ေရတိမ္ (Glaucoma)ဆိုသည္မွာ..

          မ်က္စိေရတိမ္ခံစားရသူသည္ အျခားေသာမ်က္စိေဝဒနာရွင္မ်ား ခံစားရသည့္နည္းတူ မ်က္စိနီျခင္း၊အျမင္မႈန္ဝါးျခင္း၊မ်က္ရည္ပူက ်ျခင္း၊နာက်င္ျခင္း စသည္မ ်ားကို ခံစားရပါသည္။ ထို႕ျပင္နာက်င္ျခင္းေဝဒနာကို မ်က္စိတဖက္တည္း၌ တိုး၍တိုး၍ ခံစားရျခင္း၊ခ်က္ျခင္းဆိုသလို မ်က္စိမႈန္ဝါးသြားျခင္း၊ျပင္းထန္ေသာ ေခါင္းကိုက္ေဝဒနာကို ခံစားရျခင္း၊မၾကာခဏ ပ်ိဳခ်င္ အန္ခ်င္ျဖစ္ျခင္း၊ စသည္ေဝဒနာတို႔ကို ထူးျခားေသာလကၡဏာရပ္မ်ားအျဖစ္ သိသိ သာသာ ခံစားရပါမည္။(နီ၊ကိုက္၊မႈန္၊ပ်ိဳ႔)

          အထက္ေဖာ ္ျပပါေရတိမ္ျဖစ္ပြားေနေသာမ်က္စိ၏ပံုမ်ားကိုေလ့လာၾကည ့္လွ်င္အ ထက္ပံု၌ အျမင္အားျဖင့္ မ်က္စိနီေနေသာ ္လည္း မည္သည့္ျပည္တည္နာမွ် မေတြ႔ရပါ။ မ်က္ ၾကည္လႊာ(Cornea)သည္ သူ႕အလိုလို ၾကည္လင္ေတာက္ပမႈနည္းလ်က္ မႈန္မႈိင္းေနသည္ ကို ေအာက္ပံုတြင္ ေတြ႔ၾကရပါမည္။မ်က္ၾကည္လႊာ၏ အျပင္မ်က္ႏွာျပင္သည္ ပံုမွန္ကဲ့သို႔ စို စြတ္ေခ်ာေမြ႔ ေတာက္ေျပာင္၍ ရွိမေနဘဲ အနည္းငယ္ ၾကမ္းတမ္းေျခာက္ေသြ႔ေနမည္ ျဖစ္၏၊ ဤသည္မွာ မ်က္ၾကည္လႊာေဖာေရာင္ျခင္း(Corneal oedema)ျဖစ္ပါသည္။မ်က္စိတြင္း ဖိ အားမ ်ားလာေသာေၾကာင့္ မ်က္ၾကည္လႊာအတြင္း အရည္ပိုမ်ားလာျပီး ေဖာေရာင္ လာျခင္းျဖစ္၏။

         ဤလကၡဏာရပ္မ်ားသည္ ျပင္းထန္ေရတိမ္၏ လကၡဏာရပ္မ်ားျဖစ္ျပီး အလြန္အေရး ၾကီးေသာ အေျခအေနတြင္ေရာက္ရွိေနပါသည္။ထိုသို႔ျဖစ္ျခင္းမွာ မ်က္စိတြင္းဖိအား(Intra-  ocular Pressure-IOP)ျမင့္တက္လာေသာေၾကာင့္ျဖစ္ျပီး၊မ်က္စိသူငယ္အိမ္(Pupil)သည္   လည္း၊တသမတ္တည္းျဖစ္ေန၍ ပံုမွန္မဟုတ္သည္မွာ ထင္ရွားပါသည္။ေကာင္းေသာမ်က္စိ တဖက္ႏွ္င့္ယွဥ္ၾကည့္လွ်င္သိသာပါသည္။

             အထက္ေဖာ ္ျပပါပံုသည္ မ်က္စိေရတိမ္ျဖစ္ပြားလာရျခင္း၏ အေျချပပံုျဖစ္၏။ လက္ဝဲဖက္ပံုသည္ ပံုမွန္မ်က္စိ၏ပံုျဖစ္ျပီး၊ မ်က္စိတြင္းမွအရည္မ ်ား အျပင္သို႔စိမ့္ထြက္ရာ လမ္းေၾကာင္း ပြင့္လ်က္ရွိပံုကိုေဖာ္ျပထားပါသည္။အလယ္ပံုသည္ အရည္ထြက္ေပါက္ပိတ္ ေန ပံုကို ေဖာ္ျပျပီး  ပိတ္ရာေနရာကို အနီေရာင္ၾကက္ေျခခတ္ျဖင့္ေဖာ္ျပထားပါသည္။လက္ယာ  ဖက္ပံုတြင္ မ ်က္စိအရည္ထြက္ေပါက္ ပိတ္ေနေသာေၾကာင့္ မ်က္စိတြင္း ဖိအားမ်ားတိုး လာျပီးျမင္လႊာ(Retina)ေပၚသို႔ ဖိအားအဆင့္ဆင့္ သက္ေရာက္ေနပံုကို ေဖာ္ျပထားပါသည္။

            မ်က္စိတြင္းဖိအား(IOP)ကိုစမ္းသပ္စစ္ေဆးရာတြင္ ပကတိနည္းအားျဖင့္ ကာယကံ ရွင္အား မ်က္စိႏွစ္ဖက္စလံုးကို ပိတ္ေစလွ်က္ မိမိ၏ဘယ္ညာလက္ညိႈးႏွစ္ေခ်ာင္း(သို႔)လက္ မႏွစ္ေခ်ာင္းကို ေရတိမ္ျဖစ္ေနသည္ဟု ယူဆေသာမ်က္စိ၏ အေပၚမ်က္ခြံ(upper eyelid)   ေပၚ၌တင္၍ သတိျဖင့္ဖိၾကည့္ပါ။ေရတိမ္ျဖစ္ေနလွ်င္သိသိသာသာတင္းလ်က္ မာေၾကာေန သည္ကို ေတြ႔ၾကရပါလိမ့္မည္။၎ကို (digital tonometry)ဟုေယဘုယ်အားျဖင့္ ေခၚၾကပါ  သည္။

         အထက္ပါလကၡဏာမ်ားႏွင့္ ေတြ႕ရွိခ ်က္မ ်ားအရ ကာယကံရွင္သည္ မ်က္စိေရတိမ္ (Glaucoma)ျဖစ္ေနေၾကာင္း ထင္ရွားေနသည္ျဖစ္ရာ မ်က္စိမဆံုးရႈံးေစေရး၊အျမင္ အာရံုျပန္ လည္ ေကာင္းမြန္လာေစေရးအတြက္ မ်က္စိအထူးကုဆရာဝန္ထံသို႔ အျမန္ဆံုးသြားေရာက္၍  ကုသမႈခံယူရန္ အေရးတၾကီးလိုအပ္ပါသည္။မ်က္စိေရတိမ္ျဖစ္ပြားသည္ႏွင့္ မ်က္စိအျမင္အာ ရံုထာဝရဆံုးရႈံးနိဳင္ေသာ အေျခအေနသို႔ အခ်ိန္မေရြးက်ေရာက္နိဳင္ေသာေၾကာင့္ ထိေရာက္ေ သာကုသမႈကို အခ်ိန္မီခံယူရန္ အေရးၾကီးပါသည္။

       မ်က္စိတြင္းဖိအား တိုးျမင့္ေနသည့္ကာလ ၾကာျမင့္လာသည္ႏွင့္အမွ် ျမင္လႊာေပၚရွိ အာရံုေၾကာငယ္မ ်ားအေပၚ ဖိိအားသက္ေရာက္မႈ တာရွည္လာျပီး မ်က္စိအာရံုေၾကာငယ္ မ ်ားကို ထိခိုက္ပ်က္စီးမႈ ပိုမိုလာေစပါသည္ ။ အာရံုေၾကာငယ္မ ်ားပ်က္စီးမႈပမာဏအတိုင္း အျမင္အာရံုကိုလည္းဆံုးရႈံးေစမည္ျဖစ္ပါသည္။

      အထက္ေဖာ္ျပပါပံုတြင္ လက္ဝဲဖက္၌ ပံုမွန္ေကာင္းမြန္ေသာ မ်က္စိအာရံုေၾကာမ ်ား ကို ေဖာ္ျပထားျပီး ၊ လက္ယာဖက္ပံုတြင္ မ်က္စိတြင္းဖိအား(IOP)တိုးျမင့္လာမႈေၾကာင့္ေဖာက္ျ ပန္ ယိုယြင္းေနေသာ မ်က္စိအာရံုေၾကာမ ်ားကို ေတြ႔ၾကရမည္ျဖစ္ပါသည္။

     မ်က္စိေရတိမ္(Glaucoma)ကို ျဖစ္ပြားေပၚေပါက္လာမႈ အေျခအေနေပၚမူတည္၍ ႏွစ္မ ်ိဳး ကြဲျပားပါသည္။ရုတ္တရက္ ျပင္းထန္စြာျဖစ္ပြားသည့္ေရတိမ္ (Acute or Angle Closer Glaucoma) ႏွင့္ မသိမသာ တျဖည္းျဖည္းျဖစ္ပြားလာေသာေရတိမ္ (Chronic simple or open angle glaucoma)တို႔ျဖစ္ပါသည္။

Ref;Oxford Handbook of Ophthalmology(Glaucoma)