မ်က္စိက်မ္းမာ တသက္တာ။(၂၀/၇/၁၈ ရက္ေန႔ထုတ္ ရတနာပံုေန႔စဥ္သတင္းစာပါ ေဆာင္းပါး)။ ျပည့္ေအာင္(COA)

         ယေန႔ေခတ္ လူၾကီးလူငယ္တို႔၏ မ်က္စိအသံုးခ်မႈသည္ လြန္ကဲသည့္အဆင့္၌ ရွိေနပါသည္။ မ်က္စိ ဆရာဝန္ၾကီးမ်ား၊ပညာရွင္မ်ားမွာ ပညာေပးျခင္း၊ကုသမႈေပးျခင္းမွ်သာစြမ္းနိုင္ၾကလွ်က္ မိမိ၏မ်က္စိက်န္း မာေရးကို ကာယကံရွင္မ်ားကိုယ္တိုင္ ထိမ္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ၾကရမည့္ အေျခအေနသို႔ ဦးတည္ေနျပီ ျဖစ္ ပါသည္။သို႔ျဖစ္ရာလူတိုင္းက်င့္သံုးလိုက္နာနိဳင္ၾကေစရန္ရည္ရြယ္၍ ထင္ရွားေသာ မ်က္စိအထူးကုဆရာဝန္ ပညာရွင္ၾကီးမ်ား (Ophthalmologists) ၏ အၾကံျပဳခ်က္မ်ားကိုရွာေဖြစုစည္းလ်က္  အႏွစ္ခ်ဳပ္ ေရးသား အပ္ပါသည္။ 

                                      

မ်က္စိကိုအနားေပးပါ။

မည္မွ်ပင္ က်န္းမာေရးႏွင့္ျပည့္စံုေသာမ်က္စိျဖစ္ေစကာမူ၊မ်က္မွန္တပ္ရသူမ်ားျဖစ္ပါက မ်က္မွန္ ပါဝါ မည္မွ်ပင္မွန္ကန္တိက်ေသာ မ်က္မွန္ျဖစ္ေစကာမူ၊နာရီႏွင့္အမွ် မ်က္စိကို အနားမေပးဘဲ ဆက္တိုက္ အသံုးျပဳမည္ဆိုပါက၊မ်က္စိေအာင့္ျခင္း၊မ်က္ရိုးကိုက္ျခင္း၊ေနာက္ေၾကာတက္ျခင္း စသည့္ မ်က္စိအလြန္ အမင္းသံုးစြဲမႈေၾကာင့္ ျဖစ္သည့္ ေဝဒနာမ်ားကို မလႊဲမေသြခံစားၾကရမည္ျဖစ္ပါသည္။သို႕ျဖစ္ရာ မ်က္စိကို အနားေပးျခင္းသည္ မ်က္စိက်န္းမာေရးအတြက္ အေရးၾကီးဆံုးအခ်က္ျဖစ္ပါသည္။မ်က္စိအနားေပးရမည့္ အခ်ိန္ကာလကို အၾကံျပဳၾကရာတြင္ မူကြဲမ်ားရွိေနေသာ္လည္း မိမိႏွင့္ကိုက္ညီမည့္အခ်က္ကို ကာယကံရွင္ ကိုယ္တိုင္ ေရြးခ်ယ္လုိက္နာရန္ အၾကံျပဳလိုပါသည္။                                                                (က) မိနစ္(၂၀) အလုပ္လုပ္ျပီးတိုင္း၊ေပ(၂၀) အကြာအေဝးတြင္ရွိေသာ အရာဝတၱဳစသည္တို႔ကို စကၠန္႔ (၂၀)ၾကာ ရံုမွ် ၾကည့္ေပးရမည္ျဖစ္သည္။                                                                                                 (ခ) မိနစ္(၃၀)အလုပ္လုပ္ျပီးတိုင္း၊စကၠန္႔(၂၀)အနားယူ၍ အေဝးရွိအရာဝတၱဳမ်ားကို ၾကည့္ရႈရန္။                                                                                                                        (၃) (၄၅)မိနစ္ အလုပ္လုပ္ျပီးတိုင္း၊စကၠန္႔(၃၀) အနားယူ၍ အေဝးရွိအရာဝတၱဳမ်ားကိုၾကည့္ရန္ တို႔ျဖစ္ပါ သည္္။

 နံရံမ်ားတြင္ အနားယူခ်ိန္္၌ ၾကည့္ရႈ႕ရန္အတြက္ ေဆးေရးပန္းခ်ီကားမ်ား ႏွင့္  ရုပ္ပံုကားခ်ပ္မ်ား ခ်ိတ္ဆြဲ ထားျခင္း၊အခန္းေဒါင့္တြင္ သစ္ပင္ငယ္မ်ား၊ပန္းအိုးငယ္မ်ားထားျခင္း၊ ကြန္ပ်ဴတာ မ်က္ႏွာျပင္အား မ်က္စိႏွင့္တတန္း တည္း(Eye level) ၌ထားျခင္း၊ အကြာအေဝးကို (၂၅)လကၼခန္႔ ထားျခင္းမ်ားသည္လည္း လိုက္နာရမည့္ အခ်က္မ်ားျဖစ္ပါသည္။

ေနေရာင္ေအာက္တြင္ ေနကာမ်က္မွန္တပ္္ပါ။

 မ်က္ၾကည္လႊာေလာင္ကၽြမ္းျခင္း၊ အတြင္းတိမ္ ႏွင့္ မ်က္ခြံ၌ျဖစ္ေသာ ကင္ဆာေရာဂါ စသည္မ်ား မျဖစ္ေစရန္ ေနေရာင္ေအာက္၌   ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ကို ၉၉% မွ ၁၀၀% ထိ ကာကြယ္ေပးေသာ၊ ေနကာ မ်က္မွန္ႏွင့္ မ်က္ကပ္မွန္မ်ားကို တပ္ဆင္သင့္ပါသည္။အာမခံခ်က္ရွိေသာ အထက္ေဖာ္ျပပါေနကာ မ်က္မွန္ မ်ားသည္ ေစ်းၾကီးသည္ျဖစ္ရာ  ဦးထုပ္၊ခေမာက္၊ ထီး စသည္တိို႔ကို အသံုးျပဳျခင္းျဖင့္လည္း မ်က္စိကို ေနေရာင္ျခည္တိုက္ရိုက္ ထိေတြ႔ျခင္းမွကာကြယ္နိဳင္ပါသည္။ေဈးသက္သာေသာ္လည္း အာမခံခ်က္မရွိ ေသာ ေနကာမ်က္မွန္မ်ားကို ေရွာင္သင့္ပါသည္။

လိုအပ္ပါက ကာဘာမ်က္မွန္တပ္ပါ။

 

 ကာဘာမ်က္မွန္ (safety glasses) မ်ားသည္  လွ်ပ္တျပက္ေပၚထြက္လာတတ္သည့္  အစအန မ်ားႏွင့္ ဓါတုေဆးရည္မ်ား၏ အႏၱရာယ္မွကာကြယ္ေပးပါသည္။ အႏၱရာယ္ကာကြယ္ေသာ စံခ်ိန္မီမ်က္မွန္ (standard safety eyeglasses)သည္ ေပၚလီကာဗြန္နိတ္ပလပ္စတစ္ (polycarbonate plastic) ျဖင့္ ျပဳလုပ္ထားပါသည္။ ၎ပလပ္စတစ္အမ်ိဳးအစားသည္ (သံရိုက္တူ ကဲ့သို႔ေသာ) မာေၾကာသည့္သတၱဳမ်ား၏ အထုအေထာင္းကို ဆယ္ၾကိမ္မက ခံနိဳင္ရည္ရွိ၏။ 

 

မ်က္စိစစ္ေဆးခံဖို႔ ဝန္မေလးပါႏွင့္။

          မ်က္စိနီျခင္း၊မ်က္စိကိုက္ျခင္း၊မ်က္စိထဲတြင္ သဲမ်ားဝင္ေနသကဲ့သို႔ စူးစူးရွရွခံစားရျခင္း စသည္ တို႔ျဖစ္လွ်င္ကုသမႈေပးရန္လိုအပ္ မည္ျဖစ္ပါသည္။  ေရြ႔လ်ားေနေသာ အနက္စက္ကေလးမ်ားကို ျမင္ရျခင္း လင္းလက္ေသာအလင္းေရာင္မ်ား ျမင္ရျခင္းႏွင့္ ပံုမွန္အတိုင္းၾကည့္၍မေကာင္းျခင္းမ်ားသည္လည္း မ်က္စိ ဆရာဝန္ႏွင့္ ျပသသင့္ေသာ အခ်က္မ်ားပင္ျဖစ္ပါသည္။ မ်က္စိစမ္းသပ္ စစ္ေဆးမႈကိုလည္း ပံုမွန္ခံယူသင့္ ပါသည္။ ေယဘုယ်အားျဖင့္ မ်က္မွန္မတပ္္ရသူ(၂)ႏွစ္တၾကိမ္၊ မ်က္မွန္တပ္သူမ်ား(၁)ႏွစ္တၾကိမ္ႏွင့္ မ်က္စိအသံုး မ်ားသူမ်ား (၆)လ တၾကိမ္ စမ္းသပ္သင့္ ပါသည္။သက္ၾကီးရြယ္အိုမ်ား ၊ဆီးခ်ိဳေသြးခ်ိဳ ေရာဂါရွိ သူ၊ ေသြးတိုး ေရာဂါရွိသူမ်ားသည္ မ်က္စိစစ္ေဆးမႈကို ပံုမွန္ျပဳလုပ္သင့္ပါသည္။

မ်က္ကပ္မွန္(contact lens)မ်ားကို သန္႔သန္႔ရွင္းရွင္းထားပါ။

  မ်က္ကပ္မွန္ကိုမကိုင္မီ လက္ေဆးပါ။ မ်က္စိဆရာဝန္၏ အတည္ျပဳခ်က္ျဖင့္သာ သန္႔စင္ ေဆးရည္မ်ား ႏွင့္ မ်က္စဥ္းမ်ားကိုသံုးစြဲပါ။ မ်က္ကပ္မွန္တက္ထားစဥ္ ထည့္ေသာဘူး (case)ကို  ေဆး ရည္ျဖင့္ ေဆးျပီး ေျခာက္ေသြ႕စြာထားပါ။ ႏွစ္လ သို႔မဟုတ္ သံုးလတစ္ၾကိမ္ ဘူးကိုလဲလွယ္ပါ။ ေရကူးေနစဥ္ ႏွင့္ အသားျဖဴခရမ္ကဲ့သို႔ေသာ သန္႔စင္ပစၥည္းမ်ားသံုးစြဲေနစဥ္ မ်က္ကပ္မွန္ကိုမတပ္ပါႏွင့္။ မ်က္စိဆရာဝန္မွ သတ္မွတ္ေပးေသာ အခ်ိန္ထက္ပို၍ မ်က္ကပ္မွန္ကို မတပ္သင့္ပါ။

မိမိ၏ က်မ္းမာေရးျဖစ္စဥ္ကို ကိုယ္တိုင္သိေနပါေစ။

 အခ်ိဳ႕ေသာေရာဂါမ်ားသည္ မ်က္စိႏွင့္ ဆက္စပ္မႈရွိပါသည္။  ေသြးတိုး ႏွင့္ ဆီးခ်ိဳ ေရာဂါ မ်ားသည္ မ်က္စိတြင္းေသြးစီးဆင္းမႈကို ေျပာင္းလဲေစပါသည္။ အဆုပ္မ်ားသိုင္းရြိဳက္ဂလင္းမ်ား၌ ေရာဂါမစြဲကပ္ေစ သည့္စနစ္မ်ားႏွင့္ သဘာဝကိုယ္ခံအားစနစ္မ်ား ခ်ိဳ႕ယြင္းပါက မ်က္စိကိုထိခိုက္ေစပါသည္။ ဦးေႏွာက္ႏွင့္ အာရံုေၾကာေရာဂါျဖစ္ျခင္း၊ ေသြး ေၾကာက်ယ္သည့္ေရာဂါ၊ေသြးက်ဲသည့္ေရာဂါ ႏွင့္ ကင္ဆာကဲ့သို႔ေသာ ေရာဂါမ်ားသည္ မ်က္စိက်မ္းမာေရး ကို ျခိမ္းေျခာက္ေနပါသည္။ သို႔ျဖစ္ရာ မ်က္စိအထူးကု ဆရာဝန္အား မိမိ၏မ်က္စိကို ျပသရာတြင္ က်မ္းမာေရးျဖစ္စဥ္မ်ားကိုလည္း (လိုအပ္လွ်င္) ေျပာျပသင့္ပါသည္။ 

ေဆးကုသမႈခံယူေနစဥ္ မ်က္စိ၌ေျပာင္းလဲမႈကို ဆရာဝန္အားခ်က္ခ်င္းေျပာပါ။

ေဆးႏွင့္ေဆးပစၥည္းမ်ားသည္  မ်က္စိအေပၚ သက္ေရာက္မႈရွိပါသည္။  မိမိအား ေဆးကုေသာ ဆရာဝန္အား (မ်က္စိေရာဂါ မဟုတ္ေသာ ေရာဂါတမိ်ဳးမိ်ဳးကို ကုသေပးေနစဥ္) မ်က္စိေျခာက္ေသြ႔ျခင္း၊ မ်က္ရည္က်ျခင္း၊ ပံုရိပ္ႏွစ္ထပ္ျမင္ျခင္း (မ်က္စိေဝဝါးလာျခင္း)၊ အလင္းဒဏ္မခံႏုိင္ျခင္း၊ မ်က္ခြံေရာင္ (ေဖာင္း) သို႔မဟုတ္ မ်က္ခြံက်ျခင္းမ်ား ခံစားရပါက ခ်က္ခ်င္း ေျပာရန္လိုပါသည္။

မ်က္စိအလွျပင္ပစၥည္း အေဟာင္းကိုမသံုးပါႏွင့္

မ်က္စိအလွျပင္ပစၥည္းမ်ားသည္ ဗက္တီးရီးယားပိုးမ်ားကို ေပါက္ပြားေစပါသည္။သံုးလအတြင္းသာ အသံုးျပဳသင့္ပါသည္။ သံုးေနစဥ္၌ ပူစပ္ျခင္း၊ ယားယံျခင္း၊စူး၍နာျခင္းမ်ား ခံစားရပါက၊ ခ်က္ျခင္း ဖယ္ရွား၍ မ်က္စိအထူးကုဆရာဝန္ႏွင့္ အခ်ိန္မဆိုင္းဘဲျပသပါ။  အျခားသူႏွင့္ တြဲ၍သံုးျခင္း၊ ကာလရွည္သိမ္းထား ေသာ ေၾကာ္ျငာနမူနာပစၥည္းကို သံုးျခင္းမွေရွာင္ပါ။ မသံုးစြဲမီႏွင့္ သံုးစြဲျပီးေနာက္တြင္ မ်က္ႏွာကို သန္႔ရွင္းေအာင္ ေဆးေၾကာေပးပါ။ အလွဆီကဲ့သို႔ေသာ အဆီမ်ားကို မ်က္စိတြင္းသို႔ မဝင္ေအာင္ ဂရုတစိုက္ သံုးပါ။ ဆံပင္ေဆးဆိုးေနစဥ္ မ်က္စိကုိလံုေအာင္ အုပ္ထားပါ။(ႏွာေခါင္းကိုလည္း အုပ္ထားသင့္ပါသည္)။

စားသင့္သည္မ်ား

(၁)ငရုပ္ပြသီးႏွင့္အသီးအရြက္မ်ား။(၂)ေနၾကာေစ့ႏွင့္ အခြံမာသီးမ်ား ။(၃)အစိမ္းရင့္ရင့္ အရြက္ဖားဖား ဟင္းရြက္မ်ား။(၄)ေဆာ္လမြန္ငါး(ငါးအမ်ိဳးမ်ိဳး) ။ (၅)ၾကက္သားဘဲသားႏွင့္ အဆီပါဝင္မႈနဲေသာအသားမ်ား။ (၆)ပဲေတာင့္ရွည္ႏွင့္ ပဲသီးပဲေတာင့္အမ်ိဳးမ်ိဳး။(၇) ဥ(ၾကက္ဥ၊ငံုးဥ)အမ်ိဳးမ်ိဳး ။(၈) သခြားေမႊးသီး ႏွင့္ကန္စြန္း ဥ (၉) ပန္းမုန္လာမ်ိဳး ႏြယ္သီးႏွံမ်ား။

အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈမ်ား

 ငရုပ္ပြသီးႏွင့္အသီးအရြက္မ်ားသည္ ဗီတာမင္အီး ႏွင့္ ဗီတာမင္ေအတို႔ ပါဝင္သည့္အတြက္ မ်က္စိ ကိုအက်ိဳးျပဳ၏။ေနၾကာေစ့ႏွင့္ အခြံမာသီး တို႔တြင္ဗီတာမင္အီး (vitamin-E)ထက္ဝက္မွ်(၅၀%မွ်) ပါဝင္ သည့္အတြက္ ေန႔စဥ္ေန႔တိုင္းစားသံုးသင့္ေၾကာင္း USDA မွ အၾကံျပဳ တိုက္တြန္းထားပါသည္။ ေဆာ္လမြန္ ငါး(ငါးအမိ်ဳးမ်ိဳး)ႏွင့္ဥအမ်ိဳးမ်ိဳး၊ၾကက္သား၊ဘဲသားႏွင့္ အဆီပါဝင္မႈနည္းေသာ အသားမ်ားတြင္  ျမင္လႊာ အတြက္အေရးပါသည့္ အုိမီဂါ-၃ ဖက္တီးအက္စစ္ ေအာ္ဂဲနစ္ဓါတ္ေပါင္း  ပံုစံႏွစ္မ်ိဳး(DHA and EPA )ႏွင့္ ဇင့္ဓါတ္ပါဝင္သည္။အစိမ္းရင့္ရင့္ အရြက္ဖားဖား ဟင္းရြက္မ်ား ႏွင့္သခြားေမႊးသီး ကန္စြန္းဥ ပန္းမုန္ လာမ်ိဳး ႏြယ္သီးႏွံမ်ားတြင္ဗီတာမင္ေအအျပင္ဗီတာမင္စီ၊  လူတင္း(lutein) ႏွင့္  ဇာစန္သင္း (Zeaxanthin) ဓါတ္ မ်ား ပါဝင္ပါသည္။

ဗီတာမင္အီး(vitamin-E)ႏွင့္အိုမီဂါ-၃ ဖက္တီးအက္စစ္သည္ အသက္ၾကီး၍ျဖစ္ေသာ ျမင္လႊာရွိ အာရံုခံဧရိယာ ခ်ိဳ႕ယြင္းလာျခင္း (macular degeneration-AMD)ကို ေႏွးေကြးေစေစသည္။  အတြင္းတိမ္ ႏွင့္ ေရတိိမ္မျဖစ္ေစရန္လည္းကာကြယ္ပါသည္ ။ ဗီတာမင္ေအ (လူတင္း ၊ ဇာစန္သင္းႏွင့္ ဘီတာကာရို တင္းကဲ့သို႔ ေသာအာဟာရဓါတ္မ်ား) ၊ ဗီတာမင္စီ ႏွင့္ ဗီတာမင္အီးတို႔သည္  မ်က္စိ၏ဆဲလ္မ်ားကို ဖရီးရဒီ ကယ္ (free radicals-ေဖာက္ျပန္ေသာ ေမာ္လီက်ဴးမွ ေကာင္းမြန္ေသာတစ္ရွဴးမ်ားကို ပ်က္စီးေစ၍ ျမင္လႊာ တြင္ အားနည္းမႈ ျဖစ္ေစျခင္း  ) မွ ကာကြယ္ေပးပါသည္။

ဇင့္ဓါတ္သည္ ဗီတာမင္ေအကို ျမင္လႊာသို႔ပို႔ေဆာင္ေပးေသာ အာဟာရဓါတ္ျဖစ္ပါသည္။ ျမင္လႊာသည္  မ်က္စိအတြက္အေရးပါေသာ အနက္ေရာင္ဓါတ္ႏွင့္ ေရာင္ျခယ္မ်ားကို ျပဳလုပ္ေပးသည္ျဖစ္ ရာ ဇင့္ဓါတ္လံုေလာက္ရန္ အထက္ပါအစားအစာမ်ားအျပင္  အမဲသား ၊ ဝက္သား ႏွင့္ ၾကက္သား ကဲ့သို႔ ေသာ အလြယ္တကူရရွိေစႏိုင္သည့္ အသားမ်ားကို စားနိဳင္ပါေၾကာင္းသုေတသီတို႔က အၾကံျပဳၾကပါသည္။

သို႔ျဖစ္ရာ အထက္ပါေဆာင္ရန္ေရွာင္ရန္မ်ားကိုလိုက္နာ၍ အစားအစားမ်ားကို ဆင္ျခင္စားသံုး ျခင္း အားျဖင့္(ရာႏႈန္းျပည့္မဟုတ္ေသာ္မွ ၆၀%မွ် လိုက္နာရံုမွ်ျဖင့္) မ်က္စိကို ေရရွည္အသံုးျပဳနိဳင္မည့္အျပင္ အသက္အရြယ္ၾကီးရင့္မႈေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ မ်က္စိေဝဒနာမ်ားကို အရြယ္မတိုင္မီျဖစ္ပြားျခင္းမွ ဟန္႔တားေစ နိဳင္မည္ျဖစ္ေၾကာင္္း ေရးသားအပ္ပါသည္။ (Ref: WebMD.com/Home/Eye Health Center,Top Tips Lifestyle for Healthier Eyes )

ျပည့္ေအာင္(COA)