဒနာမ်ားကို ခံစားရပါသည္။မ်ားေသာအားျဖင့္ မ်က္စိတဖက္ခ်င္းစီသာ ခံစားရေလ့ရွိပါသည္။

(၂)မ်က္ၾကည္လႊာ၌ ပြန္းရွဒဏ္ရာရျခင္း( ေကာ္နီယယ္ အဗေရးရွင္း-corneal abrasion)

              မ်က္ၾကည္လႊာသည္ ၎၏သဘာဝအတိုင္း သန္႔ရွင္ၾကည္လင္မႈမရွိဘဲမႈန္ မႈိင္းေနာက္ က်ိေနသည္ကို ေတြ႕ၾကရမည္ျဖစ္ပါသည္ ။ မ်က္ၾကည္လႊာ၏    အေပၚယံ မ်က္ႏွာျပင္သည္ သဘာဝအတိုင္း ေခ်ာေမြ႔စိုစြတ္မႈ မရွိဘဲေျခာက္ေသြ႔ၾကမ္း တမ္းေန သည္ ကို ေတြ႔ၾကရပါမည္။ ကာယကံရွင္သည္ မ်က္ၾကည္လႊာ၌ အစအန (foreign body)ဝင္ စဥ္ ကကဲ့သို႔ပင္ အလြန္အမင္း ကိုက္ခဲနာ က်င္ျခင္း၊ မ်က္ရည္ပူမ်ား အဆက္ မျပတ္က်ေနျခင္း၊ မ်က္စိမဖြင့္နိဳင္ျခင္း၊ စသည့္ ေဝဒ နာမ်ားကို ခံစားေနရပါမည္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ မ်က္စိတ ဖက္ျခင္း စီသာ ခံစားရေလ့ရွိပါသည္။မ်က္ၾကည္လႊာ၌ ပြန္း ရွဒဏ္ရာ ရျခင္း မ်ိဳးသည္ အမွတ္ မထင္ ၾကံဳရတတ္ပါသည္။ဥပမာအားျဖင့္...မိခင္ျဖစ္သူ၏မ်က္စိအား ခေလး ငယ္၏လက္ သည္းျဖင့္ ျခစ္မိျခင္း မိ်ဳးႏွင့္အမ်ိဳးသမီးမ်ား ေခါင္းျဖီးစဥ္ မိမိ၏လက္သည္းရွည္ျဖင့္ မ်က္စိ အားျခစ္မိျခင္းမ်ိဳး တို႔ျဖစ္ပါသည္။

(၃)ဓာတုေဆးမ်ားျဖင့္ထိမိ၍ မ်က္ၾကည္လႊာထိခိုက္ျခင္း

(ေကာ္နီယယ္ ကာမီကယ္ အင္ဂ်ဴရီ-corneal chemical injury)

 

                 အထက္ေဖာ္ျပပါပံုမ်ားသည္ ဓါတုေဆးတမိ်ဳးမ်ိဳးျဖင့္ထိမိေသာေၾကာင့္ မ်က္ၾကည္ လႊာေလာင္ကၽြမ္းျပီး ေနာက္က်ိေနေသာပံုမ်ားျဖစ္ပါသည္။ကာယကံရွင္သည္ စပ္ေသာပူေသာ စူးနစ္နာက်င္သည့္ေဝဒနာကို ခံစားရျပီး၊မ်က္ရည္ပူမ်ားက်ျခင္း၊ အျမင္အာရံုေဝဝါးျခင္းမ်ား ကို လည္း ၾကံဳေတြ႔ၾကရပါမည္။မ်က္ၾကည္လႊာ ပြန္းရွဒဏ္ရာရစဥ္ကဲ့သို႔ ကိုက္ခဲနာက်င္မႈကို ျပင္း ထန္စြာ မခံစားရဘဲ သာမန္မွ်သာခံစားရျပီး၊ပူေလာင္စူးရွသည့္ ေဝဒနာကိုသာ သိသာစြာခံ စားရပါသည္။

(၄)မ်က္ၾကည္လႊာ၌ အနာျဖစ္ျခင္း(ေကာ္နီယယ္အာဆာ-corneal ulcer)

                                                       ပံု(၁)

                                                       ပံု(၂)

                                                    ပံု(၃)

             အထက္ေဖာ္ျပပါပံုမ်ား၌ေတြ႔ရေသာ အျဖဴေရာင္(နိဳ႕ႏွစ္ေရာင္)ဧရိယာသည္ မ်က္ ၾကည္လႊာ၌ ျဖစ္ပြားေသာ အနာအမ်ိဳးမ်ိဳးတို႔၏ ပံုမ်ားျဖစ္၏ ။ မ်က္ၾကည္လႊာ၌ အနာျဖစ္လွ်င္- မ်က္ၾကည္လႊာ(cornea)ႏွင့္ မ်က္နက္ဝန္း(iris) ၾကားရွိ မ်က္စိေရွ႕ပိုင္းအခန္းငယ္(anterior chamber)အတြင္းဖက္ ေအာက္ေျခတြင္ ျပည္ (pus)အနည္းငယ္ကို ပံု(၁)မွာကဲ့သို႔ တခါတ ရံ ေတြ႔ရတတ္ပါသည္။ကာယကံရွင္သည္ အလြန္အမင္းနာက်င္ျခင္း ႏွင့္ အျမင္ေဝ ဝါးျခင္း တို႔ ကို သိသာစြာခံစားျပီး၊မ်က္ျဖဴလႊာဧရိယာသည္ မ်ားေသာအားျဖင့္ နီေနတတ္ပါသည္။ဘတ္ တီး ရီးယား(vateria)သို႔မဟုတ္ ကူးစက္မႈိေရာဂါ တမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ျဖစ္ပြားတတ္ပါသည္။

        (၅)ေရယုန္ေရာဂါပိုးေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားေသာ မ်က္ၾကည္လႊာအနာ

           ( ဟားပတ္ ဆင္းပလက္-herpes simplex virus and the eye)

       

                    အထက္ပါပံုုတြင္ ေရယုန္ေရာဂါပိုးတမ်ိဳးျဖစ္ေသာ(herpes simplex virus)   ေရာဂါပိုးေၾကာင့္ မ်က္ၾကည္လႊာတြင္ ျဖစ္ေပၚေနေသာ အနာတမ်ိဳးကိုေတြ႔ၾကရမည္ျဖစ္ပါ သည္။ လက္ဝဲဖက္ပံုတြင္ ထူးျခားမႈကို မေတြ႔ရဘဲ ျဖစ္ရိုးျဖစ္စဥ္ မ်က္ၾကည္လႊာအနာမ်ိဳးကို သာ ေတြ႔ရမည္ျဖစ္၏။၎မ်က္ၾကည္လႊာကို မ်က္စိေဆးခန္းတြင္ အသံုးျပဳေသာ ေရာင္ျခယ္ ပစၥည္းတမိ်ဳးျဖစ္သည့္ -Fluoresent dye ျဖင့္ေရာင္ျခယ္ၾကည့္လွ်င္ အနားသတ္မ်ားျဖင့္ ျဖာ ထြက္ေနေသာ အခက္အလက္မ်ားကို လက္ယာဖက္ပံုပါအတိုင္း ေတြ႕ၾကရပါမည္။၎ကို Dendritic corneal ulcer ဟုေခၚပါသည္။

ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္...........