က်န္းမာသက္ရွည္ျခင္း၏လွ်ိဳ႕ဝွက္ခ်က္မ်ား(၂) ။ ေဒါက္တာေဇာ္ထြန္းလင္း(ေဆးပညာမဟာသိပၸံ)။(၄/၇/၁၈ ရက္ေန႔ထုတ္ ေၾကးမႈံသတင္းစာပါေဆာင္းပါး)

ႏွလံုးက်န္းမာေရး ႏွင့္ ဦးေႏွာက္က်န္းမာေရး

ႏွလံုးက်န္းမာေရး

ႏွလံုးက်န္းမာေရးသည္ အေရးၾကီးဆံုးျဖစ္ေပသည္ ။ေမြးသည္မွ ေသဆံုးသည့္အခ်ိန္ထိ နားခ်ိန္မရဘဲ အျမဲတမ္းႏွလံုးခုန္လ်က္ သူ၏လုပ္ငန္းမ်ားကို လုပ္ေဆာင္ေနရေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။ခႏၶာကိုယ္ အရပ္ရပ္မွ စီးဝင္လာေသာ ေသြးညစ္မ်ားကို ႏွလံုးတြင္လက္ခံ၍ အဆုတ္သို႔ ညွစ္ပို႔သည္။အဆုတ္တြင္ ေလထဲမွ ေအာက္စီဂ်င္ကို စိမ့္ဝင္ေစျခင္းျဖင့္၊ ေသြးသစ္မ်ားျဖစ္လာသည္။ေသြးသစ္မ်ားသည္ ႏွလံုးသို႔ တဖန္ျပန္ေရာက္ ၍ ႏွလံုးမွတဆင့္ ခႏၶာကိုယ္ တခုလံုးသို႔ ပို႔ေဆာင္ေပးသည္။

          ထိုကဲ့သို႔ အခ်ိန္တိုင္း၊ ႏွလံုး၏လုပ္ငန္းေဆာင္တာမ်ား၊ ေကာင္းမြန္ မွန္ကန္ဖို႔အတြက္၊ ႏွလံုးၾကြက္ သားမ်ား သန္မာဖို႔လိုသည္။ႏွလံုးၾကြက္သားမ်ား အလုပ္လုပ္နိဳင္ရန္၊ ထိုႏွလံုးၾကြက္သားမ်ားအတြက္ လိုအပ္ ေသာ ေသြးႏွင့္အာဟာရမ်ား ေပးပို႔ေသာ ႏွလံုးေသြးေၾကာမ်ား ေကာင္းမြန္ရန္ လည္း၊အေရးၾကီးပါသည္။

          ေသြးထဲ အဆီမ်ားျခင္း၊အဝလြန္ျခင္း၊ေသြးတိုးေရာဂါ၊ဆီးခ်ိဳ ေသြးခ်ိဳေရာဂါ၊ေဆးလိပ္ ေသာက္ျခင္း၊ အရက္အလြန္အကၽြံေသာက္ ျခင္း၊ စိတ္ဖိစီးမႈမ်ားျခင္း၊အသက္ၾကီးျခင္းတို႔သည္ ႏွလံုးေသြးေၾကာမ်ားကို က်ဥ္းေစသည္။ က်န္းမာေရးႏွင့္ညီညြတ္ေသာ ေနထိုင္မႈပံုစံမရွိျခင္း၊ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈမရွိဘဲ အထိုင္ မ်ားျခင္း တို႔သည္လည္း ႏွလံုးအားကို နည္းေစသည္။တီဗီြေရွ႕တြင္ တေနကုန္ထိုင္ျပီး၊ ႏွလံုး အားေကာင္းေအာင္ အဂၤလိပ္ေဆး၊ တိုင္းရင္းေဆး၊ ဟုိေဆး၊ သည္ေဆး ေသာက္ေနရံုႏွင့္မရ၊ အနည္းဆံုး လမ္းမွန္မွန္ေလွ်ာက္မွသာ ကုိယ္လက္လႈပ္ရွားမႈရွိမွသာ၊ ႏွလံုးအားေကာင္းမည္။

          အသက္ၾကီးလာလွ်င္ တကိုယ္လံုးအိုလာသည္။ဆံပင္အို၍ ဆံပင္ျဖဴသည္။ဆံပင္ျဖဴတာထက္ “ႏွလံုး အို”လာတာအေရးၾကီးသည္။ႏွလံုးအိုလာတာကို ေသခ်ာသိရွိ နားလည္သေဘာေပါက္ဖို႔ အေရးၾကီး၏။

          ႏွလံုးမအိုခင္ကတဲက ႏွလံုးအအိုမေစာေအာင္ ေလ့က်င့္ခန္းမွန္မွန္လုပ္သင့္သည္။ “၃၀-၂၀-၁၀”ေလ့ က်င့္ခန္းျဖစ္သည္။ ပထမ ၃၀ စကၠန္႔ တြင္ လမ္းမွန္မွန္ေလွ်ာက္ရမည္၊ဒုတိယ ၂၀ စကၠန္႔တြင္ မွန္မွန္ေျပးရမည္၊ တတိယ ၁၀ စကၠန္႔တြင္ အားကုန္ေျပးရမည္။သို႔မွသာ ႏွလံုးၾကြက္သား သန္မာ၊ႏွလံုးေသြးေၾကာ မက်ဥ္းဘဲ၊ က်န္းမာေရးေကာင္းမည္ျဖစ္၏။

ႏွလံုးအားနည္းေစေသာ အေၾကာင္းတရားမ်ား

(၁)ေသြးတိုး လွ်င္ႏွလံုးကပိုညွစ္ရသည္၊ညွစ္ရဖန္မ်ားေသာအခါ၊ ႏွလံုးၾကြက္သား ၾကီးလာသည္၊ႏွလံုးၾကြက္ သား ၾကီးလာေသာ္ ေရရွည္တြင္ ႏွလံုး ေျခကုန္လက္ပန္းက်၍ ၊ႏွလံုးအေမာဆို႔/ႏွလံုးေဖာက္လာသည္။ အခ်ိန္ မီမကုလွ်င္ ေသနိဳင္သည္။ေသြးတိုးေရာဂါ ေၾကာင့္ ႏွလံုးေသြးေၾကာနံရံမ်ား ပ်က္စီးသည္။ ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္း လာသည္၊ႏွလံုးေသြးေၾကာပိတ္လွ်င္၊ႏွလံုးၾကြက္သားပုပ္၍ ရုတ္တရက္ ႏွလံုး ခုန္ရပ္ျပီး ေသဆံုးနိဳင္သည္။

(၂)ေသြးထဲအဆီဓါတ္ျမင့္မား လွ်င္ ႏွလံုးေသြးေၾကာတြင္ အဆီဓါတ္စုပုံ ျခင္း၊ႏွလံုေသြးေၾကာက်ဥ္းျခင္း၊ ႏွလံုး ေသြးေၾကာပိတ္၍၊ႏွလံုးခုန္ ရုတ္တရက္ရပ္၍ ေသဆံုးနိဳင္သည္။

(၃)ေဆးလိပ္ေသာက္ လွ်င္ေဆးလိပ္ေငြ႔တြင္ပါေသာ နီကိုတင္းသည္ ႏွလံုး ေသြးေၾကာမ်ားကို က်ဥ္းေစသည္။ အဆုတ္တြင္ရွိေသာ ေလအိပ္ငယ္မ်ား၊ ေလျပြန္မ်ားကို ပ်က္စီးေစေသာေၾကာင့္၊ႏွလံုးကိုဝန္ပိေစသည္။ အဆုတ္ ေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ ႏွလံုးေရာဂါ(Cor pulmonalae)ျဖစ္၍၊အေမာေဖာက္ကာ ေသဆံုးနိဳင္သည္။

(၄)ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းေရာဂါ သည္မ်ိဳးရိုးလိုက္တတ္သျဖင့္ မ်ိဳးရိုးရွိ ေသာသူမ်ား ပို၍ သတိ ထား သင့္သည္။

(၅)ဆီးခ်ိဳေသြးခ်ိဳတက္ လွ်င္ခႏၶာကိုယ္ရွိေသြးေၾကာမ်ားကို ပ်က္စီးေစ သျဖင့္ ႏွလံုးေသြးေၾကာမ်ားလည္း အပါ အဝင္ျဖစ္သည္။ွဆီးခ်ိဳေသြးခ်ိဳ ေရာဂါရွင္မ်ား၏ တစ္ဝက္ခန္႔သည္ ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းေရာဂါေၾကာင့္ ေသဆံုး ၾကရသည္။

(၆)အဝလြန္ျခင္း သည္ ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းေရာဂါ၊ဆီးခ်ိဳေသြးခ်ဳိေရာဂါ၊ ေသြးတိုးေရာဂါမ်ားကိုျဖစ္ေစ သည္။ အဝလြန္ျခင္းသည္ သၾကား(အခ်ိဳ) အလြန္အကၽြံစားသံုးျခင္းႏွင့္ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈ နည္းျခင္းေၾကာင့္ အဓိက ျဖစ္ရသည္။

          ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းေရာဂါသည္ ေသဆံုးရသည့္ေရာဂါမ်ားတြင္ ကမာၻ႔နံပါတ္ တစ္ျဖစ္ သည္။၁၅.၅% ရွိသည္။၂၀၁၅  ခုႏွစ္တြင္ ႏွလံုးေသြး ေၾကာက်ဥ္းေရာဂါေၾကာင့္ လူေပါင္း ၈.၈ သန္းေသဆံုးခဲ့ရသည္။

ႏွလံုးေရာဂါေၾကာင့္ က်န္းမာသက္ရွည္ေရးကို မထိခိုက္ေစရန္ ……..

(က)ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈမွန္မွန္ျပဳလုပ္ျခင္း၊                           (ခ)ကိုယ္အေလးခ်ိန္ကိုပံုမွန္ျဖစ္ေအာင္ထိန္းျခင္း၊                                (ဂ)က်န္းမာေရးႏွင့္ညီညြတ္မွ်တေသာ အစားအေသာက္စားသံုးျခင္း(ဆိုဒီယမ္နည္းေသာ အစားအစာ၊ သစ္သီးမ်ား၊ဟင္းသီးဟင္းရြက္မ်ား)                                                                      (ဃ)ေဆးလိပ္၊ကြမ္းယာမ်ားေရွာင္ၾကဥ္ျခင္း၊                (င)အရက္အလြန္အကၽြံေသာက္ျခင္းကိုေရွာင္ၾကဥ္ျခင္း၊                                          (စ)ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းေရာဂါ ရွိမရွိ၊ ECG ျဖင့္စစ္ေဆးရံု သာမက၊ေလ့ က်င့္ခန္းလုပ္ျပီးတိုင္းေသာ ECG (Tredmill ECG)ကိုပါလုပ္၍ လိုအပ္ပါ က၊ႏွလံုးအထူးကုဆရာဝန္၏ လမ္းညႊန္ခ်က္ႏွင့္အညီ၊ႏွလံုး ေသြးေၾကာ ကို၊တယ္လီဗီြးရွင္း ဓါတ္မွန္ရိုက္ျခင္း(Coronary angiogram) လုပ္ေဆာင္ ရေပမည္။အကယ္၍ ၇၀% ႏွင့္ အထက္ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းပါက၊ႏွလံုး ေသြးေၾကာခ်ဲ႕ျခင္း(Ballon Catherization)စသည္မ်ား လုပ္ေဆာင္ ျခင္း ျဖင့္၊ႏွလံုးေရာဂါေၾကာင့္ က်န္းမာေရးခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္း၊ေသဆံုးျခင္းမ်ားကိုကာ ကြယ္နိဳင္ျပီး၊က်န္းမာ သက္ရွည္ၾက မည္ျဖစ္ပါသည္။

၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ လူသန္း ၁၁၀ ႏွလံုးေရာဂါျဖစ္ပြားခဲ့ျပီး၊၈.၉ သန္း ေသ ဆံုးခဲ့ရသည္။အေမရိကန္ နိဳင္ငံ တြင္ ေလ့လာခ်က္အရ အသက္(၆၅) ႏွစ္ အထက္ ၂၀%၊ (၄၅)ႏွစ္မွ(၆၅)ႏွစ္အထိ ၇%၊(၁၈)ႏွစ္ မွ(၄၅)ႏွစ္ အထိ ၁.၃% ႏွလံုးေရာဂါျဖစ္ပြားသည္ကို ေတြ႕ရပါသည္။ထို႕ေၾကာင့္ အသက္ (၆၀)ေက်ာ္ လွ်င္၊ႏွလံုးေရာဂါ လကၡဏာ မရွိသူမ်ားလည္း၊ႏွလံုးက်န္းမာေရး စစ္ေဆးသင့္ပါသည္။

(၂)ဦးေႏွာက္က်န္းမာေရး

 

          ခႏၶာကိုယ္တခုလံုး၏ လႈပ္ရွားမႈ၊အသိဥာဏ္၊အသက္ရွဴျခင္း၊ ႏွလံုးခုန္ျခင္း၊အစာေခ်ျခင္း စသည့္ မ်ားျပား စြာေသာ လုပ္ငန္း ေဆာင္တာမ်ားကို ထိန္းခ်ဳပ္သည့္ ဗဟိုဌာနမ်ားသည္ ဦးေႏွာက္တြင္ ရွိသည္။ ဦးေႏွာက္ လုပ္ငန္းမ်ား မွန္မွန္လုပ္ေဆာင္နိဳင္ရန္အတြက္၊ ဦးေႏွာက္ေသြး ေၾကာမ်ား သည္ အေရးၾကီးသည္။

          ဦးေႏွာက္ေသြးေၾကာ ပိတ္လွ်င္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ဦး ေႏွာက္ ေသြးေၾကာ ေသြးစိမ့္ထြက္လွ်င္ ေသာ္ လည္းေကာင္း၊ဦးေႏွာက္သို႕ ေအာက္စီဂ်င္ မပို႔နိဳင္သျဖင့္၊ဦးေႏွာက္ကလပ္စည္းမ်ား မိနစ္ပိုင္းအတြင္း၊ ေသဆံုး ရသည္။ဤသည္ကို ေလျဖတ္(Stroke)ဟု ေခၚၾကသည္။(၃)နာရီ အတြင္း ထိေရာက္စြာ မကုသပါက၊သက္ဆိုင္ ရာ အေၾကာေသျခင္း(ဥပမာ ကိုယ္တျခမ္းေသျခင္း) ျဖစ္၍၊ေရရွည္ ဒုကၡိတဘဝကို ေရာက္ေစနိဳင္သည္။

          ေလမျဖတ္မီ ရုတ္တရက္ ကိုယ္တျခမ္းထံုျခင္းကို ၉၃%က သိရွိ ေသာ္လည္း၊၃၈%ကမူ အျခားလကၡ ဏာမ်ား(စဥ္းစာဥာဏ္ေဝဝါးျခင္း၊ လမ္းေလွ်ာက္ရခက္ခဲျခင္း၊မ်က္စိၾကည့္ရခက္ခဲျခင္း) ကိုသာသိရွိၾကသည္။ ထိုလကၡဏာမ်ားျဖစ္လာပါက အျမန္ဆံုးေဆးကုသမႈ ခံယူမွသာလွ်င္ က်န္းမာသက္ရွည္နိဳင္မည္ျဖစ္ပါသည္။

          ေလျဖတ္ျခင္းသည္ ကမာၻ၌ေသဆံုးရသည့္ ေရာဂါမ်ားတြင္ (၁၁.၁%ျဖစ္၍)နံပါတ္(၂)ေနရာတြင္ရွိ သည္။၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ ေလျဖတ္ ျခင္းေၾကာင့္ ၆.၂သန္း ေသဆံုးခဲ့ရသည္။ေသြးတိုးႏွင့္ ဆီးခ်ိဳေသြးခ်ိဳ ေရာဂါ ရွိလွ်င္ ဦးေႏွာက္ေသြးေၾကာပ်က္စီး၍ ေလျဖတ္နိဳင္သည္။

          ဦးေႏွာက္က်န္းမာေရးမေကာင္းလွ်င္ အသက္ၾကီးလာေသာအခါ မွတ္ဥာဏ္ ခိ်ဳ႕ယြင္းလာသည္။ အသက္ၾကီး၍မွတ္ဥာဏ္ သိသိသာသာ ခ်ိဳ႕ယြင္းေသာေရာဂါကို အယ္ဇိုင္းမားေရာဂါ(Alzheimer’s disease)ဟု ေခၚသည္။၆၀% မွ ၇၀%သည္ သက္ၾကီးမွတ္ဥာဏ္ခ်ိဳ႕ယြင္းမႈ(Senile  Dementia )ေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ အယ္ဇိုင္း မားျဖစ္ခါစတြင္ အသက္ၾကီး၍ျဖစ္ သည္ဟု ထင္ရသည္။ လတ္ တေလာအျဖစ္အပ်က္မ်ားကို မမွတ္မိျခင္းမွစ ၍ ေနာက္ပိုင္းတြင္ စကားေျပာရာတြင္ပါခက္ခဲ လာသည္။ေနရာ အခ်ိန္မသိျခင္း၊အမူအက်င့္ မျငိမ္ျခင္း၊အရာရာ စိတ္ပါဝင္စားမႈ မရွိျခင္း၊ ကိုယ့္ကိုယ္ကို္ ဂရုမစိုက္နိဳင္ျခင္း၊ အမူအရာေျပာင္းလဲျခင္းမ်ားျဖစ္ လာသည္။ေနာက္ ဆံုးတြင္ ကိုယ္ခႏၶာလုပ္ ငန္းေဆာင္တာမ်ားပါ ခ်ိဳ႕ယြင္း၍ ေသဆံုးသည္အထိျဖစ္နိဳင္သည္။ အယ္ဇိုင္းမားေရာဂါ ျဖစ္ရသည့္အေၾကာင္းရင္းကို ေသခ်ာမသိေသာ္လည္း၊၇၀%ကမ်ိဳးရိုးဗီဇ၊ဦးေခါင္း ထိခိုက္ ဒဏ္ရာရျခင္း စိတ္က် ေရာဂါ ႏွင့္ ေသြးတိုးေရာဂါတို႔ႏွင့္ ဆက္ ႏြယ္ ေနသည္ဟု ယူဆၾကသည္။

          အယ္ဇိုင္းမားေရာဂါျဖစ္လွ်င္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာႏွင့္ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေလ့က်င့္ခန္းမ်ား ျပဳလုပ္ျခင္း၊ ေသြးတိုး ႏွင့္ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ကိုထိန္းျခင္းမ်ားသည္ အက်ိဳးရွိသည္။ဦိးေႏွာက္ကို ပံုရိပ္ေဖာ္ျခင္း(Brain Imaging)ျပဳ လုပ္ျခင္းသည္လည္း၊ကုသရာတြင္ အေထာက္အကူျပဳသည္။ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ တြင္ အယ္ဇိုင္းမားေရာဂါ ၂၉.၈ သန္းျဖစ္ပြားခဲ့သည္။ကမာၻ႔ေသဆံုးမႈအမ်ား ဆံုး ထိပ္တန္းေရာဂါ (၁၀)မ်ိဳးမွာ သတၱမလိုက္ျပီး၊ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ အယ္ ဇိုင္းမားေရာဂါေၾကာင့္ လူေပါင္း ၁.၅ သန္းေသဆံုးခဲ့ရသည္။

က်န္းမာသက္ရွည္ျခင္း၏လွ်ိဳ႕ဝွက္ခ်က္မ်ား(၃)ကိုေစာင့္ေမွ်ာ္ဖတ္ရႈပါရန္.......

ေဒါက္တာေဇာ္ထြန္းလင္း(ေဆးပညာ မဟာသိပၸံ)

က်န္းမာသက္ရွည္ျခင္း၏ လွ်ိဳဝွက္ခ်က္မ်ား(၁) ။ ေဒါက္တာေဇာ္ထြန္းလင္း(ေဆးပညာမဟာသိပၸံ)

                                                          

က်န္းမာျခင္း၏အေျခခံသေဘာတရားမ်ား

        လူတေယာက္၏ က်န္းမာေရးေကာင္းလွ်င္၊ေန၍ေကာင္းသည္။ စားဝင္အိပ္ေပ်ာ္သည္၊အလုပ္ လုပ္ရ တာေပ်ာ္သည္၊အလုပ္လုပ္ရတာ မေမာ၊သက္လံုေကာင္းသည္၊ကိုယ္ခံအားေကာင္းသည္၊ကိုယ္ခံအားေကာင္း သျဖင့္ ေရာဂါပိုးဝင္ေရာက္ေသာ္လည္း၊ေရာဂါပိုးကို တိုက္ထုတ္နိဳင္သည္။

          လူ၏ခႏၶာကိုယ္ကို ကလပ္စည္း(Cell)မ်ားျဖင့္ တည္ေဆာက္ထား သည္။အေရျပားၾကြက္သား၊ အရိုး၊ ႏွလံုး၊ေက်ာက္ကပ္၊ဦးေႏွာက္ စသည္ျဖင့္ ဆဲလ္အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိေသာ္လည္း၊အေျခခံဆဲလ္တည္ေဆာက္ပံုမွာ တူညီ သည္။ ဆဲလ္အတြင္းႏွင့္အျပင္ ေရဓါတ္၊ဆားဓါတ္၊အာဟာရဓါတ္ စသည္တို႔ဝင္ ထြက္၍ ဆဲလ္၏လုပ္ငန္း ေဆာင္တာမ်ားကို လုပ္ေဆာင္ၾကျခင္ျဖင့္ ဆဲလ္ အသက္ရွင္ျခင္းကို ျဖစ္ေစသည္။

          ဆဲလ္အသက္ရွင္ဘို႔အတြက္ အဓိကမွာ ဂလူးကို႔စ္ႏွင့္ ေအာက္စီ ဂ်င္တို႕ျဖစ္သည္။ဂလူူးကို႔စ္ႏွင့္ ေအာက္စီဂ်င္ေပါင္း၍ ေအတီပီ(ATP= Adenosine Triphosphate)ေခၚစြမ္းအင္ကို ရရွိသည္။ထိုသို႔ခႏၶာကိုယ္ ဆဲလ္အသီးသီး ရွင္သန္လႈပ္ရွားနိဳင္ဘို႔အတြက္ စြမ္းအင္မျပတ္လိုသည္။

          စြမ္းအင္မျပတ္ရရွိရန္အတြက္ ဂလူးကို႕စ္ႏွင့္ေအာက္စီဂ်င္ မျပတ္ လိုသည္။ဂလူးကို႔စ္ႏွင့္ေအာက္စီဂ်င္မွ စြမ္းအင္ထုတ္လုပ္ဖို႔အတြက္ ေရဓါတ္၊ဓါတ္ဆားဓါတ္၊PH မွ်ေျခႏွင့္ သင့္တင့္ေကာင္းမြန္ေသာ အပူခ်ိန္ (Optimal Temperature)စသည့္ အခ်က္အလက္ အေျခအေန၊မ်ားစြာ လိုအပ္သည္။

          ေအာက္စီဂ်င္ကို ေလထုထဲမွ အသက္ရႈျခင္းျဖင့္ ရရွိသည္။ႏွာ ေခါင္းမွ ရူသြင္းလိုက္ေသာေလသည္ အသက္ရႈေလျပြန္မွတဆင့္၊အဆုတ္ ေလအိတ္ငယ္(Alveoli)ထဲသို႔ေရာက္သည္။အဆုတ္ေလအိတ္ငယ္နံရံရွိ ေသြးေၾကာမ်ားထဲသို႔ေအာက္စီဂ်င္သည္ စိမ့္ဝင္သည္။

          ခႏၶာကိုယ္အတြက္ ေအာက္စီဂ်င္လံုေလာက္စြာရရန္၊ရႈရွိ္က္ေသာ ေလသည္္ ေလေကာင္းေလသန္႔ ျဖစ္ဖို႔လိုသည္။ေလထုညစ္ညမ္းမႈ(Air Pollution)ရွိေသာေနရာတြင္ ေနထိုင္လွ်င္၊ေအာက္စီဂ်င္လံုေလာက္စြာ မရ သည့္ျပင္၊အဆိပ္ဓါတ္ေငြ႔မ်ား(ဥပမာ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုဒ္ႏွင့္ ကာဗြန္မို ေနာက္ဆိုဒ္ဓါတ္ေငြ႔မ်ား)သည္ ခႏၶာကိုယ္ဆဲလ္မ်ားကို ဒုကၡေပးသည္။ေလ ေကာင္းေလသန္႔ရေသာ္လည္း၊အသက္ရႈလမ္းေၾကာင္းႏွင့္ အဆုတ္ မ်ား ေကာင္းမြန္ပါမွ ေအာက္စီဂ်င္လံုေလာက္စြာရရွိမည္ျဖစ္ပါသည္။

          ဆဲလ္မ်ားအသက္ရွင္ရပ္တည္ရန္ လိုအပ္ေသာ ဂလူးကို႔စ္ကို လူ တို႔စားသံုးေသာ အစားအစာမွ ရသည္။စားလိုက္ေသာ အစားအစာကို တံေတြးမွစ၍ အစာအိမ္ အူလမ္းေၾကာင္းရွိ အစာေခ်ရည္မ်ားက ေခ်ဖ်က္၍ ရရွိလာေသာ ဂလူးကို႔ကို အူသိမ္နံရံမွစုပ္ယူကာ ေသြးထဲသို႔ေရာက္သည္။ ေသြးထဲမွ ခႏၶာကိုယ္ အႏွံ႔အျပားရွိ ဆဲလ္အသီးသီးသို႔ေရာက္သည္။စား လိုက္ေသာ အစားအစာတြင္ အဓိကအားျဖင့္ ကစီဓါတ္၊ အသားဓါတ္ႏွင့္ အဆီဓါတ္ဟူ၍ပါဝင္သည္။

          ကစီဓါတ္မွ ဂလူးကို႔စ္၊အသားဓါတ္မွ အမိုင္ႏိုအက္စစ္ ႏွင့္ အဆီ ဓါတ္မွ အဆီအက္စစ္ႏွင့္ ကိုလက္ စထေရာတို႔ကို ရရွိသည္။အမိုင္နိုအက္ စစ္သည္ ၾကြက္သားမ်ားႏွင့္တစ္သွ်ဴးမ်ားတည္ေဆာက္ရာတြင္ သံုး သည္။ အဆီဓါတ္မ်ားကိုေအာက္စီဂ်င္ ပို႔ေဆာင္ရာတြင္ လည္းေကာင္း၊ဂလူးကို႔ မရွိေသာအခါ စြမ္းအင္အျဖစ္ လည္းေကာင္း၊ကိုလက္စထေရာကို ဆဲလ္ မ်ား၏နံရံေျမွး(Cell Menbrane)အျဖစ္လည္းေကာင္း အသံုးျပဳသည္။

          လူတေယာက္၏ အေထြေထြက်န္းမာေရးကို နားလည္ရန္ ယခု ကဲ့သို႔ ဆဲလ္၏ ဇီဝကမၼသေဘာ တရား (Cell Physiology)ကိုတင္ျပျပီး ေနာက္ အေထြေထြက်န္းမာေရးအတြက္ အေျခခံမူမ်ားကို ဆက္လက္ တင္ျပ လိုေပသည္။

(က)ပတ္ဝန္းက်င္သန္႔ရွင္းေရး(Enviromental Sanitation)

          ေရေကာင္းေရသန္႔ရရွိေရး၊ေလေကာင္းေလသန္႔ရရွိေရးႏွင့္အညစ္ အေၾကးႏွင့္အမႈိက္မ်ားကို စနစ္တက် စြန္႔ပစ္ေရးတို႔ပါဝင္သည္။ေရေကာင္း ေရသန္႔ႏွင့္ေအာက္စီဂ်င္ အျပည့္အဝရမွ ခႏၶာကိုယ္ဆဲလ္မ်ား၏ ဇီဝကမၼ ျဖစ္စဥ္/လုပ္ငန္းမ်ားေခ်ာေမြ႔၍၊က်န္းမာေရးေကာင္းမည္ျဖစ္ပါသည္။ပတ္ ဝန္း က်င္သန္႔ရွင္းမႈမရွိက ေရာဂါပိုးမ်ား ေပါက္ပြား၍ ၊ထိုေရာဂါပိုးမ်ားကူး စက္လွ်င္ ေရာဂါျဖစ္ပြားမည္၊ေရာဂါမ်ားေၾကာင့္ က်န္းမာေရးထိခိုက္ျခင္း၊ ေသ ဆံုးျခင္းမ်ား ျဖစ္နိဳင္ပါသည္။

(ခ)တကိုယ္ေရ သန္႔ရွင္းျခင္း

          ေရမွန္မွန္ခ်ိဳးျခင္းျဖင့္ အေရျပားတြင္ကပ္ညိေနေသာ အညစ္အ ေၾကးမ်ား၊ေရာဂါပိုးမ်ားကို ေလ်ာ့ပါး ေစ သျဖင့္၊က်န္းမာေရးအတြက္ အ ေထာက္အကူျပဳသည္။မ်က္ႏွာသစ္ျခင္း၊သြားတိုက္ျခင္း၊ေခါင္း ေလွ်ာ္ျခင္း၊လက္ ေဆးျခင္းတို႔ သည္လည္း တကိုယ္ေရက်န္းမာေရးအတြက္ပင္။ အေရးအၾကီးဆံုးမွာ မိမိ ၏လက္မ်ားကိုသန္႔ရွင္း စြာ ထားျခင္းပင္ျဖစ္သည္။ လက္မသန္႔ရွင္းပါက မစင္ပါးစပ္လမ္းေၾကာင္း(Faecal Oral Route)ျဖင့္ ေရာဂါကူး စက္ျခင္း၊ လက္မွ အေရျပားကူးစက္ျခင္းျဖင့္ ေရာဂါမ်ားရနိဳင္သည္။

(ဂ) အစာအာဟာရက႑

          ကိုယ္ခႏၶာဆဲလ္မ်ားသည္ အစာအာဟာရ လုံေလာက္စြာရမွ အသက္ရွင္နိဳင္သည္။သက္ဆိုင္ရာ လုပ္ငန္းေဆာင္တာမ်ား လုပ္ေဆာင္ နိုင္မည္။ကစီဓါတ္၊အသားဓါတ္၊အဆီဓါတ္၊ဗီတာမင္ႏွင့္ သတၱဳဓါတ္မ်ား လို အပ္သည္။ဓါတ္တခုခုခ်ိဳ႔တဲ့လွ်င္ ဆဲလ္လုပ္ငန္း ခ်ိဳ႔ယြင္းမည္။အေထြေထြ က်န္းမာေရး မေကာင္းေတာ့။

(ဃ) ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈ

          ခႏၶာကိုယ္ အဆီပိုမ်ားကိုေလ်ာ့ေစသည္။ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈ မရိွလွ်င္ အဆီပိုမ်ားေၾကာင့္ အဝလြန္ ျခင္းကိုျဖစ္ေစသည္။ ဝ ျခင္းသည္ေရာဂါ တမ်ိဳး(Obesity is a disease)ဟုဆိုၾကသည္။ ဝ ျခင္းသည္ ေသြးတိုး၊ ႏွလံုး ဆီးခ်ိဳအျပင္၊ဒူးနာခါးနာ စသည္တို႔ကိုျဖစ္ေစသည္။

(င) အိပ္စက္အနားယူျခင္း

အေထြေထြက်န္းမာေရးအတြက္ အေရးၾကီးေသာ  ေဆးတခြက္ ျဖစ္သည္။တေန႔(၈)နာရီခြဲအိပ္စက္ အနားယူမွ က်န္းမာေရးေကာင္းမည္။အိပ္စက္ျခင္းျဖင့္ ခႏၶကိုယ္၏ ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ႏွင့္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ အနား ရျခင္းသာ မက၊ ကိုယ္ခံစြမ္းအားကိုျမင့္ေစသည္။ အိပ္ေရးပ်က္ျခင္းကို မည္ သည့္အရာႏွင့္မွ် အစားထိုး၍ မရ၊ အေရး တၾကီး ကိစၥမရွိပဲ အိပ္ေရး အပ်က္မခံသင့္ပါ။

(စ) စိတ္ဖိစီးမႈ

          အလုပ္ကိစၥ၊ ေက်ာင္းကိစၥ၊ ဘဝတြင္ၾကီးမားေသာ အေျပာင္း အလဲျဖစ္ျခင္း၊ထိုခိုက္ဒဏ္ရာရျခင္း၊ က်န္း မာေရးခ်ိဳ႔တဲ့ျခင္း၊ေရာဂါျဖစ္ျခင္း စသည္မ်ားသည္ စိတ္ဖိစီးမႈကိုျဖစ္ေစနိဳင္သည္။စိတ္ဖိစီးမႈျဖစ္ေသာအခါ၊ ေသြး ထဲတြင္အယ္ဒီနယ္လင္ေဟာ္မုန္း(Adrenaline)ထြက္သည္။ထိုအခါ ခႏၶာကိုယ္သည္ ၾကံဳေတြ႔ရသည့္ ကိစၥကို ရင္ဆိုင္မည္လား ေရွာင္မည္ လား(Fight or Flight)ဟုဆံုးျဖတ္၍ ခႏၶာကိုယ္ကို အသင့္ျဖစ္ေစ သည္။ရုတ္ တရက္ျဖစ္ေသာကိစၥအတြက္ အယ္ဒီနယ္လင္ထြက္ျခင္းသည္ အက်ိဳးရွိေသာ္လည္း နာတာရွည္စိတ္ဖိစီးမႈ (Chronic Mental Stress) ျဖစ္လာေသာအခါ၊စိတ္္တိုျခင္း၊ေသြးတိုးျခင္း၊ႏွလံုးထိခိုက္ျခင္း၊ ေခါင္းမူးျခင္း၊ ေခါင္း ကိုက္ ျခင္း၊အျမင္ေဝဝါးျခင္း၊အိပ္မေပ်ာ္ျခင္း၊စိုးရိမ္ေၾကာက္ရြံ႕ျခင္း၊ အစာမေက်ျခင္း စသည္ျဖင့္ခႏၶာ ကိုယ္ တြင္ လကၡဏာအမိ်ဳးမ်ိဳး ေပၚနိဳင္ သည္။ ကဖင္း ႏွင့္ သၾကားသည္ အယ္ဒီနယ္လင္း(Adrenaline) ေဟာ္မုန္းထြက္ ျခင္းကို မ်ားေစသည္။စိတ္ဖိစီးမႈကို တိုးေစသည္။

(ဆ)ေသြးအားနည္းျခင္း

          ေသြးထဲမွေဟမိုကလိုဗင္(Haemoglobin)သည္ ေအာက္စီဂ်င္ကို သယ္ေဆာင္ေပးသည္။ ေဟမိုကလို ဗင္နည္းေသာအခါ ဆဲလ္မ်ားက ေအာက္စီဂ်င္လံုေလာက္စြာ မရရွိသျဖင့္ အေထြေထြက်န္းမာေရးကို ထိခိုက္ သည္။ေဟမိုကလိုဗင္တြင္ သံဓါတ္အဓိကပါသည္။ သို႔ျဖစ္ရာ ေသြး အားေကာင္း ရန္အတြက္ သံဓါတ္ပါေသာ အစားအစာ (ဥပမာ ဟင္းႏု ႏြယ္ရြက္၊အသည္း၊ကန္စြန္းရြက္ စသည္)မ်ား စားေပးရန္လိုသည္။ ေသြး ထဲတြင္ ေဟမိုကလိုဗင္ ပမာဏကိုစစ္ေဆး၍ လိုအပ္ပါက သံဓါတ္ ပါေသာ အားေဆးမွီဝဲရန္လိုသည္။အျခားေသြးအား နည္း ေစေသာ အေၾကာင္း အရာမ်ား(ဥပမာ လိပ္ေခါင္းမွ ေသြးယိုျခင္း၊ နာတာ ရွည္ ေသြးဝမ္းသြားျခင္း၊အစာ အိမ္ေသြးယိုျခင္း၊အမ်ိဳးသမီးမ်ား ရာသီေသြး မ်ားျခင္း) သည္ သံဓါတ္ဆံုးရႈံးမႈကို ျဖစ္ေပၚေစသျဖင့္ ၊ ယင္းေရာဂါ မ်ားရွိပါက အခ်ိန္မီ ကုသဖို႔လိုသည္။အခ်ိန္မီ မကုသပါက ေသြးအားနည္းႏွလံုးေရာဂါ(Anaemic Heart Disease)ျဖစ္၍ အေမာေဖာက္ျခင္း၊ေသဆံုးျခင္း၊ျဖစ္နိဳင္သည္။

(ဇ) ေသြးထုထည္ပမာဏ

          ေရလံုေလာက္စြာ မေသာက္ျခင္း၊ဝမ္းေလ်ာျခင္း၊အန္ျခင္း၊အစာ အိမ္ႏွင့္အူလမ္းေၾကာင္းအတြင္းေသြး ယိုျခင္း၊လိပ္ေခါင္းႏွင့္စအိုကြဲနာမွ ေသြးယိုျခင္း၊အမိ်ဳးသမီးမ်ား သားအိမ္မွေသြးသြန္ျခင္း၊စသည္မ်ားရွိလွ်င္ ေသြး ထုထည္က်ျခင္း(Hypovolumia)ေၾကာင့္ေသြးေပါင္ခ်ိန္က်၍ မူးေဝ ျခင္း၊ေသြးပ်က္ထိတ္လန္႔ျခင္း (Shock) အထိျဖစ္၍ က်မ္းမာေရးထိခိုက္ နိဳင္ပါသည္။

(ဈ)ဝမ္းခ်ဳပ္ျခင္း

          “ဝမ္းတလံုးေကာင္းရင္ ေခါင္းမခဲ”ဆိုေသာစကားအတိုင္း၊ဝမ္းခ်ဳပ္ လွ်င္ ေခါင္းကိုက္ျခင္း၊မအီမသာျဖစ္ ျခင္းမွသည္ ၾကာရွည္ပါက၊အူမၾကီးႏွင့္ စအုိကင္ဆာ၊လိပ္ေခါင္း၊စအိုကြဲနာမ်ား ျဖစ္နိဳင္သည္။

(ည) ဆီးမွန္ျခင္း

          ဆီးနည္းျခင္း၊ဆီးခ်ဳပ္ျခင္း တို႕သည္ အေၾကာင္းအမိ်ဳးမိ်ဳးေၾကာင့္ ျဖစ္နိဳင္သည္။ေရေသာက္နည္းျခင္း၊ ေက်ာက္ကပ္ မေကာင္းျခင္း၊ဆီးလမ္း ေၾကာင္းမေျဖာင့္ျဖဴးျခင္း၊ဆီးလမ္းေၾကာင္းပိုုးဝင္ျခင္း၊ေက်ာက္ တည္ျခင္း တို႔ ေၾကာင့္ အျဖစ္မ်ားသည္။ဆီးထဲတြင္ ယူရီးယား(Urea)စသည့္ ခႏၶာကိုယ္ အတြက္ အဆိပ္အေတာက္ျဖစ္ေစ ေသာ ဓါတ္မ်ား၊ခႏၶာကိုယ္အတြက္ မလိုေသာဓါတ္မ်ား စြန္႔ထုတ္ရံုသာမက ေက်ာက္ကပ္သည္ ခႏၶာကိုယ္၏ အခ်ဥ္အခါးမွ်ေျခ(Acid Base Balance)ကိုထိန္းညိွေပးျခင္းျဖင့္၊ခႏၶာကိုယ္ ၏ လုပ္ငန္းေဆာင္တာမ်ားကို မွန္မွန္ ကန္ကန္လုပ္ေဆာင္နိဳင္ေစသည္။ဆီး မထုတ္နိဳင္ေတာ့လွ်င္၊ အဆိပ္အေတာက္မ်ား(အထူးသျဖင့္ ယူရီးယား- Urea)ေသြးထဲတြင္ ျမင့္တက္လာပါက သတိေမ့ေျမာျခင္း(Uremic Coma) ျဖစ္၍ အသက္ေသဆံုးသည္အထိ ျဖစ္နိဳင္သည္။အခ်ဥ္အခါးမွ်ေျခ(Acid Base Balance)ပ်က္သြားပါကလည္း ခႏၶာကိုယ္ပီအိပ္ခ်္(PH)ပံုမွန္ မျဖစ္ ေတာ့ပဲ ဆဲလ္လုပ္ငန္းမ်ား ခ်ိဳ႕ယြင္း၍ အသက္အႏၱရာယ္ ရွိလာနိဳင္သည္။

က်န္းမားသက္ရွည္ျခင္း၏လွ်ိဳ႕ဝွက္ခ်က္္မ်ား(၂)ကိုေစာင့္ေမွ်ာ္ဖတ္ရႈပါရန္.....

ေဒါက္တာေဇာ္ထြန္းလင္း(ေဆးပညာမဟာသိပၸံ)

ႏွလံုးက်မ္းမာ လူခ်မ္းသာ ။ ေဒါက္တာေဇာ္ထြန္းလင္း(ေဆးပညာ မဟာသိပၸံ)

     

    

        ၂၀၁၇ ခုႏွစ္စက္တင္ဘာလ(၂၉)ရက္ေန႔သည္ “ကမၻာ့ႏွလံုးက်မ္းမာေရးေန႔(World Heart Day)” ျဖစ္သည္။ႏွစ္စဥ္ စက္တင္ဘာလ၏ ေနာက္ဆံုးပတ္ စေနေန႔ကို ကမၻာ့ႏွလံုးက်န္းမာေရး ေန႔အျဖစ္သတ္ မွတ္ကာ ၁၉၉၉ ခုႏွစ္မွ စတင္က်င္းပခဲ့သည္။

နံပါတ္တစ္ လူသတ္တရားခံ

       ႏွလံုးေရာဂါသည္ ကမၻာ့လူသားမ်ားေသဆံုးရသည့္ အေၾကာင္းရင္းမ်ားတြင္ နံပါတ္တစ္ျဖစ္ သည္။၂၀၀၅ ခုႏွစ္တြင္ လူေပါင္း ၁၇.၅ သန္းသည္ ႏွလံုးေရာဂါေၾကာင့္ အရြယ္မတိုင္ခင္ ေသဆံုးခဲ့ရ သည္။ေသဆံုးရသည့္ အေၾကာင္းရင္းမ်ားတြင္ ၃၀%ျဖစ္ေလသည္။

ရည္ရြယ္ခ်က္

          ကမၻာ့ႏွလံုးက်န္မာေရးေန႔ကို က်င္းပရျခင္း၏ရည္ရြယ္ခ်က္ မ်ားမွာ…

(က)လူသားတိုင္း ႏွလံုးက်န္းမာေရးဗဟုသုတမ်ားကို နားလည္သေဘာေပါက္ သိရိွလိုက္နာျခင္းျဖင့္ ႏွလံုးေရာဂါေၾကာင့္ ေသဆံုးမႈႏႈန္း ေလ်ာ့က်နိဳင္ေစရန္။                        (ခ)ႏွလံုးေရာဂါျဖစ္ပြားနိဳင္ေျခမ်ားေသာ အုပ္စု(Hight Risk Group)တြင္ ပါဝင္ေသာသူမ်ား အေနျဖင့္ ႏွလံုးေရာဂါျဖစ္မလာေအာင္ ထိေရာက္ေသာကာကြယ္ကုသျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္နိဳင္ေစရန္တို႔ကို ရည္ရြယ္ ပါသည္။

ႏွလံုးေရာဂါလကၡဏာမ်ား

        ႏွလံုးေရာဂါအမိ်ဳးမ်ိဳးသည္ လကၡဏာမျပဘဲ ရွိေနတတ္ပါသည္။သာမန္အခ်ိန္တြင္ မျပေသာ္ လည္း၊ရုတ္တရက္ေျပးရ လႊားရသည့္ အေရးေပၚ အေျခအေနမ်ိဳးတြင္ ႏွလံုးျပင္းျပင္းထန္ထန္အလုပ္ လုပ္ရေသာအခါ၊လကၡဏာ ေပၚလာတတ္သည္။   

(က)ေမာျခင္း ။ႏွလံုးေရာဂါျဖစ္ခါစတြင္ ခါတိုင္းထက္ပို၍ေမာသည္ဟု ခံစားရသည္။ေနာက္ပိုဆိုးလာ ေသာအခါ ဓါတ္တိုင္တစ္တိုင္ ေလာက္ေလွ်ာက္လွ်င္ပင္ေမာေန၍ တခါနားရသည္။ ထို႔ထက္ပို၍ဆိုး လာေသာ အခါ သံုးခါ ေလာက္နားမွ ဓါတ္တိုင္ တစ္တိုင္ေလာက္ေရာက္သည္။ ႏွလံုးေရာဂါျပင္းထန္ လာေသာအခါ မိမိလက္က ေလးအသာေျမာက္လွ်င္ပင္ တအားေမာေနျပီ။ ျငိမ္ျငိမ္ေနလည္း မသက္ သာ ဘယ္လိုေနေန ေမာေန သည္ ဆိုလွ်င္ေတာ့ အဆိုးဆံုးပဲ။

(ခ)ရင္တုန္ျခင္း ။ႏွလံုးသည္ လိုအပ္သည္ထက္ပို၍ အလုပ္လုပ္ရေသာအခါတြင္ လည္းေကာင္း၊ ႏွလံုး လွ်ပ္စစ္ မမွန္လွ်င္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ရင္တုန္ျခင္းကိုခံစားရသည္။

(ဂ)ရင္ပတ္ေအာင့္ျခင္း။ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းလွ်င္ ႏွလံုးၾကြက္သားသို႔ေသြးေကာင္းေကာင္း မေရာက္ ေသာေၾကာင့္ ေအာက္စီဂ်င္မလံုေလာက္သျဖင့္ ႏွလံုးၾကြက္သားက်ံဳ႕၍ နာက်င္ျခင္းကိုခံစားရသည္။

(ဃ)ကိုယ္ခႏၶာေဖာေရာင္ျခင္း။ခႏၶာကိုယ္အႏွံအျပားမွေသြးမ်ားကို ႏွလံုးသို႔ပို႔၍ ႏွလံုးမွအဆုတ္သို႔ ဆက္လက္ပို႔ေဆာင္ခါ ေသြးသစ္ျဖစ္ေအာင္ ေလထဲမွေအာက္စီဂ်င္ႏွင့္ျပည့္ဝေစသည္။ ေအာက္စီဂ်င္ ျပည့္ဝေသာေသြးသစ္ မ်ားသည္ ႏွလံုးသို႔ျပန္လာ၍ ႏွလံုးမွတဆင့္ ခႏၶာကိုယ္တခုလံုးသို႔ ပို႔ေဆာင္ ေပးသည္။ထို႔သို႔လွည့္ပတ္ မႈစနစ္သည္ ႏွလံုးေကာင္းေကာင္းအလုပ္ မလုပ္ေသာအခါ ၊ ခ်ိဳ႔ယြင္းသြား သည္။ ေသြးစုပံုျခင္း၊သငံရည္ စုုပံုျခင္းတို႔ေၾကာင့္ခႏၶာကိုယ္ အႏွံ႔အျပားတြင္၊ေဖာေရာင္ျခင္း ကိုျဖစ္ေစ သည္။

(င)အျခားလကၡဏာမ်ား။ႏွလံုးမွဦးေႏွာက္သို႔ ေသြးေကာင္းေကာင္းပို႔ မတင္ေပးနိဳင္ေသာအခါ ဦး ေႏွာက္ေသြးငတ္သျဖင့္ မူးျခင္းမွစ၍ ေလျဖတ္သည္အထိျဖစ္နိဳင္သည္။ႏွလံုးၾကြက္သားေကာင္းစြာ မညွစ္နိဳင္ေသာ အေျခအေန(Ventrial Fibrillation)တြင္ သတိလစ္၍ ရုတ္တရက္ေသဆံုးမႈသည္ ႏွလံုးေရာဂါေၾကာင့္ ေသဆံုးရသည့္လူနာမ်ား၏ ၅၀%တြင္ေတြ႔ရသည္။

ႏွလံုးေရာဂါစမ္းသပ္စစ္ေဆးျခင္းမ်ား

          ေခတ္မီတိုးတက္ေနေသာ သိပၸံေခတ္တြင္ ႏွလံုးေရာဂါရွိမရွိ စစ္ေဆးေသာ နည္းပညာမ်ား အလွ်င္အျမန္ဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္လွ်က္ ပို၍တိက်ေသာအေျဖကို ရရွိနိဳင္ေပသည္။ ရိုးရိုး E.C.G ရိုက္ရံုသာ မက ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ျပီးမွ ရိုက္ေသာ E.C.G  ကိုပါ လိုအပ္လွ်င္လိုအပ္သလို ရိုက္ၾကည့္သင့္သည္။ အထူးသျဖင့္ ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းမက်ဥ္းတိက်စြာ သိနိဳင္သည့္ CORONARY ANGIOGRAM ကိုလံု ျခံဳစိတ္ခ်ေဘးကင္းစြာ လုပ္ေဆာင္နိဳင္ျခင္းသည္လည္း တိုးတက္မႈတရပ္ျဖစ္ေပသည္။ သက္ဆိုင္ရာ ႏွလံုးပါရဂူက ထိုသို႔လုပ္ရန္ညႊန္ၾကားခဲ့လွ်င္ မေၾကာက္မရြံ႕ပဲ လက္ခံသင့္ေပသည္။ဤနည္းစနစ္ လုပ္ ေဆာင္ျခင္းျဖင့္၊ ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းမက်ဥ္း၊က်ဥ္းသည့္ ရာခိုင္ႏႈန္းတို႔ကို တိက်စြာသိရွိိနိဳင္ရံုသာမက (၇၀%)ႏွင့္အထက္ ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းလွ်င္ ေဘာလံုးငယ္ျဖင့္ တခါတည္း ေသြးေၾကာကို ခ်ဲ႕နိဳင္ ေလသည္။

ႏွလံုးေရာဂါျဖစ္နိဳင္ေျခမ်ားေသာအုပ္စု

(က) ဝျခင္း(Obesity)သည္ေရာဂါတခုပင္ျဖစ္သည္။ရွိသင့္ေသာကိုယ္အေလးခ်ိန္၏ (၁၀%)ထက္မ နည္း ပိုေနျခင္းကိုေခၚပါသည္။၁၉၈၃ American Heart Association Framingham Heart Study တြင္ လူေပါင္း ၅၂၀၉ ေယာက္ကို ၂၆ ႏွစ္တိုင္တိုင္ေလ့လာခဲ့ရာ အဝလြန္ျခင္းသည္ ႏွလံုးေရာဂါ ၊ ႏွလံုးတိုက္ခိုက္ခံရျခင္း၊ႏွလံုးေၾကာင့္ေသဆံုးျခင္း၊တို႔ႏွင့္ တိုက္ရိုက္ပတ္သက္ေနေၾကာင္းေတြ႔ရွိရပါ သည္။

(ခ)ေသြးတိုးေရာဂါ ၊ ေသြးေၾကာထဲမွမ်ားေနေသာဖိအားသည္ ႏွလံုးကိုဝန္ပိုပိေစသည္။ဝန္ပိုထမ္း ေဆာင္ရေသာႏွလံုးသည္ ပို၍ၾကီးလာသည္။ေနာက္ဆံုးမတတ္နိဳင္ေသာအခါ၊ႏွလံုးလုပ္ငန္းခ်ိဳ႕ယြင္း သြား၍ ႏွလံုးေရာဂါျဖစ္လာသည္။

          ထို႔ျပင္ေသြးတိုးေရာဂါသည္၊ေသြးေၾကာနံရံမ်ားကိုပ်က္စီးေစသည္၊ ပ်က္စီးသြားေသာေသြး ေၾကာနံရံတြင္ အဆီမ်ား ေသြးပန္းကန္ျပားမ်ား စုပံုလာသျဖင့္ ေသြးေၾကာက်ဥ္းလာသည္။  ႏွလံုးေသြး ေၾကာက်ဥ္းလွ်င္ ႏွလံုးေရာဂါျဖစ္၍ ဦးေႏွာက္ေသြးေၾကာက်ဥ္းလွ်င္ ေလျဖန္းျခင္း ေလျဖတ္ျခင္ျဖစ္ေစသည္။

(ဂ) ဆီးခ်ိဳ ေသြးခ်ိဳေရာဂါ ၊ေသြးထဲတြင္ပိုေနေသာ သၾကားဓါတ္မ်ား ေသြးေၾကာနံရံတြင္စုပံုသျဖင့္ ေသြးေၾကာမ်ားပ်က္စီး ျခင္း ေသြးေၾကာက်ဥ္းျခင္း ျဖစ္ေစသည္။ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းလွ်င္ ႏွလံုးေရာဂါျဖစ္၍ ဦးေႏွာက္ေသြး ေၾကာက်ဥ္းလွ်င္ေလျဖတ္နိဳင္သည္။

(ဃ)ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈနည္းသူမ်ား။တေနကုန္ တီဗီၾကည့္ ဂိမ္ကစား ဖုန္းပြတ္ေနသူမ်ားသည္ အဝလြန္ျခင္း ေသြးထဲအဆီမ်ားျခင္း တို႔ေၾကာင့္ ေသြးတိုးႏွလံုး ဆီးခ်ိဳေရာဂါမ်ားျဖင့္ အသက္ တိုၾကသည္။

(င)ေဆးလိပ္ေသာက္သူ၊ ေဆးလိပ္ေငြ႔ရႈေနရသူမ်ား၊ ေဆးရြက္ၾကီးႏွင့္နီကိုတင္းကို နည္းအမ်ိဳးမိ်ဳးျဖင့္ သံုးစြဲေနသူမ်ား။ေဆးလိပ္ႏွင့္ေဆးရြက္ၾကီးတြင္ ပါဝင္ေသာအဆိပ္မ်ားသည္………….

(၁)ေသြးကိုပိုျပစ္ေစ၍ ေသြးခဲေသြးေၾကာပိတ္ျခင္း။                                                         (၂)ႏွလံုးကိုပို၍ အလုပ္လုပ္ေစ၍ ႏွလံုးဝန္ပိျခင္း။                                                     (၃)ေဆးလိပ္ေငြ႔မွ ကာဗြန္မိုေနာက္ဆိုဒ္ဓါတ္ေငြ႕သည္ ေသြး၏ေအာက္စီဂ်င္သယ္ေဆာင္ႏႈန္းကို ေလ်ာ့က်ေစျခင္း။                                                                                (၄)ႏွလံုးေသြးေၾကာကိုက်ဥ္းေစျခင္း။                                                                         (၅)ေသြးထဲတြင္ အႏၱရယ္ေပးေသာအဆီမ်ားကို ျမင့္မားေစျခင္း၊တို႔ျဖင့္ ႏွလံုးေရာဂါ ေလျဖတ္ေရာဂါတို႔ ကိုျဖစ္ေစသည္။

(စ)စိတ္ဖိစီးမႈမ်ားျခင္း။စိတ္ဖိစီးမႈမ်ားျခင္းသည္ ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္းႏွင့္ ေသြးထဲ ကိုလက္စထေရာ မ်ားျခင္းကဲ့သို႔ပင္ ႏွလံုးအတြက္အႏၱရယ္ရွိသည္ဟု ၂၀၀၆ ခုမတ္လ(၇)ရက္ ဖေလာရီဒါယူနီဗာစတီ၏ သုေတသနျပဳ ခ်က္အရသိရသည္။စိတ္ဖိစီးမႈသည္ ႏွလံုးသို႔သြားေသာေသြးပမာဏကို ေလ်ာ့က်ေစ၍ ႏွလံုးေသြးငတ္ ျခင္း(Ischaemia)ကိုပို၍ျဖစ္ေစသည္ဟုဆိုသည္။

          သို႔ပါ၍ လူတိုင္းသင့္တင့္ေသာ ကိုယ္အေလးခ်ိန္၊ ျပဳသင့္ေသာကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈ၊မွ်တေသာ အစားအစာ၊ စိတ္ဖိစီးမႈနည္းေသာလူေနမႈ စနစ္မ်ားျဖင့္ ႏွလံုးက်မ္းမာ လူခ်မ္းသာေအာင္ ေဆာင္ရြက္ နိဳင္ၾကျပီး အရြယ္မတိုင္ေသးဆံုးျခင္းမွ ကင္းေဝးနိဳင္ၾကပါေစေၾကာင္း ဆႏၵျပဳအပ္ပါသည္။

ေဒါက္တာေဇာ္ထြန္းလင္း(ေဆးပညာမဟာသိပၸံ)