မမႈန္မကိုက္ အစံုလိုက္မ်က္စိကြယ္ေစေသာေရာဂါ ။ေဒါက္တာေဇာ္ထြန္းလင္း(ေဆးပညာမဟာသိပၸံ)

        “အျမင္သန္စြမ္း၊ တို႔အခြင့္အလမ္း၊ ၂၀၂၀အေရာက္လွမ္း” နိဳင္ရန္သံုးႏွစ္မွ်ပင္မလိုေတာ့ေသာ အခ်ိန္တြင္၊ေန႔စဥ္ႏွင့္အမွ် အလင္းေရာင္ပင္ မျမင္ရေတာ့ေသာ၊အလင္းေရာင္ျမင္ေသာ္လည္း၊စမ္းတဝါး ဝါးသြားရန္ပင္ မလြယ္ေလာက္ေအာင္ ျမင္ကြင္းက်ဥ္းေနေသာလူနာမ်ား မၾကာခဏေတြ႔ၾကံဳေနရသည္။ မည္သူမွ်သူတို႔၏အျမင္အာရံုကို တိုးတက္ေအာင္ လုပ္မေပးနိဳင္သျဖင့္(နိဳင္ငံျခားမွာပင္ ကုသ၍မရနိုင္ ေသာ အေျခအေန)လက္မိႈင္ခ်ကာ ေနရေသာခံစားခ်က္ေၾကာင့္ ဤေဆာင္းပါးကို အေရးေပၚေရးမိ ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

          “ဘာျဖစ္လို႔ေစာေစာစီးစီးလာမျပတာလဲ”ဟုေမးေသာအခါ “မ်က္စိကိုက္တာ၊နီတာမႈန္တာ” ဘယ္လိုမွမျဖစ္ေတာ့  မ်က္မွန္ပါဝါေလးစမ္းရင္း၊ သည္လိုပဲေနရင္းနဲ႔ ျဖစ္သြားတာပဲ ဟုေျဖၾက၏။တ ခ်ိဳ႕ၾကေတာ့လည္း မ်က္မွန္ မွန္မွန္စမ္းေသာ္လည္း၊ မ်က္စိေရခ်ိန္တိုင္းျခင္း၊ ဆီးခ်ိဳေသြးခ်ိဳရွိမရွိ စစ္ရ ေကာင္းမွန္းမသိ၍ မစစ္ျခင္းတို႔ေၾကာင့္၊ၾကိုတင္မသိခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္သည္။ၾကိုတင္မသိ၍ မကာကြယ္နိဳင္ခဲ့ ၾက။တခ်ိဳ႕ၾကေတာ့လည္း ေရတိမ္ရွိမွန္းသိ၍၊ ဆရာဝန္မွန္မွန္ျပျပီး ေရခ်ိန္မွန္မွန္တိုင္းေသာ္လည္း၊ ေရခ်ိန္တိုင္း တိုင္း “ ပံုမွန္ပါဘဲ” ဟုေျပာေသာ္လည္း၊ “ေရခ်ိန္ပံုမွန္ေရတိမ္ေရာဂါ” ေၾကာင့္ မ်က္စိအာရံု ေၾကာမ်ား ပ်က္စီးရျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ဤအေျခအေနသို႔ေရာက္ရေၾကာင္းေတြ႕ရပါသည္။

          ရွင္းပါမည္၊ကာကြယ္ကုသနိဳင္လ်က္ မ်က္မျမင္ဘဝေရာက္ေစေသာ ဒုတိယအျဖစ္အမ်ားဆံုး မ်က္စိေရာဂါမွာ “ေရတိမ္ေရာဂါ”ပင္ျဖစ္ပါသည္။ေရတိမ္ေရာဂါ အမိ်ဳးမ်ိဳးရွိသည့္အနက္ ခြဲျခားနိုင္သည္ မွာ - ေထာင့္က်ဥ္းေရတိမ္ႏွင့္ ေထာင့္က်ယ္ေရတိမ္ ပင္ျဖစ္သည္။ေထာင့္က်ဥ္းေရတိမ္တြင္ မ်က္စိနီ ျခင္း ကိုက္ျခင္း မႈန္ျခင္း ပိ်ဳ႕အန္ျခင္း လကၡဏာမ်ား ျပေလ့ရွိသည္။ ေထာင့္က်ဥ္းမႈပမာဏ မ်ားလွ်င္ မ်ားသလုိ၊ မ်က္လံုးတြင္းအရည္ထြက္ေပါက္ ပိတ္ဆို႔မႈျဖစ္ေပၚသည္။ေထာင့္က်ယ္ေရတိမ္တြင္မူ  လကၡ ဏာျပေလ့မရွိပါ ။ မ်က္လံုးတြင္းအရည္ အျပင္သို႔စစ္ထြက္ေသာ ဇကာ(Trabecular Meshwork) ေကာင္းေကာင္း အလုပ္မလုပ္ေသာေၾကာင့္၊မ်က္လံုးတြင္းအရည္ အျပင္သို႔ လံုေလာက္စြာမထြက္နိဳင္ ေသာေၾကာင့္မ်က္လံုးတြင္းဖိအား မ်ားလာသည္။ေအာက္ပံုကိုေလ့လာပါ။

            

          မ်က္လံုးတြင္းအရည္ အျပင္သို႔လံုေလာက္စြာမထြက္ေသာအခါ၊မ်က္လံုးတြင္းဖိအား (Intra- ocular Pressure)တက္လာသည္။တက္လာေသာဖိအားသည္ မ်က္လံုးတြင္းနံရံကို ျပန္ဖိေသာေၾကာင့္ မ်က္စိအာရံုေၾကာထိပ္(Optic Nerve Head)ကိုဖိေသာအခါ ပမာဏႏွင့္အခိ်န္ေပၚမူတည္၍ မ်က္စိ အာရံုေၾကာထိပ္ကို ခြက္ေစသည္။ ျမင္လႊာအာရံုေၾကာ(Optic Disc Cupping)မွ အာရံုေၾကာလႊာ (Nerve Fibre Layer)ပ်က္စီး၍ မ်က္စိျမင္ကြင္းကိုက်ဥ္းေစသည္။

          မ်က္စိေရခ်ိန္ခဏခဏတက္ေသာအခါ အျမင္အာရံုေၾကာမွ်င္ကေလးမ်ား ပ်က္စီးမွန္းမသိပ်က္ စီးလာသည္။ နာက်င္ကိုက္ခဲျခင္း၊ မ်က္စိမႈန္ျခင္းမရွိဘဲ ျမင္ကြင္းတျဖည္းျဖည္း က်ဥ္းလာသည္။ကိုယ့္ ကုိယ္ကို ျမင္ကြင္းက်ဥ္းမွန္းမသိနိဳင္၊ျမင္ကြင္းစမ္းသည့္ ကရိယာျဖင့္သာသိနိဳင္သည္။ထို႔ေၾကာင့္ ေခတ္ မီမ်က္စိစင္တာမ်ားတြင္ မ်က္မွန္စစ္ရံုသာမက မ်က္စိေရခ်ိန္တိုင္းျခင္း၊ မ်က္စိေရာဂါရွာေဖြျခင္း၊      အလ်င္းသင့္လွ်င္သင့္သလို၊ မ်က္စိျမင္ကြင္းစမ္းျခင္းမ်ားကိုပါ လုပ္ေဆာင္လ်က္ရွိပါသည္။ေလယာဥ္ ပိုင္းေလာ့မ်ားကိုေတာ့ တႏွစ္တခါေရခ်ိန္တိုင္းျခင္း၊ျမင္ကြင္းစမ္းျခင္းမ်ားကို လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္မွာ ႏွစ္အေတာ္ၾကာလွေပျပီ။ 

ရႈပ္ေထြးေသာေရတိမ္အမ်ိဳးအစားမ်ား

        မ်က္စိေရခ်ိန္ပံုမွန္(၂၁ မီလီမီတာမာက်ဴရီေအာက္)ျဖစ္ေသာ္လည္း စိိတ္မခ်ရေသးေၾကာင္း ေအာက္ပါေရတိမ္အမိ်ဳးအစားမ်ားကို ေလ့လာျခင္းျဖင့္သိနိုင္ပါသည္။ (က)ေရခ်ိန္တက္၊ေရတိမ္မဟုတ္(Ocular Hypertension)     (ခ)ေရခ်ိန္တက္၊ေရတိမ္ျဖစ္(Glaucoma)                                          (ဂ)ေရခ်ိန္ပံုမွန္၊ေရတိမ္ျဖစ္(Normo-Tension Glaucoma)                        (ဃ)ေရခ်ိန္က်၊ေရတိမ္ျဖစ္(Low Tension Glaucoma)

ရွင္းပါအံ့……လူတေယာက္ႏွင့္တေယာက္ ခႏၶာကိုယ္တည္ေဆာက္ပံုမတူသလို၊ ခံနိဳင္ရည္ အားလည္းမတူၾက။မ်က္စိအာရံုေၾကာတြင္လည္း၊ဘယ္ေလာက္ဖိဖိမျပားတဲ့ သေရျပားလိုသေဘာ ႏွင့္ အလြယ္တကူျပားနိဳင္ေသာ ဂ်ံဳနယ္ျပားလိုသေဘာမ်ိဳးကို စဥ္းစားၾကည့္ပါ။မ်က္လုံးေရခ်ိန္တက္ ေသာ္ လည္း၊မ်က္စိအာရံုေၾကာမျပား၊မခြက္သည့္ “ေရခ်ိန္တက္၊ေရတိမ္မျဖစ္”အေျခအေနတြင္ မ်က္စိအာရံု ေၾကာသည္ သေရျပားအလားသေဘာထား။မ်က္လံုးေရခ်ိန္ ပံုမွန္သို႔မဟုတ္ ပံုမွန္ေအာက္ အေျခ အေနတြင္ ေရတိမ္ျဖစ္ေသာ(ဂ)ႏွင့္(ဃ)အမိ်ဳးအစားတြင္၊မ်က္စိအာရံုေၾကာသည္ “ဂ်ံဳနယ္ျပား”အလား သေဘာထားပါကမွားအံ့မထင္။

အထက္ပါအခ်က္မ်ားကို သေဘာေပါက္ပါက……                                                            (က)ေရတိမ္ရွိမွန္းမသိ ဘုမသိ၊ဘမသိပဲ မ်က္စိျမင္ကြင္းက်ဥ္း၍ တျဖည္းျဖည္းမ်က္စိျမင္ကြင္းက်ဥ္းလြန္းမက က်ဥ္းသြားေသာအခါ………… .ျမင္ကြင္းေပ်ာက္……ကြယ္။                                  (ခ)ေရတိမ္ရွိမွန္းသိိေသာ္လည္း အေရး အဲ့ေလာက္ၾကီးမွန္း မသိလို႔ ျမင္ ကြင္းက်ဥ္း…….ကြယ္။            (ဂ)ေရခ်ိန္ရွိမွန္းလည္းသိ၊အေရးၾကီးမွန္းလည္းသိ၍ မ်က္စိဆရာဝန္ႏွင့္ မွန္ မွန္ျပ၍ ညႊန္ၾကားခ်က္မ်ားအတိုင္း၊မ်က္စဥ္းမွန္မွန္ခပ္၊ေရခ်ိန္မွန္မွန္တိုင္း ျမင္ကြင္းစမ္းေသာ္လည္း၊ေရ ခ်ိန္ပံုမွန္ျဖစ္ေနသျဖင့္၊ေရခ်ိန္ပံုမွန္ျဖစ္ေနတာကို လူနာေရာဆရာဝန္ေရာ ေက်နပ္ေနသျဖင့္ တျဖည္း ျဖည္း မသိမသာလံုးပါးပါးကာ….ျမင္ကြင္းက်ဥ္း……ကြယ္။(ဤေနရာတြင္ အမွတ္စဥ္(ဂ)ႏွင့္(ဃ)ေရ တိမ္အေျခအေနမ်ား၌ လူနာအတြက္ျမင္ကြင္းပိုမက်ဥ္းရန္ တားဆီးနိဳင္မည့္ေရခ်ိန္(Target I.O.P).. ဥပမာ(၁၄)ေလာက္အထိ က်ေအာင္စြမ္းေဆာင္ကုသဖို႔ရာ မ်က္စိဆရာဝန္ဖက္(အထူးသျဖင္ဂ်ဴနီယာ မ်ား)ကလူနာတေယာက္ခ်င္းစီ၏ ထူးျခားေသာအေျခအေနအရ စီမံကုသနိဳင္ရန္ အေရးၾကီးသည္ဟု အၾကံျပဳပါသည္)။

သို႔ပါ၍ “မမႈန္မကိုက္၊အစံုလိုက္ မ်က္စိကြယ္ေစေသာ” ေရတိမ္ေရာဂါအႏၱရယ္မွ ကာကြယ္ရန္………

(က)လူတိုင္းအနည္းဆံုး တႏွစ္တခါ မ်က္စိေရခ်ိန္တိုင္းျခင္း၊မ်က္စိအာရံုေၾကာေခါင္း(Optic Nerve Head)ကိုသာမန္ထက္ ခြက္ မခြက္စစ္ေဆးျခင္း၊လိုအပ္ပါက မ်က္စိျမင္ကြင္း စမ္းသပ္စစ္ေဆးျခင္းတို႔ ျဖင့္လည္းေကာင္း၊

(ခ)ေရတိမ္ကို ကုသမႈခံယူေနသူမ်ားကလည္း ေရတိမ္၏သေဘာ ေရခ်ိန္၏သဘာဝတို႔ကို ကိုယ္ တိုင္ နားလည္ သေဘာေပါက္၍ “မ်က္စဥ္းခပ္တာ ဘာမွမထူးဘူး” “ပိုလည္းၾကည္မလာဘူး”စသည္ ျဖင့္ မ်က္စဥ္းခပ္ေနရသည္မွာ ေနာက္ထပ္ျမင္ကြင္းထပ္မက်ဥ္းေစရန္ ခပ္ေနရသည္ကိုလည္း သေဘာ ေပါက္ၾကရန္လည္းေကာင္း၊

(ဂ) ဂ်ဴနီယာ မ်က္စိဆရာဝန္မ်ားအေနျဖင့္ ေရခ်ိန္ပံုမွန္ေရတိမ္ႏွင့္ ေရခ်ိန္ပံုမွန္ေအာက္ေရတိမ္မ်ားတြင္ လူနာတေယာက္ခ်င္းစီအတြက္ ျဖစ္သင့္သည့္ေရခ်ိန္(Target I.O.P)ကိုသတ္မွတ္၍ ထိုေရခ်ိန္တြင္ ထိမ္းထားနိဳင္ေအာင္ ကုသျခင္းျဖင့္လည္းေကာင္း၊

          ကာကြယ္ကုသနိဳင္ၾကလ်က္ မ်က္မျမင္ျဖစ္ပြားႏႈန္း ဒုတိယအမ်ားဆံုး “ ေရတိမ္” ေရဂါကို ရင္ ဆိုင္ေျဖရွင္းနိဳင္ၾကပါေစေၾကာင္း ေစတနာေကာင္းျဖင့္ေရးသားလိုက္ရပါသတည္း။

ခက္လက္ေဝျဖာ မ်က္စိကုပညာ ။ ျပည့္ေအာင္(COA)(၁၀/၁၂/၁၇ ရက္ေန႔ထုတ္ ရတနာပံုေန႔စဥ္သတင္းစာပါေဆာင္းပါး)

ႏိုင္ငံတဝန္းမ်က္စိကုသမႈနယ္ပယ္ က်ယ္ျပန္႔လာသည္ႏွင့္အမွ်၊မ်က္စိပညာရပ္ႏွင့္ ထိေတြ႔လာ ၾကသူ(နိဳင္ငံသူနိဳင္ငံသားမ်ား၊အုပ္ခ်ဳပ္သူမ်ား၊ကူညီၾကသူေစတနာရွင္မ်ား၊ေဆးပညာရွင္မ်ား)အေရအတြက္ လည္း တေန႔တျခားတုိးပြားလာလွ်က္ရိွပါသည္္။ မ်က္စိပညာရွင္မ်ားမဟုတ္ၾကေသာ ထိုထိုေသာ သူမ်ားအား မ်က္စိပညာရပ္ျဖင့္ ရင္းႏွီးကၽြမ္းဝင္မႈရွိိေစရန္ ရည္ရြယ္၍ ဤေဆာင္းပါးကို ျပဳစုပါသည္။

          မ်က္စိပညာသည္ မိိခင္ေဆးပညာရပ္ၾကီးကို အေျချပဳ၍ ေလ့လာသင္ယူမႈႏွင့္ကုသမႈမ်ား က်ယ္က်ယ္ ျပန္႔ျပန္႔ေဆာင္ရြက္နိဳင္ေစရန္ ရည္ရြယ္ခ်က္ျဖင့္ ေပၚေပါက္လာေသာ အထူးျပဳပညာရပ္ ျဖစ္ပါသည္။ ထိုနည္းတူ မ်က္စိ၏အဂၤါအစိတ္အပိုင္းမ်ားႏွင့္ ျဖစ္ပြားသည့္ေရာဂါ အေျခအေနမ်ား ေပၚတြင္မူတည္၍ မ်က္စိပညာရပ္အတြင္း အထူးျပဳဘာသာရပ္မ်ား ထပ္မံသတ္မွတ္လ်က္  က်ယ္ က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ေဆာင္ရြက္နိဳင္ရန္ စီမံထားသည္ကိုေတြ႔ရွိၾကရပါမည္။ မ်က္စိပညာရပ္အတြင္းရွိ အထူးျပဳ ဘာသာရပ္မ်ားအနက္ အခ်ိဳ႕ကို ေအာက္ပါအတိုင္း အက်ဥ္းခ်ဳပ္ ေရးသားအပ္ပါသည္။

မ်က္စိေရွပိုင္းအခန္းငယ္ ခြဲစိတ္အထူးျပဳဘာသာရပ္(Anterior Segment Surgery)

           မ်က္ၾကည္လႊာ(Cornea)၊မ်က္နက္ဝန္း (Iris)၊ဆီလီယာရီေဘာ္ဒီ (Ciliary body)ႏွင့္မ်က္စိ တြင္း မွန္ဘီလူး(Lens)တို႔ပါဝင္ေသာ၊မ်က္စိေရွပိုင္းအခန္းငယ္ကို အထူးျပဳေလ့လာေသာ ဘာသာ ရပ္ျဖစ္ပါသည္။ဤအပိုင္းကို အထူးျပဳကုသေသာ မ်က္စိဆရာဝန္သည္ ပါဝင္ေသာ အဂၤါအစိတ္အပိုင္း မ်ား၏ ဖြဲ႔စည္းတည္ေဆာက္ပံု၊အရည္အေသြး၊လုပ္ငန္းစဥ္၊အစိတ္အပိုင္းမ်ား၏ ဆက္စပ္မႈ၊ဇီဝကမၼေဗဒ စသည္တို႔တြင္ ပို၍နားလည္ႏွံ႔စပ္သည့္အျပင္၊ခြဲစိတ္ကုသမႈလုပ္ငန္းစဥ္မ်ားတြင္လည္း၊ ပို၍ကၽြမ္းက်င္ သူျဖစ္ပါသည္။

အတြင္းတိမ္ႏွင့္ စံလြဲအျမင္ဆိုင္ရာခြဲစိတ္အထူးျပဳဘာသာရပ္(Cataracts and Refractive Surgery)

          အတြင္းတိမ္ခြဲစိတ္ကုသျခင္းကို မ်က္စိအထူးကုဆရာဝန္မ်ားက အေျခခံလုပ္ရိုးလုပ္စဥ္ အား ျဖင့္ ေဆာင္ရြက္္နိဳင္ၾကပါသည္။အထူးျပဳဘာသာရပ္တခုအျဖစ္ သေဘာထားျခင္းမ်ိဳးမရွိေသာ္လည္း၊ မ်က္စိက်မ္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈအပိုင္းတြင္၊သီးျခားထင္ရွားေသာ အပိုင္းက႑တခုအျဖစ္ မ်က္စိ အထူးကုဆရာဝန္မ်ားႏွင့္ သမားေတာ္ၾကီးမ်ားက လကၡံထားၾကပါသည္။ အထူးျပဳဘာသာရပ္ တခုအ ျဖစ္ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားေသာအပိုင္းမွာ အျမင္ဆိုင္ရာခြဲစိတ္ကုသမႈျဖစ္ပါသည္။ မ်က္စိမႈန္သူမ်ား အား၊မ်က္မွန္ပါဝါေလ်ာ့ျခင္းႏွင့္စံလြဲအျမင္ဆိုင္ရာ ခြဲစိတ္ကုသ ျခင္းမ်ားျဖစ္၏။

မ်က္ၾကည္လႊာႏွင့္ျပင္ပအစိတ္အပိုင္းမ်ား အထူးျပဳဘာသာရပ္(Cornea and External Disease)

           မ်က္ၾကည္လႊာ၊မ်က္ေျမွးလႊာ၊မ်က္ျဖဴလႊာ၊ မ်က္ခြံတို႔ႏွင့္ပတ္သက္ေသာ ေရာဂါမ်ားကို ေလ့လာျခင္း ႏွင့္ ကုသမႈေပးေသာအပိုင္းျဖစ္ပါသည္။ မ်က္ၾကည္လႊာ၊မ်က္ေျမွးလႊာႏွင့္  မ်က္ခြံတို႔တြင္ျဖစ္ ပြားေသာထိရွျခင္း၊အနာျဖစ္ျခင္း၊ ေရာင္ရမ္းျခင္း၊ပိုးဝင္ျခင္းမ်ားကို ကုသေသာ ဘာသာရပ္ျဖစ္ပါသည္။ အေရးၾကီးေသာ ကုသမႈမ်ားမွာ မ်က္ၾကည္လႊာအစားထိုးျခင္း ၊မ်က္ၾကည္လႊာျပဳျပင္ျခင္းမ်ား ႏွင့္ မ်က္စိမႈန္ျခင္း(ပါဝါမ်ားမ်ား မ်က္မွန္ ထူထူတပ္ရသူမ်ား) ကိုကုသေပးျခင္းမ်ားျဖစ္ ပါ သည္။

ေရတိမ္အထူးျပဳဘာသာရပ္(Glaucoma)

          မ်က္စိတြင္းဖိအားျမင့္တက္လာမႈေၾကာင့္၊ မ်က္စိ၏အေရးပါေသာ အစိတ္အပိုင္းျဖစ္သည့္ ျမင္လႊာရွိေသြးေၾကာမ်ားႏွင့္ အာရုံေၾကာမ်ားကိုပ်က္စီးေစသည့္ ေရတိမ္ကို အထူးျပဳကုသေသာ ဘာသာရပ္ျဖစ္ပါသည္။မ်က္စိတြင္းဖိအားျမင့္တက္ေနမႈႏွင့္တကြ ဆက္ႏြယ္ေနေသာ အၾကာင္းရင္းခံ မ်ားအားလံုးကို၊ေဆးဝါးျဖင့္ကုသျခင္း(ေသာက္ေဆးေပးျခင္း၊မ်က္စဥ္ခပ္ေစျခင္း)အျပင္၊လိုအပ္ပါကခြဲ စိတ္ကုုသမႈျပဳရသည့္ အထူးကုအပိုင္းျဖစ္ပါသည္။

မ်က္စိအာရံုေၾကာအထူးျပဳဘာသာရပ္(Neuro-Ophthalmology)

          ဦးေႏွာက္အာရံုေၾကာပညာႏွင့္မ်က္စိပညာ ႏွစ္ရပ္စလံုးကိုနားလည္း ႏွံ႔စပ္ကၽြမ္းက်င္ရန္လိုအပ္ ေသာ ဘာသာရပ္ျဖစ္ပါသည္။ အျမင္စြမ္းရည္ဆံုးရႈံးေစသည္ထိ အႏၱရာယ္ရွိသည့္ မ်က္စိအာရံုေၾကာ ထိခိုက္ခ်ိဳ႕ယြင္းမႈမ်ားကို ကုသေပးပါသည္။ ပီက်ဴထရီဂလင္း အက်ိတ္က မ်က္စိအာရံုေၾကာ ႏွစ္ခုျဖတ္ သည့္ေနရာ(Optic Chiasma)ကိုဖိပါက မ်က္စိျမင္ကြင္းက်ဥ္း၍ ကြယ္တတ္သျဖင့္္၊ ထိုအက်ိတ္ကို မ်က္စိဆရာဝန္ႏွင့္ ဦးေႏွာက္အာရံုေၾကာခြဲစိတ္ဆရာဝန္ ပူးေပါင္း၍ အခ်ိန္မီခြဲစိတ္မွသာ ျပန္ျမင္နိဳင္ပါ သည္။

မ်က္စိကင္္ဆာေရာဂါအထူးျပဳဘာသာရပ္(Ocular Oncology)

          ေဆးဝါးႏွင့္ ခြဲစိတ္ကုသမႈ ႏွစ္မ်ိဳးစလံုးျဖင့္ ကုသမႈေပးရေသာ ဘာသာရပ္ျဖစ္ပါသည္။မ်က္စိ တြင္ ျဖစ္ပြားေသာ ကင္ဆာေရာဂါကို အထူးကုသပါသည္။ကုသေသာ မ်က္စိကုဆရာဝန္ၾကီးမ်ား သည္၊လုိအပ္သည့္ ကုသမႈမ်ားႏွင့္ရွင္းလင္းေဆြးေႏြးရန္ လိုအပ္ေသာကိစၥရပ္မ်ားတြင္ ေရာဂါေဗဒ ဆရာဝန္၏ ေဆးစစ္အေျဖလႊာႏွင့္ တိုက္ဆိုင္စစ္ေဆးလ်က္ ေဆာင္ရြက္ၾကရပါသည္။

မ်က္စိအႏုစိတ္ျပဳျပင္ျခင္းႏွင့္မ်က္လံုးအိမ္ဆိုင္ရာအထူးျပဳဘာသာရပ္(Oculoplastics and Orbit Surgery)

          မ်က္ခြံႏွင့္မ်က္စိအေပၚယံ အႏုစိတ္ႏွင့္အလွအပဆိုင္ရာ ခြဲစိတ္ျပဳျပင္ျခင္း၊မ်က္လံုးအိမ္ႏွင့္ မ်က္ ခြံရိုး ခြဲစိတ္ျပဳျပင္ျခင္းမ်ားကို ျပဳလုပ္သည့္ ဘာသာရပ္ျဖစ္ပါသည္။ဤဘာသာရပ္ဆိုင္ရာ မ်က္စိဆ ရာဝန္သည္ ဓါတုကုထံုးႏွင္ ့ေရဒီယိုလႈိင္းျဖင့္ကုသျခင္းမ်ားကို ကၽြမ္းက်င္တတ္ေျမာက္ေအာင္ ေလ့ လာသင္ယူထားၾကရ သည့္ျပင္၊ မ်က္လံုးအိမ္ျပဳျပင္ျခင္းႏွင့္ မ်က္စိေရာဂါမ်ားကုသရာတြင္ အသံုးတည့္ သည့္ ဓါတ္ေရာင္ျခည္ျဖင့္ ခြဲစိိတ္ျခင္း နည္းပညာမ်ားကိုလည္း အထူးကၽြမ္းက်င္ၾကပါသည္။

မ်က္စိဆိုင္ရာေရာဂါေဗဒဘာသာရပ္(Ophthalmic Pathology)

          မ်က္စိပညာရပ္ႏွင့္ ေရာဂါေဗဒပညာရပ္ႏွစ္ခုကိုေပါင္းစပ္၍ အသံုးခ်ရေသာအပိုင္းျဖစ္ပါသည္။

မ်က္စိေရာဂါရွာေဖြရာတြင္၊ေရာဂါျဖစ္ေသာေနရာမွာ အသားစတစ္ရႈးကိုယူ၍ မည္သည့္ေရာဂါျဖစ္သည္ ကို ဆံုးျဖတ္ရာတြင္ မ်က္စိပညာႏွင့္ေရာဂါေဗဒပညာ ႏွစ္ရပ္ေပါင္းစပ္၍ အေျဖရွာရပါသည္။

 ကေလးဆိုင္ရာမ်က္စိပညာ(Pediatric Ophthalmology)

          ကေလးမ်ား၏တြင္ျဖစ္ပြားေသာ မ်က္စိျပႆနာမ်ားကို ေျဖရွင္းေပးေသာ ဘာသာရပ္ျဖစ္ပါ သည္။အထူးအားျဖင့္ ကေလးမ်ားတြင္ အျဖစ္မ်ားသည့္ မ်က္စိေစြျခင္း၊မ်က္စိတဖက္ႏွင့္တဖက္ အျမင္ မတူျခင္း၊အနိမ္႔အျမင့္ျဖစ္ေနျခင္း၊ မ်ိဳးရိုးလိုက္ေသာ မ်က္စိေရာဂါမ်ားႏွင့္ မ်က္စိအာရံုေၾကာ ေဖာက္ျပန္ မႈမ်ားကို ကုသျခင္းမ်ား ပါဝင္ပါသည္။

ယူဗြီရိုက္တစ္ႏွင့္ အင္မ်ဴးႏုိလိုဂ်ီ(Uveitis and Immunology)

         မ်က္စိအဂၤါအစိတ္အပိုင္းမ်ားတြင္ မ်က္နက္ဝန္း(Iris)၊ဆီလီယာရီေဘာ္ဒီ(Ciliary body)ႏွင့္ မ်က္စိအလယ္လႊာ(Choroid)တို႔ပါဝင္ေသာ၊မ်က္စိ၏အလြန္အေရးပါေသာ အဂၤါအစိတ္အပိုင္းျဖစ္ သည့္ ယူဗီအာအလႊာ (Uvea tract) ရွိပါသည္။ယူဗီအာအလႊာ ေရာင္ရမ္းျခင္းကို ယူဗီရိုက္တစ္ (Uveitis)ဟုေခၚပါသည္။ ယူဗီအာအလႊာ ေရာင္ရမ္းျခင္းတြင္ ယူဗီအာတခုလံုး ေရာင္ရမ္းျခင္းမ်ိဳး မဟုတ္ပဲ၊၎အလႊာတြင္ပါဝင္ေသာ အစိတ္အပိုင္းတခုခ်င္းေသာ္လည္းေကာင္း၊ ႏွစ္ခုေသာ္လည္း ေကာင္း ေရာင္ရမ္းျခင္းမ်ိဳးလည္းရွိပါသည္။ယူဗီရိုက္တစ္ေရာဂါသည္ ခႏၶာကိုယ္၏ အင္မ်ဴးစနစ္ (Immune System) ႏွင့္ ဆက္စပ္ပတ္သက္ေလ့ရွိပါသည္။သို႔ျဖစ္ရာ ယူဗီရိုက္တစ္ဘာသာရပ္ကို အထူးျပဳေသာ မ်က္စိဆရာဝန္သည္ မ်က္စိပညာရပ္ႏွင့္ အင္မ်ဴးႏိုလိုဂ်ီပညာရပ္ ႏွစ္ခုစလံုးတြင္ တတ္ ကၽြမ္းေသာ ပညာရွင္ျဖစ္ပါသည္။

မ်က္စိေနာက္ခန္းခြဲစိတ္ကုသျခင္း(Vitreo-Retinal Surgery)

          မ်က္စိေနာက္ခန္း(မ်က္လံုး၏အတြင္းဖက္)တြင္ ျပစ္ခၽြဲေသာအရည္ၾကည္တမိ်ဳး(Vitreous)ရွိျပီး၊

၎ႏွင့္ထိစပ္လွ်က္ရွိေသာ မ်က္လံုး၏အတြင္းဖက္အက်ဆံုးအလႊာသည္ ျမင္လႊာ(Retina)ျဖစ္ပါ သည္။ဗစ္ထရပ္စ္ ႏွင့္ ျမင္လႊာတြင္ျဖစ္ပြားေသာေရာဂါမ်ား(ဆီးခ်ိဳေသြးခ်ိဳေရာဂါေၾကာင့္ျမင္လႊာထိခိုက္ ျခင္းႏွင့္္အေၾကာင္းအမ်ိဳးမိ်ဳးေၾကာင့္ျမင္လႊာကြာျခင္းစသည္မ်ား)ကို ေဆးဝါး ႏွင့္ ခြဲစိတ္ကုသျခင္း ႏွစ္ မ်ိဳးစလံုးသံုး၍ ကုသေသာ ပညာရပ္ျဖစ္ပါသည္။ ျမင္လႊာဆိုင္ရာမ်က္စိပညာ (Retinal Ophthalmology) ဟုေခၚေသာ ဤဘာသာရပ္တြင္ ေလဆာေရာင္ျခည္ျဖင့္ကုသျခင္း၊ ခြဲစိတ္ကုသ ျခင္း၊ခြဲစိတ္မႈျပဳေနစဥ္ ေလဆာေရာင္ျခည္ျဖင့္ကုသျခင္း စသည့္ နည္းပညာမ်ားပါဝင္ပါသည္။

မ်က္စိပညာတြင္ပါဝင္ေသာ အထက္ေဖာ္ျပပါ အထူးျပဳဘာသာရပ္မ်ားကို ေလ့လာလွ်င္၊မ်က္စိ ကုသမႈ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကို ေယဘုယ်အားျဖင့္ ခန္႔မွန္းေတြးဆႏိုင္မည္ျဖစ္ပါသည္။ အေၾကာင္းအား ေလွ်ာ္စြာ မ်က္စိကုသမႈနယ္ပယ္ႏွင့္ ထိေတြ႔ၾကရေသာအခ်ိန္၌ ဤအခ်က္မ်ားသည္ စာရႈသူတို႔အား အေထာက္အပံ့ျဖစ္ေစမည္ဟု ယံုၾကည္ပါသည္။ ေဆာင္းပါးပါအခ်က္မ်ားသည္ မိတ္ဆက္ေပးရံု အက်ဥ္းမွ်သာျဖစ္ရာ ဆက္လက္ေလ့လာလိုပါက ေအာက္ေဖာ္ျပပါလင့္ခ္မ်ားတြင္ ေလ့လာနိဳင္ပါ ေၾကာင္း ညႊန္းဆိုအပ္ပါသည္။

References

Subspecialties of Ophthalmology By Yolanda Smith, Bpharm.

http://www.news-medical.net/health/Subspecialties-of-Ophthalmology.aspx P/21

https://www.facs.org/education/resources/residency-search/specialties/ophthal

http://med.stanford.edu/voig/about/subspecialties.html

http://www.aao.org/medical-students/subspecialties

Further Reading

Ophthalmology Ophthalmologist Education and Training.History of Ophthalmology.

Ophthalmology Around the World Last Updated: Jan 17, 2017.

         

ငန္ငန္ မငန္ငန္ ေရွာင္ရန္ဆုိဒီယမ္။ ေဒါက္တာေဇာ္ထြန္းလင္း(ေဆးပညာမဟာသိပၸံ)

သက္ရွည္က်မ္းမာျခင္း၏ လွ်ိဳ႕ဝွက္ခ်က္မ်ားကို လူတိုင္းသိျခင္းျဖင့္ က်မ္းမာေအာင္၊အသက္ ရွည္ေအာင္ ေဆာင္ရန္ေရွာင္ရန္မ်ားကို၊ေဆာင္နိဳင္ေရွာင္နိဳင္ၾကမည္ျဖစ္ေပသည္။

ေယဘုက်အားျဖင့္ လူတိုင္းနီးပါးသိထားၾကသည္မွာ ေသြးတိုးရွိလွ်င္ “အငန္”ေရွာင္ရမည္ ဆို တာပင္။အငန္ဆိုသည္မွာ အဓိကအားျဖင့္ ဆိုဒီယမ္ကလိုရိုက္(အိမ္သံုးဆား)ပါေသာ ငါးပိ၊ ငါး ေျခာက္၊ ငံျပာရည္တို႔ကိုဆိုလိုသည္။အငံတခုတည္းေရွာင္ရံုျဖင့္ ၂၀%သာအက်ိိဳးရွိပါသည္။ က်န္ ၈၀% ဒုကၡ ေပးေသာအရာက မည္သည့္အရာနည္း………… ဆိုဒီယမ္ပါေသာ….မည္သည့္ဆားမဆို ခႏၶာကိုယ္ကို ဒုကၡေရာက္ေစပါသည္။ “ ငန္” စရာမလိုပါ။ “မငန္ေသာဆားမ်ား”ဟုဆိုရမည္ျဖစ္ပါသည္။ ဆိုဒီယမ္ ဘိုင္ကာဗြန္နိတ္(စားဆိုဒါ - မုန္႔ပြရန္ျဖစ္ေစ အေၾကာ္ပြရန္ျဖစ္ေစထည့္ေသာ ဆိုဒါမႈန္႔)၊မိုႏုိဆိုဒီယမ္ ဂလူတာမိတ္ (အခ်ိဳမႈန္႔ - ဟင္းခ်ိဳရန္အတြက္ထည့္ေသာ ဟင္းခ်ိဳမႈန္႔) စသည္တို႔သည္ ဆိုဒီယမ္ပါ သျဖင့္ ေၾကာက္စရာေကာင္းပါသည္။

ဆိုဒီယမ္ဆားမ်ားကလူကိုဒုကၡေပးပံု

        ငန္သည္ျဖစ္ေစ မငန္သည္ျဖစ္ေစဆားမ်ားစားေသာအခါ၊ ေသြးထဲတြင္ဆားမ်ားစုပံုလာသည္။ စုပုံလာေသာဆားကိုု ‘ ေပ်ာ ့’ ေစရန္(အရည္ေပ်ာ္သြားေစရန္) ေရကိုေသြးထဲသို႔ စုပ္ယူေသာအခါ၊ ေသြးထုထည္မ်ားလာသည္။ ေသြးထုထည္မ်ား၍ ႏွလံုးသည္ သာမန္ထက္ပို၍ အလုပ္လုပ္ရသည္။ ေသြးေၾကာမ်ားေပၚ၌ ဖိအားပိုလာသည္။ အခ်ိန္ၾကာေသာအခါ ႏွလံုးဝန္ပိျခင္း၊ ေသြးေၾကာနံရံဖိအား မ်ားျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ေသြးတိုးေရာဂါ ၊ ႏွလံုးတိုက္ခိုက္ခံရျခင္းႏွင့္ ေလျဖတ္ျခင္းတို႔ကိုျဖစ္ေစသည္။ ေနာက္ဆံုး Heart Failure (ႏွလံုးအလုပ္မလုပ္ေတာ့ျခင္း)ျဖစ္လာတတ္သည္။

          ေသြးတိုးေရာဂါ မျဖစ္ပဲႏွင့္လည္း ဆိုဒီယမ္ဆားမ်ားမ်ားစားသံုးျခင္းျဖင့္၊ႏွလံုးေသြးေၾကာမၾကီး ႏွင့္ေက်ာက္ကပ္တို႔ကို ပ်က္စီးေစသည္။အရိုးမ်ားကိုလည္း ဆိုးက်ိဳးေပးပါသည္။ဆိုဒီယမ္ ေၾကာင့္ျဖစ္ လာေသာေသြးတိုးသည္၊ေလျဖတ္သူမ်ား၏ သံုးပံုႏွစ္ပံု၊ႏွလံုးေရာဂါသည္မ်ား၏ တဝက္တြင္ ေတြ႔ရပါ သည္။တႏွစ္တႏွစ္တြင္ ေသြးတိုးေၾကာင့္ ကမၻာတဝန္း လူတသန္းေက်ာ္ေသဆံုးေနၾကပါသည္။ ဆိုဒီ ယမ္ဆားစားသံုးသူမ်ားသည္ သာမန္လူမ်ားထက္ ေသဆံုးနိဳင္ေျခ ၂၀% ပို၍ျမင့္မားပါသည္။

          ၁၉၈၀ ခုႏွစ္တြင္ ႏိုင္ငံေပါင္း ၃၂ နိဳင္ငံမွလူေပါင္း ၁၀၀၀၀ ေက်ာ္ရဲ့ ၂၄ နာရီအတြင္း စြန္႔ထုတ္ ေသာ ဆိုဒီယမ္ကိုတိုင္းတာသုေတသနျပဳၾကည့္ခဲ့ပါသည္။ထိုအခါ ဆိုဒီယမ္မ်ားေသာအုပ္စုတြင္ ေသြး တိုး ႏွလံုးေရာဂါအျဖစ္မ်ားသည္ကို ေတြ႔ရ၍၊နည္းေသာအုပ္စုတြင္ အျဖစ္နည္းသည္ကို ေတြ႔ရပါသည္။

          ၁၉၈၀ ခုႏွစ္မွ ၁၉၉၀ ခုႏွစ္အတြင္းတြင္၊ “ TOHP ” Two Trial of Hypertension Prevention လုပ္ၾကည့္ရာ - ဆိုဒီယမ္ကို(၁၈)လမွ(၃၆)လအထိ ေလွ်ာ႔စားသူမ်ားတြင္ ေသြးတိုးေရာဂါက်သြား သည္ကို၎၊ႏွလံုးတိုက္ခိုက္ခံရျခင္း ႏွင့္ ေလျဖတ္ျခင္းကို ၂၅% ေလွ်ာ႔ခ်နိဳင္သည္ကို၎၊ ႏွလုံးေသြး ေၾကာခြဲစိတ္ရျခင္းႏွင့္ ႏွလံုးေရာဂါေၾကာင့္ ေသဆံုးရျခင္းတို႔ကိုေလွ်ာ႔ခ်နိဳင္သည္ကို၎ေတြ႔ရွိရပါသည္။

ဆိုဒီယမ္ဆားမ်ားႏွင့္ကင္ဆာ

        The World Cancer Research Fund and America Institute for Cancer ကေလ့လာ ေတြ႔ရွိခ်က္မ်ားအရ ဆားႏွင့္ဆားမ်ားေသာ အစားအစာမ်ားသည္ အစာအိမ္ကင္ဆာျဖစ္ေစေၾကာင္း ေကာက္ခ်က္ခ်ခဲ့ၾကပါသည္။

အရိုးပြေရာဂါႏွင့္ “ဆား”

        အရိုးက်မ္းမာေရးအတြက္ ကယ္လဆီယံ(ထံုးဓါတ္)သည္ မရွိမျဖစ္လိုအပ္ပါသည္။ဆီးထဲတြင္ စြန္႔ေသာ ကယ္လဆီယမ္သည္ ဆီးထဲတြင္စြန္႔ေသာ “ဆားမ်ား” ႏွင့္တိုက္ရိုက္အခ်ိဳးက်ပါသည္။ “ဆား”မ်ားမ်ားစားလွ်င္ ဆီးတြင္ “ဆား”မ်ားမ်ားစြန္႔၍ ကယ္လဆီယမ္လည္း မ်ားမ်ားစြန္႔ပစ္ပါသည္။ ထိုအခါ အရိုးအတြက္ ကယ္လဆီယမ္မလံုေလာက္၍ အရိုးပြေရာဂါျဖစ္ရသည္။အရိုးပြေသာအခါ အနည္းငယ္ထိခိုက္ရံုျဖင့္ အရိုးက်ိဳးနိဳင္သည္။ျပန္ဆက္ဖို႔လည္းခဲယဥ္း၏။

ေရတိမ္ေရာဂါႏွင့္ “ဆား”

         “ဆား”မ်ားမ်ားပါေသာ အစားအေသာက္မ်ားစားလွ်င္၊ ေသြးထဲတြင္ ဆားဓါတ္မ်ားလာသျဖင့္၊ ေရဓါတ္ကိုဆြဲယူ၍ ေသြးထုထည္မ်ားလာသည္။ေသြးထုထည္မ်ားလာေသာအခါ ေသြးေၾကာမ်ားႏွင့္ ဆက္စပ္ေနေသာ မ်က္စိတြင္းအရည္ၾကည္(Aqueous Humour)၏ထုထည္ ပမာဏလည္းမ်ားလာ သည္။ထိုအရည္ၾကည္ထြက္ေပါက္ ေကာင္းေကာင္းအလုပ္လုပ္ပါက အဆင္ေျပေသာ္လည္း၊အဆင္ မေျပပါက မ်က္လံုးတြင္းဖိအား(Intraocular Pressure)တက္လာနိဳင္သည္။ မ်က္လံုးတြင္းဖိအား သည္ မ်က္စိအာရံုေၾကာမ်ားကို ထိခိုက္ေလာက္ေအာင္ ဖိအားျဖစ္လွ်င္ ေရတိမ္ျဖစ္ေစသည္။ေရတိမ္ ေရာဂါရွိသူတြင္ ပို၍ဆိုးေစသည္။

တိုင္းရင္းေဆးရႈေဒါင့္

        ကြယ္လြန္သြားျပီျဖစ္ေသာ တိုင္းရင္းေဆးဆရာၾကီး ဦးဟန္ထြန္း(ေက်ာင္းအုပ္ၾကီး၊မႏၱေလး တိုင္းရင္းေဆးသိပၸံ)ကမိန္႔ဘူးပါသည္။ “ငန္တကာ့ငန္-ပူ၊ဖန္တကာ့ဖန္ - ေအး”ဟူ၍ျဖစ္၏။ အငန္မ်ား၊ ဆားမ်ားသည္ ခႏၶာကိုယ္တြင္းသို႔ေရာက္လွ်င္ “အပူ”ျဖစ္သြား၍၊အဖန္ဓါတ္ပါေသာ အစာမ်ားေဆးမ်ား သည္ ခႏၶာကိုယ္တြင္းေရာက္လွ်င္ “အေအး”ျဖစ္သြားသည္ဟုဆိုလိုပါသည္။အပူ(ဥဏွေတေဇာ)သည္ အိုမင္း ရင့္ေရာ္ျခင္း၏ အဓိကအေၾကာင္းရင္းတခုျဖစ္ပါသည္။ပါးေရ တြန္႔ျခင္း၊ဆံပင္ျဖဴျခင္း၊ ႏွလံုးအား နည္းျခင္း၊အရိုးအားနည္းျခင္း စသည္တို႔သည္ ဥဏွေတေဇာေၾကာင္႔ ျဖစ္ပါသည္။အေအးသီတေတ ေဇာသည္ ခႏၶာကိုယ္ကို အပူျငိမ္းေစသည္၊စည္ပင္ဖြ႔ံျဖိဳးေစသည္။ ဖန္ေသာအရသာရွိသည့္ ဆီးျဖဴသီး၊ ဖန္ခါးသီး၊က်ဇုသီး(၃)မ်ိဳးကိုၾတိဖလ(ၾတိ=သံုး၊ဖလ=အသက္)အသက္ရွည္ေစေသာ အသီးသံုးမ်ိဳးဟု ဆိုရိုးရွိပါသည္။

တေန႔စားသံုးသင့္သည့္ဆိုဒီယမ္ပမာဏ = လက္ဖက္ရည္ဇြန္း၏ေလးပံုတပံု(၁/၄)သာ၊ ဆိုဒီယမ္မ်ားေသာအစားအစာမ်ား=စည္သြပ္ဘူးမ်ား၊အသားေျခာက္မ်ား၊ငါးပိ၊ငါးေျခာက္၊ၾကာရွည္ခံေအာင္လုပ္ထားေသာ အစားအစာမ်ား၊ေအးခဲေသာအသားမ်ား၊ေထာပတ္၊ဆိုဒါမ်ားေသာ ထပ္တရာ၊ အီၾကာေကြး၊ပလာတာ စသည္မ်ား။                         ဆိုဒီယမ္နည္းေသာအစားအစာမ်ား=လတ္ဆတ္ေသာအစာမ်ား၊အရြက္ေျခာက္(စည္သြမ္မဟုတ္)။

          သို႔ျဖစ္၍ ႏွလံုးေရာဂါ၊ေသြးတိုးေရာဂါ၊ေလျဖတ္ေရာဂါ၊အစာအိမ္ကင္ဆာေရာဂါ၊အရိုးပြေရာဂါ ႏွင့္ေရတိမ္ေရာဂါမ်ားကင္းေဝးေစရန္ “အငန္” ေရွာင္ရံုသာမက၊ “မငန္ေသာဆား”မ်ားျဖစ္သည့္ စား ဆိုဒါ၊ အခ်ိဳမႈန္႔၊အသားမႈန္႔၊တာရွည္ခံေအာင္သံုးေသာဆား စသည့္ “အႏၱရယ္ဆား”မ်ားကိုေရွာင္သင့္ပါ ေၾကာင္း ေစတနာေကာင္းျဖင့္ တင္ျပလိုက္ရပါသည္။