အႏၱရာယ္ရွိေသာ မ်က္စိနာေဝဒနာမ်ား။ေမာင္ျပည့္ေအာင္။၁/၉/၁၇ ရက္ေန႔ထုတ္ ရတနာပံုေန႔စဥ္သတင္းစာပါေဆာင္းပါး။

          မ်က္စိနာရံုမွ်သာဟူ၍ အေလးမထားေသာေၾကာင့္ ဆိုးက်ိဳးမ်ားၾကံဳေၾကရျခင္းမွ ေရွာင္ရွား နိဳင္ၾကရန္အတြက္ ရည္ရြယ္လွ်က္ ဤေဆာင္းပါးကိုျပဳစုပါသည္။ မ်က္စိနာျခင္း အမိ်ဳးမ်ိဳးရွိရာတြင္ အျဖစ္နည္းေသာ္လည္း အျမင္အာရံုဆံုးရႈံးေစနိဳင္ေသာ မ်က္စိနာမ်ားလည္းရွိေၾကာင္း သိေစလို ၍ျဖစ္ပါသည္။ မ်က္စိနာမ်ားကို အေၾကာင္းရင္းခံေပၚမူတည္၍ ေအာက္ပါအတိုင္း အမိ်ဳးမ်ိဳးအစားစား ရွိေၾကာင္း ေတြ႔ၾကရမည္ျဖစ္ပါသည္။

(၁) ေမြးကင္းစကေလး မ်က္စိနာျခင္း(Ophthalmia neonatorum)

       

    ေမြးကင္းစကေလးတြင္လည္း မ်က္စိနာျဖစ္တတ္ပါသည္။ ေမြးကင္းစအရြယ္မွ  တလသား ၀န္းက်င္္အတြင္း  မ်က္ဝန္းအိမ္အတြင္း၌ မ်က္ဝတ္ႏွင့္ျပည္မ်ား ျပည့္ေနသည္ကို ေတြ႔ၾကရပါမည္။ မ်က္ေျမွးလႊာ၌ ျပင္းထန္ေသာျပည္တည္နာ (Purulent conjunctivitis) ျဖစ္၏။ေမြးေမြးျခင္းျဖစ္ တတ္ျပီး မိခင္မွကေလးသို႔ကူးျခင္းျဖစ္၏။ မိခင္၏မိန္းမကိုယ္၌ေရာဂါပိုးရွိေနျပီး ၄င္းပိုးမွာ လိင္ဆက္ ဆံရာမွတဆင့္ ကူးစက္တတ္ေသာ ကာလသားေရာဂါပိုး(Gonorrhoea) ျဖစ္ပါသည္။လူနာကို မ်က္စိိ အထူးကုဆရာ၀န္ထံသို႔ အျမန္ဆံုးေစလႊတ္ပါ။ ဤေရာဂါမ်ိဳးသည္ ကူးစက္လြယ္ျပီး အမွားမခံသည့္ အတြက္ မ်က္စိအထူးကုဆရာ၀န္၏ ကုသမႈမ်ားကို ခ်က္ခ်င္းခံယူရန္လိုပါသည္။ ကေလးငယ္ကိုျပဳစု ေပးသူမ်ားအားလံုး၏လက္မ်ားကို ေသခ်ာစြာေဆးေၾကာရန္ လိုအပ္ပါသည္။ လိင္ဆက္ဆံမွဳမွ တဆင့္ကူးစက္ေသာ ေရာဂါျဖစ္သည့္အတြက္ ကေလး၏မိဘႏွစ္ပါးလံုး တျပိဳင္နက္တည္းကုသမွဳ ခံယူရပါမည္။ Ophthalmia Neonatorum  မ်က္စိနာသည္ ကာလသားေရာဂါပိုးေၾကာင့္ ျဖစ္သည့္ အတြက္ ကာလသား ေရာဂါပိုး ကိုလိုက္၍ အမ်ိဴးမ်ိဳးရွိပါသည္။ 

(၂) ဗိုင္းရပ္ေရာဂါပိုးေၾကာင့္ ျဖစ္ေသာမ်က္စိနာ(Viral Conjunctivitis)။ အျဖစ္မ်ားေသာမ်က္စိနာဟု ဆိုနိဳင္ပါသည္။ ရာသီအကူးအေျပာင္းမ်ားတြင္  ျဖစ္တတ္ပါသည္။ မ်က္ေျမွးလႊာ (Conjunctiva) ေရာင္လွ်က္ မ်က္စိနီေနသည္ကို ေတြ႔ရ၏။ မ်က္ခြံမ်ားမို႔ေနျပီး  မ်က္ရည္ပူက်သည္ကို ေတြ႔ရမည္ျဖစ္ သည္။ ၄င္းကို မ်က္ေျမွးလႊာ၏အေပၚယံပါးလႊာေသာအပိုင္း၌ ေသြးယိုစိမ့္ျခင္း (Epidermic Haemorrhage Conjunctivitis)ဟုေခၚပါသည္။ ဆက္လက္ျဖစ္နိဳင္သည့္ ဗက္တီးရီးယားပိုး၀င္္ျခင္း မျဖစ္ေစရန္ မ်က္စိအထူးကုဆရာဝန္၏ကုသမႈကိုခံယူပါ။ ထိုမ်က္စိနာသည္ သာမန္အားျဖင္(၅) ရက္မွ (၁၄)ရက္အတြင္း ေပ်ာက္သြားတတ္ပါသည္။ ေရရွည္မျဖစ္ေသာ္လည္း ကူးစက္မွဳျမန္ ပါသည္။ မိသားစု၀င္အားလံုး၏ လက္မ်ားကို မၾကာခဏေဆးၾကရပါမည္။ ဤနည္းျဖင့္ မ်က္စိနာကူး စက္မွဳကို ေလ်ာ့က်ေစနိဳင္၏။

(၃) ၀က္သက္ေရာဂါေၾကာင့္ ျဖစ္ေသာမ်က္စိနာ။(Measles and the eye) ။ ၀က္သက္ေရာဂါသည္ ကူးစက္ျမန္ျပင္းထန္ျဖစ္ျပီး ယခင္က(၂) ႏွစ္ (၃)ႏွစ္ ျခားတခါ ျပန္ျဖစ္ေလ့ရွိ၏။ကေလးမ်ားတြင္ အျဖစ္မ်ားျပီး ကူးစက္သည္မွ ေရာဂါလကၡဏာျပသည့္ အခ်ိန္ (ေရာဂါ ပ်ိဳးခ်ိန္-incubation period) သည္ (၈) ရက္မွ (၁၅)ရက္အတြင္း ၾကာပါသည္။ ေရာဂါ လကၡဏာ မ်ား ႏွင့္အတူ လူနာသည္အျပင္း ဖ်ားလာ၏။မ်က္စိနီျခင္း၊ မ်က္ၾကည္လႊာေရာင္ျခင္း (မ်က္ၾကည္လႊာမႈန္ /ေနာက္က်ိ(အေရးၾကီး) keratitis) ႏွင့္မ်က္ေျမွးလႊာေရာင္ျခင္း (conjunctivitis) တို႔ကို ျဖစ္ေစပါမည္။ ဗက္တီးရီးယားပိုး ၀င္ျခင္း (baterial infection)ျဖစ္နိဳင္သျဖင့္ မ်က္စိအထူးကုဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမန္ ဆံုးျပပါ။

(၄) အာဟာရခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္းႏွင့္ မ်က္စိနာေဝဒနာ(Vitamin A deficiency  and eye)

 

ဗီတာမင္ေအခ်ိဳ႔တဲ့လွ်င္ မ်က္ၾကည္လႊာႏွင့္ မ်က္ေျမွးလႊာတို႔တြင္  မ်က္စိေျခာက္ေသြ႔ေရာဂါ (Xerophthalmia)ျဖစ္ပြားတတ္ပါသည္။အျဖဴေရာင္အဖုကေလးမ်ားကို မ်က္စိ၏ေဘးဖက္ (နားရြက္ ဖက္) မ်က္ေျမွးလႊာေပၚတြင္ ေရျမွဳပ္ေလးမ်ားသဖြယ္(ေဖာ္ျပပါပံုကဲ့သို႔) ေတြ႔ျမင္ရျပီး ၄င္းကို Bitot’s spot ဟုေခၚ၏။ ကေလးမ်ားတြင္ ျဖစ္ပြားေလ့ရွိသည့္အျပင္ လူနာသည္အလင္းေရာင္ အနည္းငယ္ကို သာျမင္နိဳင္သည့္ အေျခအေနတြင္ရွိတတ္ပါသည္။ အေရးၾကီး၍ မ်က္စိဆရာဝန္ႏွင့္အျမန္ ဆံုးျပပါ။

           မ်က္စိေျခာက္ေသြ႕ေသာေရာဂါ (Xerophthalmia)၏ အျပင္းထန္ဆံုးအေျခအေန၌၊ ခႏၵာ ကိုယ္အတြင္းရွိ ဗီတာမင္ေအပမာဏ ရုတ္တရက္လွ်င္ျမန္စြာ က်ဆင္းသြားေသာေၾကာင့္ မ်က္ၾကည္ လႊာေပ်ာ့ေပ်ာင္း၍ ေပါက္ထြက္သြားတတ္ပါ၏။ အဆိုးဆံုးအေျခအေနျဖစ္ျပီး ၄င္းကို မ်က္ၾကည္လႊာ ေပ်ာ့သြားျခင္း (Kerato malacia) ဟုေခၚပါသည္။

 မိခင္ႏို႔ရည္သည္ ဗီတာမင္ေအႏွင့္အျခားဗီတာမင္မ်ား ၾကြယ္၀စြာပါ၀င္သည့္အတြက္ ႏို႔စို႔ ကေလးမ်ားအား မိခင္နိဳ႕ရည္ကို အျပည့္အဝတိုက္ေကၽြးရန္လိုပါသည္။ မိခင္နိဳ႕ရည္ကို ျဖည့္စြက္ အာဟာရမ်ား ေကၽြးေမြးရန္လိုအပ္ေသာအရြယ္အထိ အျပည့္အဝေသာက္သံုးခဲ့ေသာကေလးမ်ားသည္  ဗီတာမင္ႏွင့္အာဟာရဓါတ္ခ်ိဳ႕တဲ့မုႈမ်ား မရွိသေလာက္နည္းပါးေၾကာင္း ေရာဂါေဗဒ ဆိုင္ရာသုေတသီ တို႔က ဆိုပါသည္။

(၅) ေရယုန္ေရာဂါပိုး ႏွင့္ မ်က္စိ(Herpes Simplex Virus and eye)။ ေရယုန္ေရာဂါပိုး(Herpes Simplex Virus)သည္ မ်က္ၾကည္လႊာအနာျဖစ္သည့္ ေရာဂါပိုး ျဖစ္ပါသည္။အျခားမ်က္စိနာမ်ားကဲ့သို႔ နာက်င္ျခင္း၊ မ်က္စိမႈန္ျခင္း၊ မ်က္စိ နီျခင္း၊ မ်က္ရည္ပူက်ျခင္း၊ စသည္တို႔ကိုခံစားရျပီး၊ ဤေရာဂါ၏ ထူးျခားေသာလကၡဏာမွာ သာမန္အလင္းေရာင္ (ေနေရာင္ ျခည္မဟုတ္ေသာေန႔အလင္းေရာင္) ကို ၾကည့္မိလွ်င္ မ်က္စိ၌နာက်င္ျခင္းပင္ျဖစ္၏။ မ်က္စိနာ၍နာက်င္ ျခင္းႏွင့္မတူဘဲ ထိခိုက္မိ၍နာက်င္ျခင္း ႏွင့္တူပါသည္။  မ်က္စိတဖက္ခ်င္းစီသာ ျဖစ္ပြားေလ့ရွိ၏။  မ်က္စိအထူးကုဆရာ၀န္၏ ညႊန္ၾကားခ်က္ မ်ားအတိုင္း လိုက္နာရန္လိုေသာေၾကာင့္ မ်က္စိအထူး ကုေဆးရုံ ေဆးခန္းမ်ားသို႔ အျမန္ဆံုးသြားရန္ လိုပါသည္။ ေရယုန္ေရာဂါပိုး(Herpes Simplex Virus) သည္ ေရာဂါပိုးရွိသူ၏အေရျပားမွ ကူးတတ္ သကဲ့သို႔ လိင္ဆက္ဆံရာမွလည္း ကူးပါသည္။Herpes Simplex Virus (HSP) ေရာဂါပိုးသည္ မ်က္ ေျမွးလႊာ (Conjunctiva) ၌လည္းသက္ေရာက္မႈရွိတတ္ ပါသည္။ အႏၱရယ္ၾကီးေသာ မ်က္စိနာျဖစ္ပါ သည္။

(၆)မ်က္ၾကည္လႊာ၌ အနာျဖစ္ျခင္း (Corneal Ulcer)။ မ်က္စိမႈန္ျခင္း ႏွင့္ မ်က္စိနာျခင္းကို(သိသိ သာသာ) ခံစားရ၏။ မ်က္စိနီသည့္အျပင္ မ်က္ ၾကည္လႊာ၌  အျဖဴေရာင္ (ႏုိ႔ႏွစ္ေရာင္) ဧရိယာတခုကို ေတြ႔ရ၏။ မ်က္ၾကည္လႊာတခုလံုး မႈန္မႈိင္း ေနာက္က်ိ(အေရးၾကီး)ေနမည္ျဖစ္ျပီး မ်က္ၾကည္လႊာႏွင့္ မ်က္္နက္၀န္း (Iris)တို႔အၾကား မ်က္စိေရွ႕ ခန္းငယ္ (Anterior Chamber)၌ ျပည္ (Pus)တည္ေန တတ္သည္ကို ေတြ႕ျမင္ရပါမည္။ လက္ႏွိပ္ ဓါတ္မီးငယ္ျဖင့္ ေဘးတိုက္(နားရြက္ဖက္မွ) မီးထိုးၾကည့္ လွ်င္ ေတြ႔ရ၏။ ဗက္တီးရီးယား (Vateria) သို႔မဟုတ္ ကူးစက္မိႈေရာဂါ (Fungus) တမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ျဖစ္ သည့္ မ်က္ၾကည္လႊာအနာ (corneal ulcer) ၏လကၡဏာမ်ား ျဖစ္ပါသည္။ အေရးၾကီး၏။ မ်က္စိ အထူးကုဆရာ၀န္ ႏွင့္ အျမန္ဆံုးျပရန္ ၾကိဳးစားပါ။

          ဤေဆာင္းပါးကိုေလ့လာၾကည့္လွ်င္ မ်က္စိနာရံုမွ်ပင္ျဖစ္ေစကာမူ အျမင္အာရံုလံုးဝဆံုးရႈံး သည္အထိ အႏၱရယ္ျပဳနိဳင္သည္မ်ားလည္းရွိေၾကာင္း သတိမူမိၾကမည္ျဖစ္ပါသည္။ထိုက္သင့္ေသာ ကုသမႈမ်ားကို အခ်ိန္မီျပဳလုပ္ၾကျခင္းအားျဖင့္ မ်က္စိနာေၾကာင့္ျဖစ္သည့္ ဆိုးက်ိဳးမ်ားမွ ကင္းေဝးၾကပါ ေစေၾကာင္း ဆႏၵျပဳေရးသားအပ္ပါသည္။

 (Ref;International Centre for  Eye Health,London , Community Eye Health Journal , Eye in primary health care (Web@cehjournal.org))