ေရႏွင့္က်န္းမာေရး
“ေရအသက္ တစ္မနက္၊ထမင္းအသက္ ခုႏွစ္ရက္”ဟုဆိုရိုးစကားရွိ
သည့္အတိုင္း ေရသည္ က်န္းမာ သက္ရွည္ေရးအတြက္ အေရးၾကီးေသာ အခန္းက႑မွပါဝင္သည္။လူ႔ခႏၶာကိုယ္၏
၆၀%သည္ ေရျဖစ္ျပီး ခႏၶာကိုယ္၏ လုပ္ငန္းေဆာင္တာမ်ားတြင္မရွိမျဖစ္ လိုအပ္သည္။
ေရ၏လုပ္ငန္းတာဝန္မ်ား။
(၁) ဆဲလ္အသက္(Cell
Life)။ ။ေရမရွိလွ်င္ ဆဲလ္မ်ားအသက္မရွင္နိဳင္။
ဆလ္အသက္မရွင္နိဳင္လွ်င္ လူလည္းမသက္မရွင္နိုင္။ေရသည္ ဆဲလ္ထဲဝင္ေရာက္၍ဆဲလ္၏အစိတ္အပိုင္းတခုျဖစ္ သည္ (၂)ဓါတုႏွင့္ ဇီဝကမၼ
ဓါတ္ျပဳမႈမ်ား။ ။ကၽြႏ္ုပ္တို႕စားလိုက္ေသာအစား
အစာမ်ား (အသားဓါတ္၊အဆီဓါတ္ ႏွင့္ကစီဓါတ္မ်ား)ကို ဇီဝဓါတုျဖိဳခြဲ ျခင္း တြင္ ေရရွိမွျဖစ္နိဳင္သည္။
(၃)အဟာရဓါတ္မ်ား သယ္ယူပို႔ေဆာင္ျခင္းႏွင့္ အညစ္အေၾကးမ်ားစြန္႔ ထုတ္ျခင္း။ ။ ေရသည္ေသြး၏ အဓိက ပါဝင္ပစၥည္းျဖစ္သည္။ေသြးသည္
အာဟာရဓါတ္ကို လိုအပ္ေသာေနရာသို႔ ပို႔ေဆာင္ေပးသည္။ ေက်ာက္ကပ္ သည္ ခႏၶာကိုယ္မွအညစ္အေၾကးမ်ားကို
ဆီးထဲတြင္စြန္႔ထုတ္သည္။ဆီး၏ အဓိကပါဝင္ ပစၥည္းသည္ ေရျဖစ္ သည္။
(၄)ခႏၶာကိုယ္ အပူခ်ိန္ကို ထိန္းညိွေပးျခင္း။ ။ခႏၶာကိုယ္အပူခ်ိန္တက္ လာေသာအခါ၊ေခၽြးထြက္၍ အေငြ႔ပ်ံေစ
ျခင္းျဖင့္ ခႏၶာကိုယ္အပူခ်န္ကို က် ေစသည္။ေခၽြး၏ အဓိကပါဝင္ပစၥည္းသည္ ေရျဖစ္သည္။
ေရသည္ တစ္ရႈးမ်ားကိုစိုစြတ္ေစသည္။(အထူးသျဖင့္
ခံတြင္းမ်က္စိႏွင့္ႏွာေခါင္း) ။ခႏၶာ ကိုယ္ ၏အဂၤါမ်ားႏွင့္ တစ္သွ်ဴးမ်ားကို ကာကြယ္ေပးသည္။အရိုးအဆစ္မ်ား၏
လႈပ္ရွားမႈမ်ားကိုေခ်ာ ေမြ႕ေစသည္။ ေက်ာက္ကပ္ႏွင့္ အသည္းေပၚတြင္ ဝန္ထုပ္ဝန္ပိုးကိုေလ်ာ့ေစသည္။
ဝမ္းမခ်ဳပ္ေအာင္ ကာကြယ္ေပးသည္။ အစာေခ်ရာတြင္ ပါဝင္ကူညီေပးသည္။ ေသြးထဲတြင္ ေရလံုေလာက္စြာရွိမွ
ေသြးထုထည္ပံုမွန္၊ ေသြးဖိအား ပုံမွန္ျဖစ္၍
က်န္းမာေရးအတြက္ အေထာက္အကူျပဳသည္။ ေရဓါတ္ခမ္းေျခာက္ျခင္းမွ ကာကြယ္ေပးသည္။
ေရဓါတ္ခ်ဳိ႕တဲ့ျခင္း
ခႏၶာကိုယ္တခုလံုးရွိေရဓါတ္မ်ားခမ္းေျခာက္၍
ဇီဝကမၼျဖစ္စဥ္မ်ား ရပ္တန္႔သြားျခင္းကို ေရဓါတ္ခ်ိဳ႕တဲ့ ျခင္းဟု ေခၚသည္။၅% မွ ၈% ခ်ိဳ႕တဲ့လွ်င္
ႏႈံးေခြ၍ ေခါင္းမူးလာမည္။ ၁၀% အထက္ခ်ိဳ႕တဲ့လွ်င္ ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ႏွင့္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ
ခ်ိဳ႕ယြင္းမႈမ်ားျဖစ္လာျပီး၊ေရအလြန္ငတ္လာမည္။ ၁၅% မွ ၂၅%ထိေရဓါတ္ခ်ိဳ႕တဲ့လွ်င္ အသက္ေသဆံုးနိဳင္သည္။
ေရဓါတ္ခ်ိဳ႕တဲ့ရ ျခင္း အေၾကာင္းရင္းမ်ားတြင္ ဝမ္းပ်က္ဝမ္ေလ်ာျခင္း၊အန္ျခင္း၊ ဆီး လြန္ျခင္း၊
ေခၽြးထြက္လြန္ျခင္းတို႔ပါဝင္သည္။ထို႔ျပင္ မည္သည့္ေရာဂါမဆို၊ခႏၶာကိုယ္ ေရဓါတ္ထိန္းညိွျခင္းစနစ္
(Body water balance)ကိုထိခိုက္လွ်င္ ေရဓါတ္ခ်ိဳ႕တဲ့နိဳင္သည္။
ကာကြယ္ျခင္း
(၁)ေရကိုလံုေလာက္စြာ
မွန္မွန္ေသာက္ရမည္။ေရဆာသည္အထိ မေစာင့္ သင့္၊တေန႔လွ်င္ အနည္းဆံုး ၁.၅ လီတာ ေသာက္သင့္သည္။
(၂)ပူအိုက္ေသာအခ်ိန္၊ အားကစားလုပ္ေသာအခ်ိန္မ်ားတြင္ ေရကို ပိုေသာက္ရမည္။ (၃)ေခၽြးထြက္လြန္ျခင္း၊ဝမ္းပ်က္ဝမ္းေလွ်ာျခင္း၊အန္ျခင္း၊ဆီးလြန္ျခင္းမ်ားရွိပါက၊ေရဓါတ္သာမက
ဆားဓါတ္မ်ားပါ ဆံုးရႈံးသျဖင့္၊ ေရ ႏွင့္ဓါတ္ဆားပါ ေသာအရည္(ဥပမာ ဓါတ္ဆားရည္၊သီးစံုဓါတ္ဆား)စသည္တို႔ကို
မ်ားမ်ား ေသာက္ေပးရမည္။လိုအပ္ပါက(ဥပမာ ေသြးေပါင္ခ်ိန္အလြန္က်လွ်င္) ဆရာဝန္က ေရႏွင့္ဓါတ္ဆား
အေၾကာ ေဆးပုလင္းၾကီးသြင္းေပးရသည္။
ေရဓါတ္လြန္ကဲျခင္း(Overhydration)
ပံုမွန္အားျဖင့္ ေရဓါတ္လြန္ကဲမႈ ျဖစ္ခဲပါသည္။အထူးသျဖင့္
အားကစားသမားမ်ားတြင္ လည္းေကာင္း၊ ေက်ာက္ကပ္မေကာင္းသူမ်ားတြင္ လည္းေကာင္း၊ႏွလံုးေရာဂါ၊အသည္းေရာဂါ
ရွိသူမ်ားတြင္လည္းေကာင္း၊ လမေစ့ဘဲေမြးေသာ ကေလးမ်ားတြင္လည္းေကာင္း၊စိတ္က်ေရာဂါကုေဆး
ေသာက္ေနရသူမ်ားတြင္လည္း ေကာင္း ေရဓါတ္လြန္ကဲျခင္းျဖစ္တတ္သည္။ပစ္က်ဴထရီဂလင္းမွ ေဗဆိုပရက္စင္ေခၚ
ေဟာ္မုန္းကို လိုသည္ ထက္ ပိုထုတ္လွ်င္လည္း ေရဓါတ္လြန္ကဲမႈျဖစ္တတ္သည္။ ဦးေႏွာက္ဆဲလ္မ်ားသည္
ေရဓါတ္လြန္ကဲမႈကို ထိခိုက္လြယ္သည္။ ပိ်ဳ႕အန္ျခင္းႏွင့္ လမ္းကိုတည့္ေအာင္ မေလွ်ာက္နိဳင္ျခင္းလကၡဏာမ်ားျဖင့္
စ၍ ပိုဆိုးလာ ေသာအခါ၊ကေယာင္ေခ်ာက္ခ်ားျဖစ္ျခင္း၊တက္ျခင္း၊ သတိေမ့ျခင္းႏွင့္ေသဆံုးျခင္းမ်ားျဖစ္တတ္သည္။
ေရႏွင့္က်န္းမာေရး၏
အဓိကအခ်က္မ်ား
(၁)ေရဓါတ္မခ်ိဳ႕တဲ့ေအာင္
ေရမွန္မွန္ေသာက္ဖို႔လိုသလို ေရဓါတ္မလြန္ကဲ ေအာင္လဲ ဂရုစိုက္ရမည္။ (၂)အျခားသူမ်ားကေရမ်ားမ်ားေသာက္လွ်င္
က်န္းမာေရးေကာင္းသည္ ဆိုတိုင္း ပုံေသမမွတ္သင့္။ ေက်ာက္ ကပ္မေကာင္းသူမ်ား၊ႏွလံုးေရာဂါ၊
အသည္းေရာဂါရွိသူမ်ားႏွင့္ေရတိမ္ေရာဂါရွိသူမ်ားတြင္ ေရမ်ားမ်ား ေသာက္ ပါကေရာဂါပိုဆိုးနိဳင္သည္ ။
(၃)ေရဓါတ္လြန္ကဲျခင္း မျဖစ္ေအာင္ေရကို ေလွ်ာ့ေသာက္ရံုသာမက “ဆား”မ်ားကိုပါ စားသံုးမႈပမာဏ
ေလွ်ာ့ရ မည္။ ဆားဓါတ္သည္ ေရႏွင့္အရည္မ်ားကို ဆြဲယူတတ္ေသာေၾကာင့္ျဖစ္သည္။
“ဆား”ဟုဆိုရာတြင္၊ “ငန္ေသာဆား”ႏွင့္ “မငန္ေသာဆား”ဟူ၍
ႏွစ္မ်ိဳးရွိ သည္။ “မငန္ေသာဆား” ပါဝင္ေသာ အစားအစာမ်ားမွာ ငါးပိ၊ ငါးေျခာက္၊ ငံျပာရည္
စသည္တို႔ျဖစ္သည္။ “မငန္ေသာဆား” ပါဝင္ေသာ အစားအစာမ်ားမွာ ဆိုဒါ(မုန္႔ဖုတ္ဆိုဒါ)ပါဝင္ေသာ
ထပ္တရာ၊အီၾကာ ေကြး၊ပလာတာ စသည့္မုန္႔အမ်ိဳးမ်ိဳး၊ ၾကာရွည္ခံဆား (Preservatives) ပါဝင္ေသာ
အစားအစာမ်ား၊အခ်ိဳမႈန္႔ အသားမႈန္႔စသည္တို႔ပါဝင္သည္။
“ဆား”မ်ားေသာ အစားအစာမ်ားသည္ ေသြးကိုတိုးေစသည္။
ႏွလံုးေရာဂါရွိသူမ်ားတြင္ ပို၍ ေမာေစ ေဖာေစသည္။အသည္းေရာဂါရွိသူ မ်ားတြင္ ေရဖ်ဥ္းပိုတင္းလာေစသည္။ေက်ာက္ကပ္မေကာင္းသူမ်ားတြင္
ပို၍ ေဖာေစသည္။မ်က္စိေရတိမ္ေရာဂါ ရွိသူမ်ားတြင္ မ်က္စိေရခ်ိန္တက္၍ မ်က္စိကြယ္ေစနိဳင္သည္။
အငန္ေရွာင္ ရံုႏွင့္မလံုေလာက္ဘဲ မငန္ေသာဆားမ်ားပါေရွာင္သင့္သည့္ သေဘာပင္ျဖစ္ေပသည္။
(၈)
စိတ္ဖိစီးမႈႏွင့္ က်န္းမာေရး
က်န္းမာသက္ရွည္ျခင္း၏ လွ်ိဳဝွက္ခ်က္မ်ားစြာရွိသည့္အနက္
အေရးၾကီးသည့္ အခ်က္တခ်က္မွာ စိတ္ဖိစီးမႈ ကင္းေဝးေရးျဖစ္ပါသည္။ ကုိယ္ခႏၶာက်န္းမာေန၍
“စိိတ္သြာတိုင္းကိုယ္ပါ”ေသာ္လည္း စိတ္ဖိစီးမႈ မ်ားပါက “စိတ္ေထာင္းေတာ့ ကိုယ္ေက်”ျဖစ္ကာ
ကိုယ္ခႏၶာက်န္းမာေရးကို ထိခိုက္နိဳင္ျပန္သည္။ထို႔ေၾကာင့္ “စိတ္သာရွင္ေစာ ဘုရားေဟာ”ဆိုသည့္
အတိုင္း၊ကိုယ္စိတ္ကို ကိုယ္သိဖို႔၊စိတ္ထားတတ္ဖို႔လိုသည္။ “စိတ္ ထားတတ္ ျမတ္သည္”ဆိုတာထက္၊
စိတ္ထားတတ္လွ်င္ ႏွလံုးသြင္းတတ္လွ်င္(ေယာနိေသာ မနသီကာေရာ)အရာရာကို သိပ္မခံစားရေတာ့ပဲ၊စိတ္မဆင္းရဲရေတာ့ပဲ
“ေနတတ္လွ်င္ ေက်နပ္စရာ”ေတြ တပံုတပင္ႏွင့္ စိတ္ဖိ စီးမႈကင္းေဝးကာ ဘဝတြင္အေနေပ်ာ္မည္
ျဖစ္ေပသည္။
ေလာကတြင္ ေလာကဓံတရားရွစ္ပါးရွိသည္ကို အစဥ္အျမဲ
ေအာက္ေမ့မွ ႏွလံုးသြင္း တတ္မည္ျဖစ္သည္။ “ေကာင္း”ေလးပါးျဖစ္ေသာ လာဘ္လာဘရျခင္း၊အေျခြအရံေပါမ်ားျခင္း၊ ခ်စ္ခင္ႏွစ္ သက္သူႏွင့္
ေပါင္းေဖာ္ရ ျခင္း၊ ခ်မ္းသာသုခရျခင္း ေလးပါးကို အျမဲၾကံုေတြ႔ေနရမည္ မဟုတ္သည္ကုိ သိရမည္။တခါတရံ
“မေကာင္း” ေလးပါး ျဖစ္ေသာ လာဘ္လာဘမရျခင္း၊အေျခြအရံနည္းပါးျခင္း (အထီးက်န္ဆန္ျခင္း)၊
ခ်စ္ခင္ႏွစ္သက္သူ ႏွင့္ေကြကြင္း ရျခင္းႏွင့္ ဆင္းရဲဒုကၡမ်ားလည္း ၾကံုေတြ႔ တတ္ေၾကာင္း
သိထားရမည္။သို႔မွသာ ရုတ္တရက္ၾကံဳ ေတြ႕လာပါက မအံ့ၾသ၊မထိတ္လန္႔ပဲ စိတ္ဆင္းရဲမႈ နည္းပါးမည္ျဖစ္
ေပသည္။
“ၾကမ္းေပါက္ကၽြံလွ်င္ ႏႈတ္၍ရ၏၊စကားကၽြံလွ်င္ႏႈတ္၍မရ”ဆိုသည့္အတိုင္း
စကားတိုင္းကို စဥ္းစားခ်င့္ ခ်ိန္ျပီးမွ ေျပာသင့္သည္။မဆင္မျခင္ေျပာမိေသာေၾကာင့္ျပႆနာတက္၍
စိတ္ဖိစီးမႈမ်ားရံုသာ မက အရွက္တကြဲ အက်ိဳးနဲ၍ ဘဝပ်က္သည္အထိ ျဖစ္နိဳင္သည္။ရွက္လြန္းမကရွက္ေသာေၾကာင့္
စိတ္က်ေရာဂါျဖစ္၍ ကိုယ့္ကိုယ္ ကို သတ္ေသေလာက္သည့္အထိျဖစ္နိဳင္သည္။
ထို႔ေၾကာင့္ မသိလွ်င္ မသိဘူး၊ မတတ္လွ်င္
မတတ္ဘူး၊မကၽြမ္းက်င္လွ်င္ မကၽြမ္းက်င္ဘူး၊အမွန္ အတိုင္း အရွိအတိုင္း ေျပာရံုသာ။မသိပဲ
ႏွင့္ သိသေယာင္၊မတတ္ပဲႏွင့္ တတ္သေယာင္၊မကၽြမ္းက်င္ပဲႏွင့္ ကၽြမ္းက်င္ သေယာင္ လုပ္ျခင္း။ေခ်ာ္လဲေရာထိုင္ျခင္းႏွင့္
ေလာေလာဆယ္ အဆင္ေျပလွ်င္ျပီးေရာ သေဘာထားျခင္း၊ မုသားစကားေျပာျခင္းမ်ားျပဳပါက ယခုအရွက္မကြဲေသာ္လည္း၊ေနာင္တခ်ိန္
အမွန္အတိုင္းသိသြားေသာ အခါ၊ ပို၍ အၾကီးအက်ယ္ အရွက္ကြဲမည္ျဖစ္ေပသည္။ဤကဲ့သို႔ မသိ၊ မတတ္၊မကၽြမ္းက်င္ပဲ
အေယာင္ေဆာင္မိျခင္း သည္ မိမိကို သူတပါးအထင္ေသးမွာ ေၾကာက္ေသာစိတ္ ေၾကာင့္ျဖစ္ရသည္။မသိလွ်င္မသိဘူး
ေျပာရမွာ မရွက္ပါႏွင့္၊မတတ္လွ်င္ မတတ္ဘူးေျဖရမွာ မရွက္ပါႏွင့္၊ မကၽြမ္းက်င္လွ်င္ မကၽြမ္းက်င္ဘူးေျပာရမွာ
မေၾကာက္ သင့္။
“စကားမ်ား အမွားပါ”ဆိုသည့္ အတိုင္း၊စကားမ်ားမ်ားေျပာလွ်င္
အမွားပါတတ္သည္။ ထိုစကား အမွား ေၾကာင့္ ျပႆနာျဖစ္လွ်င္၊ျပႆနာ အၾကီးအငယ္အလိုက္၊ေျပာမိသူ
ဒုကၡျဖစ္ရသည္။ေျဖရွင္းရ သည္၊စိတ္ဖိစီး မႈမ်ားရသည္။မိမိႏွင့္ မဆိုင္ေသာကိစၥ၊ အလွမ္းေဝးေသာကိစၥ၊မကၽြမ္းက်င္ေသာ
ဘာသာရပ္တြင္ ဝင္ေရာက္ ေျပာဆိုေဆြးေႏြးျခင္း၊ေဝဖန္ျခင္းမျပဳ အပ္၊ျပဳလွ်င္ အမွားပါဘို႔၊ျပႆနာတက္ဘို႔
မ်ားသည္။
စာေရးသူ၏ ဆရာရင္းျဖစ္ေသာ ခြဲစိတ္အထူးကု ဆရာဝန္ၾကီးႏွင့္
ပါေမာကၡၾကီးတဦးျဖစ္သူ ဆရာၾကီး တဦးက ေအာ္တိုမွတ္တမ္းစာအုပ္တြင္ ဆုေတာင္း(၃)ခုေရးေပးဘူးပါသည္။ (ဘုရားသခင္သို႔တိုင္တည္လွ်က္………………) (၁)မိမိလက္လွမ္းမီေသာကိစၥ(မိမိ
တတ္နိဳင္ေသာကိစၥ)ႏွင့္ မိမိလက္လွမ္း မမီေသာကိစၥ(မိမိမတတ္ နိဳင္ေသာ ကိစၥ) ႏွစ္ခုကို ခြဲျခားနိဳင္ေသာဥာဏ္
စြမ္းကိုေပးသနားေတာ္မူပါ။ (၂)မိမိတတ္နိဳင္ေသာကိစၥ(လက္လွမ္းမီေသာကိစၥ)မ်ားကို
ျခေသၤ့ကဲ့သို႔ ရဲရင့္ေသာ စိတ္ထားျဖင့္၊ စြမ္းစြမ္းတမံ ေအာင္ျမင္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ နိဳင္ေသာစြမ္းအားကိုေပးသနားေတာ္မူပါ။
(၃)မိမိမတတ္နိဳင္ေသာကိစၥ(လက္လွမ္းမမီေသာကိစၥ)မ်ားကို
မလုပ္ေပး ႏိုင္ေသာအခါ၊မလုပ္ေပးနိဳင္ျခင္း အတြက္ စိတ္ဆင္းရဲမႈမွ ကင္းေဝးေအာင္ ေစာင္မေတာ္မူပါဟူ၏။
မိမိတတ္နိဳင္သေလာက္ အလုပ္ကိုသာ နိဳင္နင္း
ေအာင္လုပ္သင့္သည္။ “အလုပ္ေလာဘ” ၾကီးလွ်င္၊ မနိဳင္ဝန္ပိ၍ က်န္းမာေရးထိခိုက္ရံုသာမက၊စိတ္ဖိစီးမႈပါ
မ်ားလာနိဳင္ေပသည္။မတတ္ နိဳင္ေသာအလုပ္ကို လည္း၊ မလုပ္ေပးနိဳင္ရေကာင္းလားဟု စိတ္ဆင္းရဲျခင္း
မျဖစ္သင့္။
စိတ္ဖိစီးမႈဆိုသည္မွာ လိုအပ္ခ်က္တခု၊အျဖစ္အပ်က္တခုကို
သင္၏ဦးေႏွာက္ႏွင့္ခႏၶာကိုယ္က တံု႔ျပန္ ခ်က္ပင္ျဖစ္သည္။ စိတ္ဖိစီးမႈျဖစ္လွ်င္ ေခါင္းကိုက္ျခင္း၊
အစာအိမ္နာျခင္း၊ ရင္ဘတ္ေအာင့္ျခင္း၊ အိပ္္မေပ်ာ္ျခင္း လကၡဏာမ်ားကိုၾကံုရတတ္သည္။ ေရာဂါအခံ
ရွိလွ်င္ ရွိရင္းစြဲေရာဂါကို ပိုဆိုးေစသည္။ စိတ္ဖိစီးမႈမ်ားေသာအခါ အရက္ေသာက္ျခင္း၊ ေဆးလိပ္
ေသာက္ ျခင္းမ်ားကိုျပဳတတ္သည္။ ထိုအရာ မ်ားသည္ စိတ္ဖိစီးမႈကို မေလ်ာ့ပါး ေစရံုသာမက ခႏၶာကိုယ္ဖိစီးမႈကို
ပိုမ်ားေစျပီး၊ျပႆနာပိုေစသည္။ စိတ္ဖိစီးမႈေၾကာင့္ အရြယ္ေရာက္ျပီးသူမ်ား၏ ၄၃% သည္ က်န္းမာေရး
ထိခိုက္သည္။ေဆးခန္းမ်ားတြင္ ဆရာဝန္လာျပသူမ်ား၏ ၇၅%မွ ၉၀%သည္ စိတ္ဖိစီးမႈႏွင့္ ဆိုင္ေသာ
ျပႆနာ မ်ားျဖစ္ေနသည္ ။ေခါင္းကိုက္ျခင္း၊ေသြးတိုးျခင္း၊ႏွလံုးျပႆနာမ်ား၊ ဆီးခ်ိဳ ေသြးခ်ိဳ၊
အေရျပားေရာဂါမ်ား၊ပန္းနာ ရင္က်ပ္ေရာဂါ၊ အဆစ္အျမစ္ေရာင္ေရာဂါ၊ စိတ္က်ေရာဂါႏွင့္ စိုးရိမ္မႈလြန္
ကဲေသာ ေရာဂါမ်ားျဖစ္ရျခင္းတြင္ စိတ္ဖိစီးမႈသည္ ပါဝင္ပတ္သက္ေနသည္။
ဗုဒၶတရားလက္ကိုင္ထား
ဗုဒၶဘုရားေဟာၾကားဆံုးမခဲ့ေသာ တရားေတာ္မ်ားသည္
စိတ္ဖိစီး မႈကို ေလ်ာ့ေစသည္။စိတ္ဖိစီးမႈ သက္သာေပ်ာက္ကင္းေစရံုမက စိတ္ဖိစီးမႈအပါအဝင္
ဒုကၡအားလံုးခ်ဳပ္ျငိမ္းရာ ခ်မ္းသာအစစ္အမွန္ ျမတ္ နိဗၺာန္ အထိပင္ေရာက္နိဳင္ မ်က္ေမွာက္ျပဳနိဳင္ပါသည္။
ေရႊဟသၤာ ဆရာေတာ္ဘုရားၾကီးက မိန္႔ဘူးသည္
“ခနိဳးခနဲ႔ ဆိုကဲ့ရဲ့လည္း၊မဖဲ့မေစာင္း၊ ကိုယ့္လမ္း ေၾကာင္းကို၊စိတ္ေကာင္းႏွင့္ယွဥ္၊ေရွ႕
ရႈႏွင္ေလာ့”ဟူ၍ျဖစ္သည္။မွန္၏။ကိုယ့္လမ္းေၾကာင္းအတိုင္း ကိုယ္သြားလို သည့္ပန္းတိုင္ကို
စိတ္ေကာင္းႏွလံုးေကာင္းေမြး၍ သြားရံုသာ။ေဘးမွ မလိုမုန္းထားသူမ်ားက ခနဲ႔ျခင္း၊ကဲ့ရဲ့ျပစ္
တင္ျခင္းမ်ားရွိပါက၊စိတ္ဖိစီးမႈ မျဖစ္ေစပဲ၊ ဆက္လက္ေလွ်ာက္လွမ္းရံုသာျဖစ္ေၾကာင္း မိန္႔လိုရင္းျဖစ္ပါသည္။
ထ႔ိုျပင္ ဆရာေတာ္ၾကီးက “သည္းခံနိဳင္တဲ့ကိစၥလည္း သည္းခံပါ၊ သည္းမခံနိဳင္တဲ့ ကိစၥကိုလည္း
သည္းခံပါ” ဟုမိန္႔ပါေသးသည္။ သည္းခံနိဳင္တဲ့ကိစၥ သည္းခံတာ မဆန္းေခ်။ ဆန္းသည္က “သည္းမခံနိဳင္တဲ့ကိစၥ
သည္းခံ ရန္”ျဖစ္သည္။မလြယ္သည့္ ကိစၥျဖစ္၏။ စာေရးသူတို႔ ရုတ္တရက္ သည္းမခံနိဳင္ဟု ထင္ရေသာ
ကိစၥမ်ား သည္(၁၅) မိနစ္ခန္႔ ခဏေအာင့္အည္း၍၊ စကားတုန္႔မျပန္ပဲ၊ လက္တုန္႔မျပန္ပဲ၊ စဥ္းစားၾကည့္ပါက၊သည္းခံလွ်င္
ျဖစ္နိဳင္ေသာကိစၥမ်ား ျဖစ္ေနတတ္သည္ကို ေတြ႔ၾကရမည္ျဖစ္ပါသည္။
ျမတ္စြာဘုရား ကိုယ္ေတာ္တိုင္ပင္ ပစၥကပရဗိုဒ္က၊မႈိခ်ိဳးျမွစ္ခ်ိဳး
ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ကဲ့ရဲ့ေျပာဆိုေသာ အခါ၊ျမတ္စြာဘုရားက “အသင္ေျပာ လို႔ ျပီးျပီလား၊ျပီးလွ်င္
သင့္စကားမ်ားကို သင္ျပန္ယူသြား ပါေတာ့၊ အကၽြႏ္ုပ္ မယူပါ”ဟု ျပန္ေျပာခဲ့ေလသည္။ကိုယ္ကမွန္ေန ရန္သာလိုသည္။မည္သို႔ပင္
ကဲ့ရဲ့ျပစ္တင္ပါေစ ၊ေဒါသထြက္စရာ မလို၊ခြန္းတုန္႔ျပန္စရာမလို၊စိတ္လႈပ္ရွားစရာမလို သို႔ဆိုလွ်င္
စိတ္ဖိစီးမႈလည္းျဖစ္ဖြယ္ ရာမရွိျပီ။
ေဒါက္တာေဇာ္ထြန္းလင္း(ေဆးပညာမဟာသိပၸံ)
