ခက္လက္ေဝျဖာ မ်က္စိကုပညာ ။ ျပည့္ေအာင္(COA)(၁၀/၁၂/၁၇ ရက္ေန႔ထုတ္ ရတနာပံုေန႔စဥ္သတင္းစာပါေဆာင္းပါး)

ႏိုင္ငံတဝန္းမ်က္စိကုသမႈနယ္ပယ္ က်ယ္ျပန္႔လာသည္ႏွင့္အမွ်၊မ်က္စိပညာရပ္ႏွင့္ ထိေတြ႔လာ ၾကသူ(နိဳင္ငံသူနိဳင္ငံသားမ်ား၊အုပ္ခ်ဳပ္သူမ်ား၊ကူညီၾကသူေစတနာရွင္မ်ား၊ေဆးပညာရွင္မ်ား)အေရအတြက္ လည္း တေန႔တျခားတုိးပြားလာလွ်က္ရိွပါသည္္။ မ်က္စိပညာရွင္မ်ားမဟုတ္ၾကေသာ ထိုထိုေသာ သူမ်ားအား မ်က္စိပညာရပ္ျဖင့္ ရင္းႏွီးကၽြမ္းဝင္မႈရွိိေစရန္ ရည္ရြယ္၍ ဤေဆာင္းပါးကို ျပဳစုပါသည္။

          မ်က္စိပညာသည္ မိိခင္ေဆးပညာရပ္ၾကီးကို အေျချပဳ၍ ေလ့လာသင္ယူမႈႏွင့္ကုသမႈမ်ား က်ယ္က်ယ္ ျပန္႔ျပန္႔ေဆာင္ရြက္နိဳင္ေစရန္ ရည္ရြယ္ခ်က္ျဖင့္ ေပၚေပါက္လာေသာ အထူးျပဳပညာရပ္ ျဖစ္ပါသည္။ ထိုနည္းတူ မ်က္စိ၏အဂၤါအစိတ္အပိုင္းမ်ားႏွင့္ ျဖစ္ပြားသည့္ေရာဂါ အေျခအေနမ်ား ေပၚတြင္မူတည္၍ မ်က္စိပညာရပ္အတြင္း အထူးျပဳဘာသာရပ္မ်ား ထပ္မံသတ္မွတ္လ်က္  က်ယ္ က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ေဆာင္ရြက္နိဳင္ရန္ စီမံထားသည္ကိုေတြ႔ရွိၾကရပါမည္။ မ်က္စိပညာရပ္အတြင္းရွိ အထူးျပဳ ဘာသာရပ္မ်ားအနက္ အခ်ိဳ႕ကို ေအာက္ပါအတိုင္း အက်ဥ္းခ်ဳပ္ ေရးသားအပ္ပါသည္။

မ်က္စိေရွပိုင္းအခန္းငယ္ ခြဲစိတ္အထူးျပဳဘာသာရပ္(Anterior Segment Surgery)

           မ်က္ၾကည္လႊာ(Cornea)၊မ်က္နက္ဝန္း (Iris)၊ဆီလီယာရီေဘာ္ဒီ (Ciliary body)ႏွင့္မ်က္စိ တြင္း မွန္ဘီလူး(Lens)တို႔ပါဝင္ေသာ၊မ်က္စိေရွပိုင္းအခန္းငယ္ကို အထူးျပဳေလ့လာေသာ ဘာသာ ရပ္ျဖစ္ပါသည္။ဤအပိုင္းကို အထူးျပဳကုသေသာ မ်က္စိဆရာဝန္သည္ ပါဝင္ေသာ အဂၤါအစိတ္အပိုင္း မ်ား၏ ဖြဲ႔စည္းတည္ေဆာက္ပံု၊အရည္အေသြး၊လုပ္ငန္းစဥ္၊အစိတ္အပိုင္းမ်ား၏ ဆက္စပ္မႈ၊ဇီဝကမၼေဗဒ စသည္တို႔တြင္ ပို၍နားလည္ႏွံ႔စပ္သည့္အျပင္၊ခြဲစိတ္ကုသမႈလုပ္ငန္းစဥ္မ်ားတြင္လည္း၊ ပို၍ကၽြမ္းက်င္ သူျဖစ္ပါသည္။

အတြင္းတိမ္ႏွင့္ စံလြဲအျမင္ဆိုင္ရာခြဲစိတ္အထူးျပဳဘာသာရပ္(Cataracts and Refractive Surgery)

          အတြင္းတိမ္ခြဲစိတ္ကုသျခင္းကို မ်က္စိအထူးကုဆရာဝန္မ်ားက အေျခခံလုပ္ရိုးလုပ္စဥ္ အား ျဖင့္ ေဆာင္ရြက္္နိဳင္ၾကပါသည္။အထူးျပဳဘာသာရပ္တခုအျဖစ္ သေဘာထားျခင္းမ်ိဳးမရွိေသာ္လည္း၊ မ်က္စိက်မ္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈအပိုင္းတြင္၊သီးျခားထင္ရွားေသာ အပိုင္းက႑တခုအျဖစ္ မ်က္စိ အထူးကုဆရာဝန္မ်ားႏွင့္ သမားေတာ္ၾကီးမ်ားက လကၡံထားၾကပါသည္။ အထူးျပဳဘာသာရပ္ တခုအ ျဖစ္ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားေသာအပိုင္းမွာ အျမင္ဆိုင္ရာခြဲစိတ္ကုသမႈျဖစ္ပါသည္။ မ်က္စိမႈန္သူမ်ား အား၊မ်က္မွန္ပါဝါေလ်ာ့ျခင္းႏွင့္စံလြဲအျမင္ဆိုင္ရာ ခြဲစိတ္ကုသ ျခင္းမ်ားျဖစ္၏။

မ်က္ၾကည္လႊာႏွင့္ျပင္ပအစိတ္အပိုင္းမ်ား အထူးျပဳဘာသာရပ္(Cornea and External Disease)

           မ်က္ၾကည္လႊာ၊မ်က္ေျမွးလႊာ၊မ်က္ျဖဴလႊာ၊ မ်က္ခြံတို႔ႏွင့္ပတ္သက္ေသာ ေရာဂါမ်ားကို ေလ့လာျခင္း ႏွင့္ ကုသမႈေပးေသာအပိုင္းျဖစ္ပါသည္။ မ်က္ၾကည္လႊာ၊မ်က္ေျမွးလႊာႏွင့္  မ်က္ခြံတို႔တြင္ျဖစ္ ပြားေသာထိရွျခင္း၊အနာျဖစ္ျခင္း၊ ေရာင္ရမ္းျခင္း၊ပိုးဝင္ျခင္းမ်ားကို ကုသေသာ ဘာသာရပ္ျဖစ္ပါသည္။ အေရးၾကီးေသာ ကုသမႈမ်ားမွာ မ်က္ၾကည္လႊာအစားထိုးျခင္း ၊မ်က္ၾကည္လႊာျပဳျပင္ျခင္းမ်ား ႏွင့္ မ်က္စိမႈန္ျခင္း(ပါဝါမ်ားမ်ား မ်က္မွန္ ထူထူတပ္ရသူမ်ား) ကိုကုသေပးျခင္းမ်ားျဖစ္ ပါ သည္။

ေရတိမ္အထူးျပဳဘာသာရပ္(Glaucoma)

          မ်က္စိတြင္းဖိအားျမင့္တက္လာမႈေၾကာင့္၊ မ်က္စိ၏အေရးပါေသာ အစိတ္အပိုင္းျဖစ္သည့္ ျမင္လႊာရွိေသြးေၾကာမ်ားႏွင့္ အာရုံေၾကာမ်ားကိုပ်က္စီးေစသည့္ ေရတိမ္ကို အထူးျပဳကုသေသာ ဘာသာရပ္ျဖစ္ပါသည္။မ်က္စိတြင္းဖိအားျမင့္တက္ေနမႈႏွင့္တကြ ဆက္ႏြယ္ေနေသာ အၾကာင္းရင္းခံ မ်ားအားလံုးကို၊ေဆးဝါးျဖင့္ကုသျခင္း(ေသာက္ေဆးေပးျခင္း၊မ်က္စဥ္ခပ္ေစျခင္း)အျပင္၊လိုအပ္ပါကခြဲ စိတ္ကုုသမႈျပဳရသည့္ အထူးကုအပိုင္းျဖစ္ပါသည္။

မ်က္စိအာရံုေၾကာအထူးျပဳဘာသာရပ္(Neuro-Ophthalmology)

          ဦးေႏွာက္အာရံုေၾကာပညာႏွင့္မ်က္စိပညာ ႏွစ္ရပ္စလံုးကိုနားလည္း ႏွံ႔စပ္ကၽြမ္းက်င္ရန္လိုအပ္ ေသာ ဘာသာရပ္ျဖစ္ပါသည္။ အျမင္စြမ္းရည္ဆံုးရႈံးေစသည္ထိ အႏၱရာယ္ရွိသည့္ မ်က္စိအာရံုေၾကာ ထိခိုက္ခ်ိဳ႕ယြင္းမႈမ်ားကို ကုသေပးပါသည္။ ပီက်ဴထရီဂလင္း အက်ိတ္က မ်က္စိအာရံုေၾကာ ႏွစ္ခုျဖတ္ သည့္ေနရာ(Optic Chiasma)ကိုဖိပါက မ်က္စိျမင္ကြင္းက်ဥ္း၍ ကြယ္တတ္သျဖင့္္၊ ထိုအက်ိတ္ကို မ်က္စိဆရာဝန္ႏွင့္ ဦးေႏွာက္အာရံုေၾကာခြဲစိတ္ဆရာဝန္ ပူးေပါင္း၍ အခ်ိန္မီခြဲစိတ္မွသာ ျပန္ျမင္နိဳင္ပါ သည္။

မ်က္စိကင္္ဆာေရာဂါအထူးျပဳဘာသာရပ္(Ocular Oncology)

          ေဆးဝါးႏွင့္ ခြဲစိတ္ကုသမႈ ႏွစ္မ်ိဳးစလံုးျဖင့္ ကုသမႈေပးရေသာ ဘာသာရပ္ျဖစ္ပါသည္။မ်က္စိ တြင္ ျဖစ္ပြားေသာ ကင္ဆာေရာဂါကို အထူးကုသပါသည္။ကုသေသာ မ်က္စိကုဆရာဝန္ၾကီးမ်ား သည္၊လုိအပ္သည့္ ကုသမႈမ်ားႏွင့္ရွင္းလင္းေဆြးေႏြးရန္ လိုအပ္ေသာကိစၥရပ္မ်ားတြင္ ေရာဂါေဗဒ ဆရာဝန္၏ ေဆးစစ္အေျဖလႊာႏွင့္ တိုက္ဆိုင္စစ္ေဆးလ်က္ ေဆာင္ရြက္ၾကရပါသည္။

မ်က္စိအႏုစိတ္ျပဳျပင္ျခင္းႏွင့္မ်က္လံုးအိမ္ဆိုင္ရာအထူးျပဳဘာသာရပ္(Oculoplastics and Orbit Surgery)

          မ်က္ခြံႏွင့္မ်က္စိအေပၚယံ အႏုစိတ္ႏွင့္အလွအပဆိုင္ရာ ခြဲစိတ္ျပဳျပင္ျခင္း၊မ်က္လံုးအိမ္ႏွင့္ မ်က္ ခြံရိုး ခြဲစိတ္ျပဳျပင္ျခင္းမ်ားကို ျပဳလုပ္သည့္ ဘာသာရပ္ျဖစ္ပါသည္။ဤဘာသာရပ္ဆိုင္ရာ မ်က္စိဆ ရာဝန္သည္ ဓါတုကုထံုးႏွင္ ့ေရဒီယိုလႈိင္းျဖင့္ကုသျခင္းမ်ားကို ကၽြမ္းက်င္တတ္ေျမာက္ေအာင္ ေလ့ လာသင္ယူထားၾကရ သည့္ျပင္၊ မ်က္လံုးအိမ္ျပဳျပင္ျခင္းႏွင့္ မ်က္စိေရာဂါမ်ားကုသရာတြင္ အသံုးတည့္ သည့္ ဓါတ္ေရာင္ျခည္ျဖင့္ ခြဲစိိတ္ျခင္း နည္းပညာမ်ားကိုလည္း အထူးကၽြမ္းက်င္ၾကပါသည္။

မ်က္စိဆိုင္ရာေရာဂါေဗဒဘာသာရပ္(Ophthalmic Pathology)

          မ်က္စိပညာရပ္ႏွင့္ ေရာဂါေဗဒပညာရပ္ႏွစ္ခုကိုေပါင္းစပ္၍ အသံုးခ်ရေသာအပိုင္းျဖစ္ပါသည္။

မ်က္စိေရာဂါရွာေဖြရာတြင္၊ေရာဂါျဖစ္ေသာေနရာမွာ အသားစတစ္ရႈးကိုယူ၍ မည္သည့္ေရာဂါျဖစ္သည္ ကို ဆံုးျဖတ္ရာတြင္ မ်က္စိပညာႏွင့္ေရာဂါေဗဒပညာ ႏွစ္ရပ္ေပါင္းစပ္၍ အေျဖရွာရပါသည္။

 ကေလးဆိုင္ရာမ်က္စိပညာ(Pediatric Ophthalmology)

          ကေလးမ်ား၏တြင္ျဖစ္ပြားေသာ မ်က္စိျပႆနာမ်ားကို ေျဖရွင္းေပးေသာ ဘာသာရပ္ျဖစ္ပါ သည္။အထူးအားျဖင့္ ကေလးမ်ားတြင္ အျဖစ္မ်ားသည့္ မ်က္စိေစြျခင္း၊မ်က္စိတဖက္ႏွင့္တဖက္ အျမင္ မတူျခင္း၊အနိမ္႔အျမင့္ျဖစ္ေနျခင္း၊ မ်ိဳးရိုးလိုက္ေသာ မ်က္စိေရာဂါမ်ားႏွင့္ မ်က္စိအာရံုေၾကာ ေဖာက္ျပန္ မႈမ်ားကို ကုသျခင္းမ်ား ပါဝင္ပါသည္။

ယူဗြီရိုက္တစ္ႏွင့္ အင္မ်ဴးႏုိလိုဂ်ီ(Uveitis and Immunology)

         မ်က္စိအဂၤါအစိတ္အပိုင္းမ်ားတြင္ မ်က္နက္ဝန္း(Iris)၊ဆီလီယာရီေဘာ္ဒီ(Ciliary body)ႏွင့္ မ်က္စိအလယ္လႊာ(Choroid)တို႔ပါဝင္ေသာ၊မ်က္စိ၏အလြန္အေရးပါေသာ အဂၤါအစိတ္အပိုင္းျဖစ္ သည့္ ယူဗီအာအလႊာ (Uvea tract) ရွိပါသည္။ယူဗီအာအလႊာ ေရာင္ရမ္းျခင္းကို ယူဗီရိုက္တစ္ (Uveitis)ဟုေခၚပါသည္။ ယူဗီအာအလႊာ ေရာင္ရမ္းျခင္းတြင္ ယူဗီအာတခုလံုး ေရာင္ရမ္းျခင္းမ်ိဳး မဟုတ္ပဲ၊၎အလႊာတြင္ပါဝင္ေသာ အစိတ္အပိုင္းတခုခ်င္းေသာ္လည္းေကာင္း၊ ႏွစ္ခုေသာ္လည္း ေကာင္း ေရာင္ရမ္းျခင္းမ်ိဳးလည္းရွိပါသည္။ယူဗီရိုက္တစ္ေရာဂါသည္ ခႏၶာကိုယ္၏ အင္မ်ဴးစနစ္ (Immune System) ႏွင့္ ဆက္စပ္ပတ္သက္ေလ့ရွိပါသည္။သို႔ျဖစ္ရာ ယူဗီရိုက္တစ္ဘာသာရပ္ကို အထူးျပဳေသာ မ်က္စိဆရာဝန္သည္ မ်က္စိပညာရပ္ႏွင့္ အင္မ်ဴးႏိုလိုဂ်ီပညာရပ္ ႏွစ္ခုစလံုးတြင္ တတ္ ကၽြမ္းေသာ ပညာရွင္ျဖစ္ပါသည္။

မ်က္စိေနာက္ခန္းခြဲစိတ္ကုသျခင္း(Vitreo-Retinal Surgery)

          မ်က္စိေနာက္ခန္း(မ်က္လံုး၏အတြင္းဖက္)တြင္ ျပစ္ခၽြဲေသာအရည္ၾကည္တမိ်ဳး(Vitreous)ရွိျပီး၊

၎ႏွင့္ထိစပ္လွ်က္ရွိေသာ မ်က္လံုး၏အတြင္းဖက္အက်ဆံုးအလႊာသည္ ျမင္လႊာ(Retina)ျဖစ္ပါ သည္။ဗစ္ထရပ္စ္ ႏွင့္ ျမင္လႊာတြင္ျဖစ္ပြားေသာေရာဂါမ်ား(ဆီးခ်ိဳေသြးခ်ိဳေရာဂါေၾကာင့္ျမင္လႊာထိခိုက္ ျခင္းႏွင့္္အေၾကာင္းအမ်ိဳးမိ်ဳးေၾကာင့္ျမင္လႊာကြာျခင္းစသည္မ်ား)ကို ေဆးဝါး ႏွင့္ ခြဲစိတ္ကုသျခင္း ႏွစ္ မ်ိဳးစလံုးသံုး၍ ကုသေသာ ပညာရပ္ျဖစ္ပါသည္။ ျမင္လႊာဆိုင္ရာမ်က္စိပညာ (Retinal Ophthalmology) ဟုေခၚေသာ ဤဘာသာရပ္တြင္ ေလဆာေရာင္ျခည္ျဖင့္ကုသျခင္း၊ ခြဲစိတ္ကုသ ျခင္း၊ခြဲစိတ္မႈျပဳေနစဥ္ ေလဆာေရာင္ျခည္ျဖင့္ကုသျခင္း စသည့္ နည္းပညာမ်ားပါဝင္ပါသည္။

မ်က္စိပညာတြင္ပါဝင္ေသာ အထက္ေဖာ္ျပပါ အထူးျပဳဘာသာရပ္မ်ားကို ေလ့လာလွ်င္၊မ်က္စိ ကုသမႈ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကို ေယဘုယ်အားျဖင့္ ခန္႔မွန္းေတြးဆႏိုင္မည္ျဖစ္ပါသည္။ အေၾကာင္းအား ေလွ်ာ္စြာ မ်က္စိကုသမႈနယ္ပယ္ႏွင့္ ထိေတြ႔ၾကရေသာအခ်ိန္၌ ဤအခ်က္မ်ားသည္ စာရႈသူတို႔အား အေထာက္အပံ့ျဖစ္ေစမည္ဟု ယံုၾကည္ပါသည္။ ေဆာင္းပါးပါအခ်က္မ်ားသည္ မိတ္ဆက္ေပးရံု အက်ဥ္းမွ်သာျဖစ္ရာ ဆက္လက္ေလ့လာလိုပါက ေအာက္ေဖာ္ျပပါလင့္ခ္မ်ားတြင္ ေလ့လာနိဳင္ပါ ေၾကာင္း ညႊန္းဆိုအပ္ပါသည္။

References

Subspecialties of Ophthalmology By Yolanda Smith, Bpharm.

http://www.news-medical.net/health/Subspecialties-of-Ophthalmology.aspx P/21

https://www.facs.org/education/resources/residency-search/specialties/ophthal

http://med.stanford.edu/voig/about/subspecialties.html

http://www.aao.org/medical-students/subspecialties

Further Reading

Ophthalmology Ophthalmologist Education and Training.History of Ophthalmology.

Ophthalmology Around the World Last Updated: Jan 17, 2017.