မ်က္စိက်မ္းမာသုတအျဖာျဖာ။ယေန႔(၂၃/၈/၁၇)ထုတ္ The Voice Daily သတင္းစာပါေဆာင္းပါး။ေမာင္ျပည့္ေအာင္။

ယေန႔ေခတ္ လူၾကီးလူငယ္တို႔၏ မ်က္စိအသံုးခ်မႈသည္ လြန္ကဲသည့္အဆင့္၌ ရွိေနျပီး မိမိ၏မ်က္စိက်မ္းမာေရးကို ကာယကံရွင္မ်ားကိုယ္တိုင္ ထိမ္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ၾကရမည့္ အေျခအေနသို႔ ဦးတည္ေနျပီျဖစ္ပါသည္။သို႔ျဖစ္ရာလူတိုင္းက်င့္သံုးလိုက္နာနိဳင္ၾကေစရန္ရည္ရြယ္၍ ထင္ရွားေသာ မ်က္စိ အထူးကုဆရာဝန္ပညာရွင္ၾကီးမ်ား (Ophthalmologists) ၏ အၾကံျပဳခ်က္မ်ားကိုစုစည္းလ်က္  အႏွစ္ခ်ဳပ္ ေရးသားအပ္ ပါသည္။ 

မ်က္စိက်မ္းမာေရးအတြက္ အေျခခံလိုက္နာရမည့္အခ်က္(၁၁)ခ်က္

 

(၁)ကြန္ပ်ဳတာသံုးလွ်င္ မိနစ္(၂၀)ၾကာတိုင္း တခါနားပါ။  မိနစ္(၂၀) အလုပ္လုပ္ျပီးတိုင္း၊ေပ(၂၀) အကြာအေဝးတြင္ရွိေသာ အရာဝတၱဳစသည္တို႔ကို စကၠန္႔ (၂၀)ၾကာ ရံုမွ် ၾကည့္ေပးရမည္ျဖစ္သည္။ နံရံမ်ားတြင္ ေဆးေရးပန္းခ်ီကားမ်ား ႏွင့္  ရုပ္ပံုကားခ်ပ္မ်ား ခ်ိတ္ဆြဲ ထားျခင္း၊ ကြန္ပ်ဴတာ မ်က္ႏွာျပင္အား မ်က္စိႏွင့္တတန္း တည္း(Eye level) ၌ထားျခင္း၊ အကြာအေဝးကို (၂၅)လကၼခန္႔ ထားျခင္းမ်ားသည္လည္း လိုက္နာသင့္သည့္ အခ်က္မ်ားျဖစ္ပါသည္။

(၂)ေနေရာင္ျခည္ေအာက္မွာ ေနကာမ်က္မွန္ အျမဲတပ္္ဆင္ပါ။ မ်က္ၾကည္လႊာေလာင္ကၽြမ္းျခင္း၊ အတြင္းတိမ္ ႏွင့္ မ်က္ခြံ၌ျဖစ္ပြားေသာ ကင္ဆာေရာဂါ စသည္မ်ားမျဖစ္ေစရန္ ေနေရာင္ျခည္ေအာက္၌   ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ကို ၉၉% မွ ၁၀၀% ထိ ကာကြယ္ေပးေသာ၊ ေနကာမ်က္မွန္ႏွင့္ မ်က္ကပ္မွန္မ်ားကို တပ္ဆင္သင့္ပါသည္။  ဦးထုပ္၊ခေမာက္၊ ထီး စသည္တိို႔ကို အသံုး ျပဳျခင္းျဖင့္လည္း ကာကြယ္နိဳင္ ပါသည္။

(၃) လိုအပ္ေသာအခ်ိန္တြင္ အကာအကြယ္မ်က္မွန္တပ္ပါ ။ အကာအကြယ္ မ်က္မွန္ (safety glasses) မ်ားသည္  လွ်ပ္တျပက္ေပၚထြက္လာတတ္သည့္  အစအနမ်ားႏွင့္ ဓါတုေဆးရည္မ်ား၏ အႏၱရာယ္မွကာကြယ္ေပးပါသည္။ အႏၱရာယ္ကာကြယ္ေသာ စံခ်ိန္မီမ်က္မွန္ (standard safety eyeglasses)သည္ ေပၚလီကာဗြန္နိတ္ပလပ္စတစ္ (polycarbonate plastic) ျဖင့္ ျပဳလုပ္ထားပါသည္။ ၎ပလပ္စတစ္အမ်ိဳးအစားသည္ (သံရိုက္တူ ကဲ့သို႔ေသာ) မာေၾကာသည့္သတၱဳမ်ား၏ အထုအေထာင္းကို ဆယ္ၾကိမ္မက ခံနိဳင္ရည္ရွိ၏။ 

 

(၄)မ်က္စိျပႆနာကို အေလးထားပါ။ မ်က္စိနီျခင္း၊မ်က္စိကိုက္ျခင္း၊မ်က္စိထဲတြင္ သဲမ်ားဝင္ေနသကဲ့သို႔ စူးစူးရွရွခံစားရျခင္း စသည္တို႔ကို ၾကံဳေတြ႔လာရလွ်င္ လိုအပ္ေသာကုသမႈမ်ားကို ျပဳလုပ္ေပးရန္လိုအပ္ မည္ျဖစ္ပါသည္။  ေရြ႔လ်ားေနေသာ အနက္စက္ကေလးမ်ားကို ျမင္ရျခင္း လင္းလက္ေသာအလင္းေရာင္ မ်ား ျမင္ရျခင္းႏွင့္ ပံုမွန္အတိုင္းၾကည့္၍မေကာင္းျခင္းမ်ားသည္လည္း မ်က္စိဆရာဝန္ႏွင့္ ျပသသင့္ေသာ အခ်က္မ်ားပင္ျဖစ္ပါသည္။

(၅)မ်က္ကပ္မွန္(contact lens)မ်ားကို သန္႔သန္႔ရွင္းရွင္း ထားပါ။  မ်က္ကပ္မွန္ကိုမကိုင္တြယ္မီ လက္ကိုအစဥ္အျမဲေဆးေၾကာသန္႔စင္ပါ။ မ်က္စိဆရာဝန္၏ အတည္ျပဳခ်က္ျဖင့္သာ သန္႔စင္ေဆးရည္မ်ား ႏွင့္ မ်က္စဥ္းမ်ားကိုသံုးစြဲပါ။ မ်က္ကပ္မွန္ကိုယူျပီးသည့္အခါတိုင္း ထည့္ေသာဘူး(case)ကို  ေဆးရည္ျဖင့္ ေဆးေၾကာျပီး ေျခာက္ေသြ႕စြာထားပါ။ ဘူးကို ႏွစ္လ သို႔မဟုတ္ သံုးလတစ္ၾကိမ္ လဲလွယ္ပါ။ ေရကူးေနစဥ္ ႏွင့္ အသားျဖဴခရမ္ကဲ့သို႔ေသာ သန္႔စင္ပစၥည္းမ်ားသံုးစြဲေနစဥ္ မ်က္ကပ္မွန္ကိုတပ္မထားပါႏွင့္။ မ်က္စိ ဆရာဝန္မွ သတ္မွတ္ေပးေသာ အခ်ိန္ထက္ပို၍ မ်က္ကပ္မွန္ကို မတပ္သင့္ပါ။ 

(၆)မိမိ၏ က်မ္းမာေရးျဖစ္စဥ္ကို မိမိကိုယ္တိုင္သိေနပါေစ။ အခ်ိဳ႕ေသာေရာဂါမ်ားသည္ မ်က္စိႏွင့္ ဆက္စပ္မႈရွိေနတတ္ပါသည္။  ေသြးတက္ေနျခင္း ႏွင့္ ဆီးခ်ိဳေရာဂါမ်ားသည္ မ်က္စိတြင္းေသြးစီးဆင္းမႈကို ေျပာင္းလဲေစပါသည္။ အဆုပ္မ်ား သိုင္းရြိဳက္ဂလင္းမ်ား၌ ေရာဂါ မစြဲကပ္ေစသည့္စနစ္မ်ား ခ်ိဳ႕ယြင္းပါက မ်က္စိကိုလည္း ထိခိုက္ေစပါသည္။ ဦးေႏွာက္ႏွင့္ အာရံုေၾကာေရာဂါျဖစ္ျခင္း၊ ေသြးေၾကာက်ယ္သည့္ေရာဂါ ႏွင့္ ကင္ဆာကဲ့သို႔ေသာေရာဂါမ်ားသည္လည္း မ်က္စိက်မ္းမာေရးကို ျခိမ္းေျခာက္ေနပါသည္။ သို႔ျဖစ္ရာ မ်က္စိအထူးကု ဆရာဝန္အား မိမိ၏မ်က္စိကိုျပသရာတြင္ က်မ္းမာေရးျဖစ္စဥ္မ်ားကိုလည္း (လိုအပ္လွ်င္) ေျပာျပသင့္ ပါသည္။ 

(၇) ေဆးကုသေနစဥ္ မ်က္စိ၌ေျပာင္းလဲမႈကို ဆရာဝန္အားခ်က္ခ်င္းေျပပါ။ေဆးႏွင့္ ဆက္စပ္ ပစၥည္းမ်ားသည္  အျမင္အာရုံအေပၚ သက္ေရာက္မႈ ရွိၾကပါသည္။ ေရာဂါေပၚမူတည္၍  ျဖစ္ႏိုင္ေျခရွိေသာ ဆိုးက်ိဳးမ်ားကိုလည္း ေစာင့္ၾကည့္သင့္ပါသည္။ မိမိအားေဆးကုသေပးေသာ ဆရာဝန္အား (မ်က္စိေရာဂါ မဟုတ္ေသာ ေရာဂါတမိ်ဳးမိ်ဳးကို ကုသေပးေနစဥ္) မ်က္စိေျခာက္ေသြ႔ျခင္း၊ မ်က္ရည္က်ျခင္း၊ ပံုရိပ္ႏွစ္ ထပ္ ျမင္ျခင္း (မ်က္စိေဝဝါးလာျခင္း)၊ အလင္းဒဏ္မခံႏုိင္ျခင္း၊ မ်က္ခြံေရာင္(ေဖာင္း) သို႔မဟုတ္ မ်က္ခြံက်ျခင္း မ်ား ခံစားရပါက ခ်က္ခ်င္း ေျပာရန္လိုပါသည္။

(၈) မ်က္စိအလွျပင္ပစၥည္း အေဟာင္းမ်ားကို မသံုးပါႏွင့္။မ်က္စိအတြက္သံုးေသာ အလွျပင္ပစၥည္း မ်ားသည္ ဗက္တီးရီးယားပိုးမ်ားကို ေပါက္ဖြားေစတတ္ပါသည္။ ထုတ္လုပ္သည့္ေန႔မွ သံုးလအတြင္း အသံုး ျပဳသင့္ျပီး ေက်ာ္လြန္ပါကစြန္႔ပစ္ပါ။ သံုးေနစဥ္၌ ပူစပ္ျခင္း၊ ယားယံျခင္း၊စူး၍နာျခင္းမ်ား ခံစားရပါက၊ ခ်က္ျခင္းဖယ္ရွား၍ မ်က္စိအထူးကုဆရာဝန္ႏွင့္ အခ်ိန္မဆိုင္းဘဲျပသပါ။  အျခားသူႏွင့္ တြဲ၍သံုးျခင္း၊ သိမ္း ထားေသာ နမူနာပစၥည္းကိုသံုးျခင္းမ်ားေရွာင္ပါ။ မသံုးစြဲမီႏွင့္ သံုးစြဲျပီးေနာက္တြင္ မ်က္ႏွာကို သန္႔ရွင္း ေအာင္ ေဆးေၾကာေပးပါ။ အလွဆီကဲ့သို႔ေသာ အဆီမ်ားကို မ်က္စိတြင္းသို႔ မဝင္ေအာင္ ဂရုတစိုက္သံုးပါ။ ဆံပင္ေဆးဆိုးေနစဥ္ မ်က္စိကုိလံုေအာင္ အုပ္ထားပါ။(ႏွာေခါင္းကိုလည္း အုပ္ထားသင့္ပါသည္)။

(၁၀)မ်က္စိကို ပံုမွန္စစ္ေဆးပါ။ မ်က္စိစမ္းသပ္ စစ္ေဆးမႈကို ပံုမွန္ခံယူသင့္ပါသည္ ။ေယဘုယ်အားျဖင့္ မ်က္မွန္မတပ္္ရသူ(၂)ႏွစ္တၾကိမ္၊ မ်က္မွန္တပ္သူမ်ား(၁)ႏွစ္တၾကိမ္ ႏွင့္ မ်က္စိ အသံုးမ်ားသူမ်ား (၆)လ တၾကိမ္ စမ္းသပ္သင့္ ပါသည္။သက္ၾကီးရြယ္အိုမ်ား၊မ်က္မွန္ႏွင့္ မ်က္ကပ္မွန္တပ္သူမ်ား ၊ဆီးခ်ိဳ ေသြးခ်ိဳ ေရာဂါရွိသူ၊ေသြးတိုးေရာဂါရွိသူမ်ားသည္ မ်က္စိစစ္ေဆးမႈကို ပံုမွန္ျပဳလုပ္သင့္ပါသည္။

(၁၁)ေဆးလိပ္၊အရက္ျဖတ္ပါ ။ ေဆးလိပ္၊အရက္ေသာက္သူျဖစ္လွ်င္္ျဖတ္သင့္ပါသည္ ။ ၎တို႔၏ ဆိုးက်ိဳးသည္ ျမင္လႊာရွိအာရံုခံဧရိယာကို အားနည္းေစ၏။ အတြင္းတိမ္ျဖစ္မႈကိုျမန္ေစျခင္း ႏွင့္  မ်က္စိ ေျခာက္ေသြ႔ျခင္းကိုလည္း ျဖစ္ေစသည္။ႏွလံုးေဖာက္ျပန္နိဳင္ေခ်ကို ျမင့္တက္ေစသည္။ေဆးလိပ္၊ အရက္ ေသာက္သံုးမႈကို ျဖတ္ျခင္းအားျဖင့္ အထက္ေဖာ္ျပပါ ဆိုးက်ိဳးမ်ားမွ ကင္းေဝးေစနိဳင္မည္ ျဖစ္ပါသည္။

စားသံုးသင့္ေသာ အစားအစာမ်ား

(၁)ငရုပ္ပြသီးႏွင့္အသီးအရြက္မ်ား။(၂)ေနၾကာေစ့ႏွင့္ အခြံမာသီးမ်ား ။(၃)အစိမ္းရင့္ရင့္ အရြက္ဖားဖား ဟင္းရြက္မ်ား။(၄)ေဆာ္လမြန္ငါး(ငါးအမ်ိဳးမ်ိဳး) ။ (၅)ၾကက္သားဘဲသားႏွင့္ အဆီပါဝင္မႈနဲေသာအသားမ်ား။ (၆)ပဲေတာင့္ရွည္ႏွင့္ ပဲသီးပဲေတာင့္အမ်ိဳးမ်ိဳး။(၇) ဥ(ၾကက္ဥ၊ငံုးဥ)အမ်ိဳးမ်ိဳး ။(၈) သခြားေမႊးသီး ႏွင့္ကန္စြန္း ဥ (၉) ပန္းမုန္လာမ်ိဳး ႏြယ္သီးႏွံမ်ား။

 ငရုပ္ပြသီးႏွင့္အသီးအရြက္မ်ားသည္ ဗီတာမင္အီး ႏွင့္ ဗီတာမင္ေအတို႔ ပါဝင္သည့္အတြက္ ၎ကိုစားျခင္းအားျဖင့္ မ်က္စိကိုေစာင့္ေရွာက္ရာေရာက္ေစေၾကာင္းသိရပါသည္။ ေနၾကာေစ့ႏွင့္ အခြံမာသီး တို႔၏ အေစ့အဆံမ်ားတြင္ဗီတာမင္အီး (vitamin-E)ထက္ဝက္မွ်(၅၀%မွ်)ပါဝင္သည့္အတြက္ အရြယ္ ေရာက္ျပီးသူတိုင္း ေန႔စဥ္ေန႔တိုင္းစားသံုးသင့္ေၾကာင္း USDA မွ အၾကံျပဳ တိုက္တြန္းထားပါသည္။ ေဆာ္လမြန္ငါး(ငါးအမိ်ဳးမ်ိဳး)ႏွင့္ဥအမ်ိဳးမ်ိဳး၊ၾကက္သားဘဲသားႏွင့္ အဆီပါဝင္မႈနည္းေသာ အသားမ်ားတြင္  ျမင္လႊာအတြက္အေရးပါသည့္ အုိမီဂါ-၃ ဖက္တီးအက္စစ္ ေအာ္ဂဲနစ္ဓါတ္ေပါင္း  ပံုစံႏွစ္မ်ိဳး(DHA and EPA )ႏွင့္ ဇင့္ဓါတ္ပါဝင္ပါသည္။အစိမ္းရင့္ရင့္ အရြက္ဖားဖား ဟင္းရြက္မ်ား ႏွင့္သခြားေမႊးသီး ကန္စြန္းဥ ပန္းမုန္ လာမ်ိဳးႏြယ္သီးႏွံမ်ားတြင္ဗီတာမင္ေအအျပင္ဗီတာမင္စီ၊  လူတင္း(lutein) ႏွင့္  ဇာစန္သင္း (Zeaxanthin) ဓါတ္မ်ား ပါဝင္ပါ သည္။

ဗီတာမင္အီး(vitamin-E)ႏွင့္အိုမီဂါ-၃ ဖက္တီးအက္စစ္သည္ အသက္ၾကီး၍ျဖစ္ေသာ ျမင္လႊာရွိ အာရံုခံဧရိယာ ခ်ိဳ႕ယြင္းလာျခင္း (macular degeneration-AMD)ကို ေႏွးေကြးေစေစေၾကာင္း သိရပါသည္။  အတြင္းတိမ္ႏွင့္ ေရတိိမ္မျဖစ္ေစရန္လည္းကာကြယ္ေၾကာင္း ဆိုပါသည္ ။ ဗီတာမင္ေအ (လူတင္း ၊ ဇာစန္သင္းႏွင့္ ဘီတာကာရိုတင္းကဲ့သို႔ ေသာအာဟာရဓါတ္မ်ား) ၊ ဗီတာမင္စီ ႏွင့္ ဗီတာမင္အီးတို႔သည္ ဓါတ္တိုးဆန္႔က်င္ပစၥည္း (antioxidants)မ်ားျဖစ္ၾကျပီး ၊ မ်က္စိ၏ဆဲလ္မ်ားကို ဖရီးရဒီကယ္ (free radicals-ေဖာက္ျပန္ေသာ ေမာ္လီက်ဴးမွ ေကာင္းမြန္ေသာတစ္ရွဴးမ်ားကို ပ်က္စီးေစ၍ ျမင္လႊာတြင္ အားနည္းမႈ ျဖစ္ေစျခင္း  ) မွ ကာကြယ္ေပးပါသည္။

ဇင့္ဓါတ္သည္ ဗီတာမင္ေအကို ျမင္လႊာသို႔ပို႔ေဆာင္ေပးေသာ အာဟာရဓါတ္ျဖစ္ပါသည္။ ျမင္လႊာသည္  မ်က္စိအတြက္အေရးပါေသာ အနက္ေရာင္ဓါတ္ႏွင့္ ေရာင္ျခယ္မ်ားကို ျပဳလုပ္ေပးသည္ျဖစ္ ရာ ဇင့္ဓါတ္လံုေလာက္ရန္ အထက္ပါအစားအစာမ်ားအျပင္  အမဲသား ၊ ဝက္သား ႏွင့္ ၾကက္သား ကဲ့သို႔ ေသာ အလြယ္တကူရရွိေစႏိုင္သည့္ အသားမ်ားကို စားနိဳင္ပါေၾကာင္းသုေတသီတို႔က အၾကံျပဳၾကပါသည္။

သို႔ျဖစ္ရာ အထက္ပါေဆာင္ရန္ေရွာင္ရန္မ်ားကိုလိုက္နာ၍ အစားအစားမ်ားကို ဆင္ျခင္စားသံုး ျခင္းအားျဖင့္(ရာႏႈန္းျပည့္မဟုတ္ေသာ္မွ ၆၀%မွ် လိုက္နာရံုမွ်ျဖင့္) မ်က္စိကို ေရရွည္အသံုးျပဳနိဳင္မည့္အျပင္ ၊ အသက္အရြယ္ၾကီးရင့္မႈေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ မ်က္စိေဝဒနာမ်ားကို အရြယ္မတိုင္မီျဖစ္ပြားျခင္းမွ ဟန္႔တား ေစနိဳင္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေစတနာေကာင္းျဖင့္ ေရးသားအပ္ပါသည္။

(Ref: WebMD.com/Home/Eye Health Center,Top Tips Lifestyle for Healthier Eyes )