မ်က္စိၾကြက္သားမ်ား(Extraocular muscles)

        မ်က္စိၾကြက္သားမ်ား(Extraocular muscles)

     

                                                       ပံု(၇) မ်က္စိၾကြက္သားမ်ား၏ ပံုမွန္အေနအထားမ်ား

          ပံုတြင္ေဖာ္ျပထားသည့္အတိုင္း မ်က္လံုးကိုဆိုင္းၾကိဳးသဖြယ္ တြယ္ ဆက္လွ်က္ရွိေသာ ၾကြက္သားမ်ား အေရအတြက္မွာ (၆)ေခ်ာင္း ရွိပါသည္။ ၄င္းၾကြက္သားမ်ားသည္ မ်က္လံုး၏ လႈပ္ရွားမႈအမ်ိဳးမ်ဳိးကို ျဖစ္ေပ ၚေစသကဲ့သို႔ မ်က္စိ၏ပံုမွန္အေနအထားပ်က္ယြင္းမႈ မရွိေစေရးအတြက္လည္း ထိန္းသိမ္းေပးပါသည္။ မ်က္စိ ၾကြက္သားမ်ား(Extraocular muscles)၏ လႈပ္ရွားမႈမ်ား သည္ မ်က္စိအတြက္လိုအပ္ေသာ အေနအထား အေျပာင္းအလဲမ်ား မွန္ကန္ေစ ေရးအတြက္ အခ်ိန္ကိုက္ထိမ္းညိွေပးေသာ အေရးပါသည့္ အဂၤါ အစိပ္အပိုင္း မ်ား ျဖစ္ပါသည္။

         ၾကြက္္သား(၆)ေခ်ာင္းအနက္ အေပၚေအာက္ႏွင့္ ေဘးဘယ္ညာ တည့္တည့္ရွိ ၾကြက္သားေျဖာင့္ (၄)ေခ်ာင္းသည္ မ်က္စိ၏ အေျခခံအက်ဆံုး လႈပ္ရွားမႈမ်ားျဖစ္သည့္ အေပၚေအာက္တည့္တည့္ ၾကည့္ရႈျ ခင္းႏွင့္ ဘယ္ ညာတည့္တည့္ ၾကည့္ရႈျခင္းမ်ားကို ထိမ္းခ်ဳပ္ေပးသည္။ အေပၚတည့္တည့္ ၾကြက္သားကို Superior rectus muscle (အေပၚၾကြက္သား ေျဖာင့္)၊ ေအာက္တည့္တည့္ၾကြက္သားကို Inferior rectus muscle (ေအာက္ ၾကြက္သားေျဖာင့္)၊ႏွာေခါင္းဖက္ၾကြက္သားကို Medial rectus muscle (အလယ္ၾကြက္ သားေျဖာင့္)၊ပါးဖက္ၾကြက္သားကို Lateral rectus muscle (ေဘးဖက္ၾကြက္သားေျဖာင့္) စသည္ျဖင့္ ေခၚ ပါသည္။

        က်န္ၾကြက္သား(၂)ေခ်ာင္းသည္ အထက္ေအာက္ ၾကြက္သားေကြး ႏွစ္ေခ်ာင္းျဖစ္ျပီး မ်က္ခြံရိုးႏွင့္ ခ်ိပ္ တြဲလွ်က္ရွိ၏။အထက္ပိုင္းရွိ ၾကြက္သား ကို မ်က္စိကိုေစာင္းေစေသာ အထက္ပိုင္းၾကြက္သား(Superior oblique muscle)ဟုေခၚျပီး၊ေအာက္ပိုင္းရွိၾကြက္သားကို မ်က္စိကိုေစာင္းေစေသာ ေအာက္ပိုင္း ၾကြက္သား (Inferior oblique muscle)ဟုေခၚပါသည္။

         ဦးေခါင္းလႈပ္ရွားမႈႏွင့္ ဆက္စပ္လွ်က္ရွိျပီး မ်က္စိၾကည္ရႈ႕ရာ အရပ္ မ်က္ႏွာသို႔ ဦးေခါင္းကလိုက္ ပါေရြ႕လွ်ားျခင္းမိ်ဳးကို ျဖစ္ေပၚေစသည့္အျပင္ မ်က္စိကို ေ၀့၀ိုက္ၾကည့္ျခင္းမ်ိဳးကိုလည္း အေထာက္အပံ့ျပဳေပး ပါသည္။ မ်က္စိကို အေပၚသို႔ၾကည့္လွ်င္ Inferior Oblique(မ်က္စိကိုေစာင္းေစေသာ ေအာက္ ပိုင္းၾကြက္ သား)ကေထာက္ပံ့ကူညီျပီး ၊မ်က္စိကိုေအာက္သို႔ၾကည့္ လွ်င္ Superior Oblique (မ်က္စိကိုေစာင္းေစေသာ အထက္ၾကြက္သား) က ကူညီေပးပါသည္။

            မ်က္စိၾကြက္သားမ်ား(Extraocular muscles-EOM)သည္ မ်က္စိ တည့္ျခင္းေစြျခင္းတို႔၏ အဓိက အေၾကာင္းရင္းခံမ်ားျဖစ္ျပီး ၾကြက္သားမ်ား အားနည္းျခင္းေၾကာင့္ မ်က္စိေစြႏုိင္သကဲ့သို႔ ၎ၾကြက္သားမ်ား ကို ထိမ္း ခ်ဳပ္ေသာ ဦးေႏွာက္အာရံုေၾကာမ်ား အားနည္းလွ်င္လည္း မ်က္စိေစြျခင္းကို ျဖစ္ေပၚေစပါသည္။

            ဆ႒မေျမာက္ ဦးေႏွာက္အာရံုေၾကာ(Six cranial nerve) သည္ ေဘးဖက္ၾကြက္သားေျဖာင့္ (Lateral rectus muscle)ကို ထိမ္းခ်ဳပ္သျဖင့္ Six cranial nerve(ဆ႒မေျမာက္ ဦးေႏွာက္အာ ရံုေၾကာ)ေ ရာဂါ ျဖစ္လွ်င္၊ ေဘးဖက္ၾကြက္သား(Lateral rectus muscle)သည္ ပံုမွန္အလုပ္ မလုပ္ နိဳင္ဘဲ အတြင္းေ စြ,ေစြတတ္ပါသည္။

           မ်က္စိကိုေစာင္းေစေသာ အထက္ၾကြက္သား(Superior Oblique)ကို စတုတၳေျမာက္ ဦးေႏွာက္ အာရံုေၾကာ (Fourths cranial nerve) က ထိမ္းခ်ဳပ္သျဖင့္၊၎အာရံုေၾကာကို ထိခိုက္မိျခင္းမ်ိဳးျဖစ္ပါက မ်က္စိအ ေပၚသို႔တက္၍ ေစြတတ္ပါသည္။က်န္ေသာ မ်က္စိၾကြက္သားေျဖာင့္ ေလး ေခ်ာင္းကို တတိယေျ မာက္ဦးေႏွာက္အာရံုေၾကာ(Third cranial nerve) ထိမ္းခ်ဳပ္ေသာေၾကာင့္ တတိယေျမာက္ဦးေႏွာက္ အာ ရံုေၾကာ ထိခိုက္လွ်င္ လည္းေစြသည့္လကၡဏာကို အသီးသီးျပၾကေလသည္။အထူးသျဖင့္ အျပင္ ေစြ (Diver gent squint)ျဖစ္တတ္ျပီး ဆီးခ်ိဳေရာဂါရွိသူမ်ားတြင္ ျဖစ္တတ္ ပါသည္။ 

    ျပည့္ေအာင္(COA)