“အျမင္သန္စြမ္း၊ တို႔အခြင့္အလမ္း၊ ၂၀၂၀အေရာက္လွမ္း”
နိဳင္ရန္သံုးႏွစ္မွ်ပင္မလိုေတာ့ေသာ အခ်ိန္တြင္၊ေန႔စဥ္ႏွင့္အမွ် အလင္းေရာင္ပင္ မျမင္ရေတာ့ေသာ၊အလင္းေရာင္ျမင္ေသာ္လည္း၊စမ္းတဝါး
ဝါးသြားရန္ပင္ မလြယ္ေလာက္ေအာင္ ျမင္ကြင္းက်ဥ္းေနေသာလူနာမ်ား မၾကာခဏေတြ႔ၾကံဳေနရသည္။
မည္သူမွ်သူတို႔၏အျမင္အာရံုကို တိုးတက္ေအာင္ လုပ္မေပးနိဳင္သျဖင့္(နိဳင္ငံျခားမွာပင္
ကုသ၍မရနိုင္ ေသာ အေျခအေန)လက္မိႈင္ခ်ကာ ေနရေသာခံစားခ်က္ေၾကာင့္ ဤေဆာင္းပါးကို အေရးေပၚေရးမိ
ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။
“ဘာျဖစ္လို႔ေစာေစာစီးစီးလာမျပတာလဲ”ဟုေမးေသာအခါ “မ်က္စိကိုက္တာ၊နီတာမႈန္တာ”
ဘယ္လိုမွမျဖစ္ေတာ့ မ်က္မွန္ပါဝါေလးစမ္းရင္း၊
သည္လိုပဲေနရင္းနဲ႔ ျဖစ္သြားတာပဲ ဟုေျဖၾက၏။တ ခ်ိဳ႕ၾကေတာ့လည္း မ်က္မွန္ မွန္မွန္စမ္းေသာ္လည္း၊
မ်က္စိေရခ်ိန္တိုင္းျခင္း၊ ဆီးခ်ိဳေသြးခ်ိဳရွိမရွိ စစ္ရ ေကာင္းမွန္းမသိ၍ မစစ္ျခင္းတို႔ေၾကာင့္၊ၾကိုတင္မသိခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္သည္။ၾကိုတင္မသိ၍
မကာကြယ္နိဳင္ခဲ့ ၾက။တခ်ိဳ႕ၾကေတာ့လည္း ေရတိမ္ရွိမွန္းသိ၍၊ ဆရာဝန္မွန္မွန္ျပျပီး ေရခ်ိန္မွန္မွန္တိုင္းေသာ္လည္း၊
ေရခ်ိန္တိုင္း တိုင္း “ ပံုမွန္ပါဘဲ” ဟုေျပာေသာ္လည္း၊ “ေရခ်ိန္ပံုမွန္ေရတိမ္ေရာဂါ”
ေၾကာင့္ မ်က္စိအာရံု ေၾကာမ်ား ပ်က္စီးရျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ဤအေျခအေနသို႔ေရာက္ရေၾကာင္းေတြ႕ရပါသည္။
ရွင္းပါမည္၊ကာကြယ္ကုသနိဳင္လ်က္ မ်က္မျမင္ဘဝေရာက္ေစေသာ ဒုတိယအျဖစ္အမ်ားဆံုး
မ်က္စိေရာဂါမွာ “ေရတိမ္ေရာဂါ”ပင္ျဖစ္ပါသည္။ေရတိမ္ေရာဂါ အမိ်ဳးမ်ိဳးရွိသည့္အနက္ ခြဲျခားနိုင္သည္
မွာ - ေထာင့္က်ဥ္းေရတိမ္ႏွင့္ ေထာင့္က်ယ္ေရတိမ္ ပင္ျဖစ္သည္။ေထာင့္က်ဥ္းေရတိမ္တြင္ မ်က္စိနီ
ျခင္း
ကိုက္ျခင္း မႈန္ျခင္း ပိ်ဳ႕အန္ျခင္း လကၡဏာမ်ား ျပေလ့ရွိသည္။ ေထာင့္က်ဥ္းမႈပမာဏ မ်ားလွ်င္
မ်ားသလုိ၊ မ်က္လံုးတြင္းအရည္ထြက္ေပါက္ ပိတ္ဆို႔မႈျဖစ္ေပၚသည္။ေထာင့္က်ယ္ေရတိမ္တြင္မူ လကၡ ဏာျပေလ့မရွိပါ ။ မ်က္လံုးတြင္းအရည္
အျပင္သို႔စစ္ထြက္ေသာ ဇကာ(Trabecular Meshwork) ေကာင္းေကာင္း အလုပ္မလုပ္ေသာေၾကာင့္၊မ်က္လံုးတြင္းအရည္
အျပင္သို႔ လံုေလာက္စြာမထြက္နိဳင္ ေသာေၾကာင့္မ်က္လံုးတြင္းဖိအား မ်ားလာသည္။ေအာက္ပံုကိုေလ့လာပါ။
မ်က္လံုးတြင္းအရည္ အျပင္သို႔လံုေလာက္စြာမထြက္ေသာအခါ၊မ်က္လံုးတြင္းဖိအား
(Intra- ocular Pressure)တက္လာသည္။တက္လာေသာဖိအားသည္ မ်က္လံုးတြင္းနံရံကို ျပန္ဖိေသာေၾကာင့္
မ်က္စိအာရံုေၾကာထိပ္(Optic Nerve Head)ကိုဖိေသာအခါ ပမာဏႏွင့္အခိ်န္ေပၚမူတည္၍ မ်က္စိ
အာရံုေၾကာထိပ္ကို ခြက္ေစသည္။ ျမင္လႊာအာရံုေၾကာ(Optic Disc Cupping)မွ အာရံုေၾကာလႊာ
(Nerve Fibre Layer)ပ်က္စီး၍ မ်က္စိျမင္ကြင္းကိုက်ဥ္းေစသည္။
မ်က္စိေရခ်ိန္ခဏခဏတက္ေသာအခါ အျမင္အာရံုေၾကာမွ်င္ကေလးမ်ား ပ်က္စီးမွန္းမသိပ်က္
စီးလာသည္။ နာက်င္ကိုက္ခဲျခင္း၊ မ်က္စိမႈန္ျခင္းမရွိဘဲ ျမင္ကြင္းတျဖည္းျဖည္း က်ဥ္းလာသည္။ကိုယ့္
ကုိယ္ကို ျမင္ကြင္းက်ဥ္းမွန္းမသိနိဳင္၊ျမင္ကြင္းစမ္းသည့္ ကရိယာျဖင့္သာသိနိဳင္သည္။ထို႔ေၾကာင့္
ေခတ္ မီမ်က္စိစင္တာမ်ားတြင္ မ်က္မွန္စစ္ရံုသာမက မ်က္စိေရခ်ိန္တိုင္းျခင္း၊ မ်က္စိေရာဂါရွာေဖြျခင္း၊
အလ်င္းသင့္လွ်င္သင့္သလို၊ မ်က္စိျမင္ကြင္းစမ္းျခင္းမ်ားကိုပါ
လုပ္ေဆာင္လ်က္ရွိပါသည္။ေလယာဥ္ ပိုင္းေလာ့မ်ားကိုေတာ့ တႏွစ္တခါေရခ်ိန္တိုင္းျခင္း၊ျမင္ကြင္းစမ္းျခင္းမ်ားကို
လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္မွာ ႏွစ္အေတာ္ၾကာလွေပျပီ။
ရႈပ္ေထြးေသာေရတိမ္အမ်ိဳးအစားမ်ား
မ်က္စိေရခ်ိန္ပံုမွန္(၂၁
မီလီမီတာမာက်ဴရီေအာက္)ျဖစ္ေသာ္လည္း စိိတ္မခ်ရေသးေၾကာင္း ေအာက္ပါေရတိမ္အမိ်ဳးအစားမ်ားကို
ေလ့လာျခင္းျဖင့္သိနိုင္ပါသည္။ (က)ေရခ်ိန္တက္၊ေရတိမ္မဟုတ္(Ocular
Hypertension) (ခ)ေရခ်ိန္တက္၊ေရတိမ္ျဖစ္(Glaucoma) (ဂ)ေရခ်ိန္ပံုမွန္၊ေရတိမ္ျဖစ္(Normo-Tension
Glaucoma) (ဃ)ေရခ်ိန္က်၊ေရတိမ္ျဖစ္(Low
Tension Glaucoma)
ရွင္းပါအံ့……လူတေယာက္ႏွင့္တေယာက္
ခႏၶာကိုယ္တည္ေဆာက္ပံုမတူသလို၊ ခံနိဳင္ရည္ အားလည္းမတူၾက။မ်က္စိအာရံုေၾကာတြင္လည္း၊ဘယ္ေလာက္ဖိဖိမျပားတဲ့
သေရျပားလိုသေဘာ ႏွင့္ အလြယ္တကူျပားနိဳင္ေသာ ဂ်ံဳနယ္ျပားလိုသေဘာမ်ိဳးကို စဥ္းစားၾကည့္ပါ။မ်က္လုံးေရခ်ိန္တက္
ေသာ္ လည္း၊မ်က္စိအာရံုေၾကာမျပား၊မခြက္သည့္ “ေရခ်ိန္တက္၊ေရတိမ္မျဖစ္”အေျခအေနတြင္ မ်က္စိအာရံု
ေၾကာသည္ သေရျပားအလားသေဘာထား။မ်က္လံုးေရခ်ိန္ ပံုမွန္သို႔မဟုတ္ ပံုမွန္ေအာက္ အေျခ အေနတြင္
ေရတိမ္ျဖစ္ေသာ(ဂ)ႏွင့္(ဃ)အမိ်ဳးအစားတြင္၊မ်က္စိအာရံုေၾကာသည္ “ဂ်ံဳနယ္ျပား”အလား သေဘာထားပါကမွားအံ့မထင္။
အထက္ပါအခ်က္မ်ားကို
သေဘာေပါက္ပါက…… (က)ေရတိမ္ရွိမွန္းမသိ ဘုမသိ၊ဘမသိပဲ မ်က္စိျမင္ကြင္းက်ဥ္း၍ တျဖည္းျဖည္းမ်က္စိျမင္ကြင္းက်ဥ္းလြန္းမက
က်ဥ္းသြားေသာအခါ………… .ျမင္ကြင္းေပ်ာက္……ကြယ္။ (ခ)ေရတိမ္ရွိမွန္းသိိေသာ္လည္း အေရး အဲ့ေလာက္ၾကီးမွန္း
မသိလို႔ ျမင္ ကြင္းက်ဥ္း…….ကြယ္။ (ဂ)ေရခ်ိန္ရွိမွန္းလည္းသိ၊အေရးၾကီးမွန္းလည္းသိ၍ မ်က္စိဆရာဝန္ႏွင့္
မွန္ မွန္ျပ၍ ညႊန္ၾကားခ်က္မ်ားအတိုင္း၊မ်က္စဥ္းမွန္မွန္ခပ္၊ေရခ်ိန္မွန္မွန္တိုင္း ျမင္ကြင္းစမ္းေသာ္လည္း၊ေရ
ခ်ိန္ပံုမွန္ျဖစ္ေနသျဖင့္၊ေရခ်ိန္ပံုမွန္ျဖစ္ေနတာကို လူနာေရာဆရာဝန္ေရာ ေက်နပ္ေနသျဖင့္
တျဖည္း ျဖည္း မသိမသာလံုးပါးပါးကာ….ျမင္ကြင္းက်ဥ္း……ကြယ္။(ဤေနရာတြင္ အမွတ္စဥ္(ဂ)ႏွင့္(ဃ)ေရ
တိမ္အေျခအေနမ်ား၌ လူနာအတြက္ျမင္ကြင္းပိုမက်ဥ္းရန္ တားဆီးနိဳင္မည့္ေရခ်ိန္(Target
I.O.P).. ဥပမာ(၁၄)ေလာက္အထိ က်ေအာင္စြမ္းေဆာင္ကုသဖို႔ရာ မ်က္စိဆရာဝန္ဖက္(အထူးသျဖင္ဂ်ဴနီယာ
မ်ား)ကလူနာတေယာက္ခ်င္းစီ၏ ထူးျခားေသာအေျခအေနအရ စီမံကုသနိဳင္ရန္ အေရးၾကီးသည္ဟု အၾကံျပဳပါသည္)။
သို႔ပါ၍ “မမႈန္မကိုက္၊အစံုလိုက္ မ်က္စိကြယ္ေစေသာ” ေရတိမ္ေရာဂါအႏၱရယ္မွ
ကာကြယ္ရန္………
(က)လူတိုင္းအနည္းဆံုး တႏွစ္တခါ မ်က္စိေရခ်ိန္တိုင္းျခင္း၊မ်က္စိအာရံုေၾကာေခါင္း(Optic
Nerve Head)ကိုသာမန္ထက္ ခြက္ မခြက္စစ္ေဆးျခင္း၊လိုအပ္ပါက မ်က္စိျမင္ကြင္း စမ္းသပ္စစ္ေဆးျခင္းတို႔
ျဖင့္လည္းေကာင္း၊
(ခ)ေရတိမ္ကို ကုသမႈခံယူေနသူမ်ားကလည္း ေရတိမ္၏သေဘာ ေရခ်ိန္၏သဘာဝတို႔ကို
ကိုယ္ တိုင္ နားလည္ သေဘာေပါက္၍ “မ်က္စဥ္းခပ္တာ ဘာမွမထူးဘူး” “ပိုလည္းၾကည္မလာဘူး”စသည္
ျဖင့္ မ်က္စဥ္းခပ္ေနရသည္မွာ ေနာက္ထပ္ျမင္ကြင္းထပ္မက်ဥ္းေစရန္ ခပ္ေနရသည္ကိုလည္း သေဘာ
ေပါက္ၾကရန္လည္းေကာင္း၊
(ဂ) ဂ်ဴနီယာ မ်က္စိဆရာဝန္မ်ားအေနျဖင့္ ေရခ်ိန္ပံုမွန္ေရတိမ္ႏွင့္
ေရခ်ိန္ပံုမွန္ေအာက္ေရတိမ္မ်ားတြင္ လူနာတေယာက္ခ်င္းစီအတြက္ ျဖစ္သင့္သည့္ေရခ်ိန္(Target
I.O.P)ကိုသတ္မွတ္၍ ထိုေရခ်ိန္တြင္ ထိမ္းထားနိဳင္ေအာင္ ကုသျခင္းျဖင့္လည္းေကာင္း၊
ကာကြယ္ကုသနိဳင္ၾကလ်က္
မ်က္မျမင္ျဖစ္ပြားႏႈန္း ဒုတိယအမ်ားဆံုး “ ေရတိမ္” ေရဂါကို ရင္ ဆိုင္ေျဖရွင္းနိဳင္ၾကပါေစေၾကာင္း
ေစတနာေကာင္းျဖင့္ေရးသားလိုက္ရပါသတည္း။
