Univerasal Eye Health ႏွင့္စိန္ေခၚမႈမ်ား........ေမာင္ျပည့္ေအာင္။(၂၀/၉/၁၇ ရက္ေန႔ထုတ္ The Voice Daily သတင္းစာပါေဆာင္းပါး)

Universal Eye Health

မ်က္ေမွာက္ကာလ၌ အၾကံဳးဝင္လ်က္ရွိေသာ ကမၻာက်မ္းမာေရးအဖြဲ႔(WHO) ၏ မ်က္စိက်မ္းမာေရး ဘက္စံုဖြံျဖိဳးတိုးတက္မႈ (Univerasal Eye Health)အတြက္ ကမၻာတဝွမ္း အေကာင္အထည္ေဖာ္မႈ အစီအစဥ္(2014-2019) ကို ေရးဆြဲထုတ္ ျပန္ခဲ့ရာတြင္၊  တန္းတူညီမွ်မႈရွိေစေရး၊ လ႔ူအခြင္႔အေရး အျပည့္ အဝရရွိေရးႏွင့္ လူတိုင္းပူးေပါင္းပါဝင္ေဆာင္ရြက္ပိုင္ခြင့္ (ကုသမႈခံယူနိဳင္ခြင့္) ရရွိေရးမ်ားအတြက္  ေရးဆြဲ ထားေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါသည္။ ေတြ႔ရွိခ်က္မ်ားကို စနစ္တက်ထုတ္ျပန္ေၾကျငာရန္ႏွင့္ ပြင့္လင္းျမင္သာ ေသာ ထိေရာက္သည့္လုပ္ငန္းမ်ားကို ဦိးစားေပးမည့္ ၎အစီအစဥ္က ”မည္သူတဦး တေယာက္မွ် က်န္ရစ္ခဲ့ျခင္း မရွိေစရ” ဟူ၍အာမခံခ်က္ ေပးထားပါသည္။

         လြန္ခဲ့ေသာ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္၌ ကမၻာတဝန္းဝန္ပိေစေသာ ေရာဂါမ်ား (Global Burden of Disease – GBD)ကို ေလ့လာရာတြင္မ်က္မျမင္ပ်ံ႕ႏွံ႔မႈ ႏႈန္းထားသည္ ၊ ၁၉၉၀ ျပည့္ႏွစ္၌ ၀.၆၀% ရွိရာမွ ၊ ၂၀၁၀ တြင္ ၀.၄၇ % သို႔ က်ဆင္းသြားေၾကာင္း ေဖာ္ျပထား၏။ ဤအခ်က္ကိုၾကည့္လွ်င္ ကမၻာတဝန္း ျပည္သ႔ူက်မ္းမာ ေရးေစာင့္ေရွာက္မႈလုပ္ငန္းမ်ား တိုးတက္လာသည္ဟု ယူဆနိဳင္ဖြယ္ရွိ၏။ သို႔ေသာ္လည္း၊ ၎သည္ အသက္အပိုင္းအျခားကိုသာ အေျခခံေလ့လာထားေသာ ေတြ႔ရွိခ်က္မွ်သာျဖစ္၍ ပိုမိုက်ယ္ျပန္ေသာ နိဳင္ငံ ေပါင္းစံု ျဖန္႔က်က္ေလ့လာမႈအပိုင္း၌  အားနည္းခ်က္ရွိသည္ကို ေတြ႕ရပါမည္။

သုေတသီတို႔၏အျမင္

               သုေတသီအခ်ိဳ႕ကမူ အျမင္အာရံုဆိုင္ရာ ေစာင့္ေရွာက္္မႈလုပ္ငန္းမ်ား၏  တိုးတက္မႈသည္ လူေန မႈအဆင့္အတန္းတြင္လည္း မူတည္ေၾကာင္း ညႊန္ျပၾက၏။  ဥပမာအားျဖင့္ အာဖရိကႏွင့္ လက္တင္အေမရိ ကခုႏွစ္ႏိုင္ငံတို႔တြင္ လူမႈအဆင့္အတန္း အလြန္နိမ့္က်ေသာေၾကာင့္ မ်က္မျမင္က်ဆင္းေရး၊ အျမင္အာရံု ယိုယြင္းအားနည္းမႈ က်ဆင္းေရး၊သတင္းမ်ားရယူေရး ႏွင့္ အတြင္းတိမ္ခြဲစိတ္ကုသမႈစံႏႈန္း စသည္မ်ားမွာ အျခားနိဳင္ငံမ်ားကဲ့သို႔ ဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္မႈမရွိေၾကာင္း၊ ၎နိဳင္ငံမ်ားသည္ အေထာက္အပံ့မ်ား လိုအပ္လွ်က္ ရွိရာ၊ ခ်မ္းသာၾကြယ္ဝသူ အလွဴရွင္မ်ားကို ပိုမိုက်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ စည္းရံုးၾကရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း အၾကံျပဳ ထားပါသည္။

နိဳင္ငံၾကီးအခ်ိဳ႕၏အေျခအေန

              အာဂ်င္တီးနားနိဳင္ငံ၌ အျမင္ဆံုးရႈံးမႈကို အမ်ားဆုံးျဖစ္ေစသည့္ အတြင္းတိမ္ကို၊ ခြဲစိတ္ကုသမႈ မျပဳႏိုင္ေသးသည့္ ႏႈန္းထားသည္ ဆိုးရြားစြာျမင့္မားေၾကာင္း ၊ အမ်ိဳးသားအဆင့္ အတြင္းတိမ္ခြဲစိတ္ကုသ မႈႏႈန္းထား (CSR-cataract surgical rate) သည္ ၅၉၃၅ (cataract operation per million population per year) ရွိေၾကာင္း သတင္းမ်ားကေဖာ္ျပပါသည္။ထို႔ျပင္ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္ အိႏၵိယနိဳင္ငံ ဂူဂ်ာရက္ျမိဳ႕ တြင္ျပဳ လုပ္ေသာ ေလ့လာဆန္းစစ္ခ်က္ အစီရင္ခံစာမ်ားအရ အိႏၵြယနိဳင္ငံ၌ အတြင္းတိမ္ခြဲစိတ္ကုသမႈ ႏႈန္းထား (CSR)သည္ ၊၁၀,၀၀၀, ရွိသည့္ အတြက္  က်န္ရွိမႈပမာဏမ်ားျပားေၾကာင္း ၊ အဓိကက်ေသာ မ်က္စိေရာဂါ ကုသမႈမ်ား ႏွင့္ သက္ၾကီးရြယ္အိုမ်ားတြင္ အျဖစ္မ်ားသည့္ မ်က္စိျပႆနာမ်ားကိုေျဖရွင္းရန္လည္း က်န္ရွိ ေနေသး ေၾကာင္း သိၾကရပါသည္။

 ဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္မႈအဆင့္ ျမင့္မားသည္ဟု သတ္မွတ္ထားၾကေသာ ယူႏိုက္တက္ကင္းဒန္းရွိ လူမည္း လူနည္းမိ်ဳးႏြယ္စုမ်ား အတြင္း၌ပင္လွ်င္ အျမင္အာရံုဆံုးရႈံးမႈမ်ား အထူးျမင့္တက္လွ်က္ျပီး၊ အရြယ္ေရာက္ျပီး မသန္စြမ္းျဖစ္ေနသူမ်ားအား (၁၀)ၾကိမ္ထက္မနည္း ေလ့လာၾကည့္ရာတြင္ ၊ အျမင္အာရံုလံုးဝဆံုးရႈံးမႈႏွင့္ တစိတ္တပိုင္းဆံုးရႈံးမႈ ျဖစ္ႏိုင္ေျခရွိေနသူမ်ားကို ၎နိဳင္ငံ၏လူဦးေရ ျပန္႔ႏွံ႔မႈအလိုက္ ေတြ႔ရွိေနၾကရပါသည္။

မသန္စြမ္းသူမ်ားႏွင့္ဆင္းရဲႏြမ္းပါးေသာနိဳင္ငံမ်ား

မသန္စြမ္းသူမ်ားႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ ကမၻာ့က်မ္းမာေရးအဖြဲ႔ (WHO) ႏွင့္ ကမၻာ႔ဘဏ္ (World Bank) တို႔ ပူးတြဲထုတ္ျပန္ေသာ အစီရင္ခံစာတြင္ မသန္စြမ္းသူမ်ား၏ က်မ္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈကို ေဆာင္ရြက္ရာ တြင္၊ အဓိကအခက္အခဲႏွစ္မ်ိဳး ၾကံဳေတြ႕ရေၾကာင္း ၊ ေကာင္းမြန္ေသာ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး (မသန္စြမ္း သူတို႔ ၾကိဳ/ပို႕) စနစ္ႏွင့္ က်မ္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈမ်ားကို ခံယူနိဳင္မႈ(က်မ္းမာေရး ဝန္ထမ္းမ်ား၏ အၾကံျပဳ ညႊန္ၾကားခ်က္မ်ားကို လိုက္နာနိဳင္စြမ္းရွိမႈ) အေျခအေနတို႔ပင္ျဖစ္ေၾကာင္း ညႊန္ျပၾကပါသည္။

 မသန္စြမ္းသူမ်ားသာမက ဝင္ေငြနိမ့္က်ေသာ နိဳင္ငံမ်ားရွိ မသန္စြမ္းမဟုတ္ေသာ အမ်ိဳးသမီး ၃၆% ႏွင့္၊ အမ်ိဳးသား ၄၀% တို႔မွာ မသန္စြမ္းအမ်ိဳးသမီး ၆၁%ႏွင့္၊ အမ်ိဳးသား ၅၉% တို႔နည္းတူ က်မ္းမာေရး ဌာနမ်ားသို႔ သြားနိုင္ျခင္းမရွိေၾကာင္း အထက္ပါအစီိရင္ခံစာကဆိုပါသည္။ အိႏၵိယႏွင့္ တန္ဇန္းနီးယားနိဳင္ငံ မ်ားတြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ သုေတသနလုပ္ငန္းမ်ား၏ရလာဒ္တြင္မူ အထက္ပါကဲ့သို႔ မသန္စြမ္းသူမ်ားအတြက္ မ်က္မျမင္တားဆီးေရးလုပ္ငန္းမ်ား၌ စိန္ေခၚမႈမ်ားရွိေစကာမူ၊ မသန္းစြမ္းသူတို႔၏ ပူးေပါင္းပါဝင္မႈ႕ ျမင့္တက္ လာသည္ကိုေတြ႕ရေၾကာင္း ဝမ္းေျမာက္ဖြယ္သိရပါသည္။         

စိန္ေခၚမႈမ်ား၏အေၾကာင္းရင္း

ထိုကဲ့သို႔ မ်က္စိက်မ္းမာေရးအပါအဝင္ က်မ္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈမ်ား၌ စိန္ေခၚမႈမ်ား ၾကံဳေတြ႔ ေနရျခင္း၏ အေၾကာင္းရင္းကိုေလ့လာရာတြင္ အျမင္အမ်ိဳးမ်ိဳး ရႈေဒါင့္အမ်ိဳးမိ်ဳး ရွိမည္ျဖစ္ေသာ္လည္း  ေအာက္ပါအေျခခံအေၾကာင္းမ်ားေပၚ၌ မူတည္ေနသည္ကို လက္ခံနိဳင္ၾကမည္ျဖစ္ပါသည္ ။

အဓိကအားျဖင့္ အေထြေထြဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈေၾကာင့္ ေပၚေပါက္လာရျခင္းျဖစ္ျပီး ၊ ဝင္ေငြနိမ့္က်ျခင္း၊ က်မ္းမာေရးခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္း၊ အေျခခံပညာေရးအဆင့္နိမ့္က်ျခင္း ၊ ေရႏွင့္မိလႅာစနစ္အား နည္းျခင္း ၊ က်မ္းမာေရး ႏွင့္ ေဘးအႏၱရယ္ကင္းရွင္းမႈမရွိေသာ ပတ္ဝန္းက်င္တြင္ ေနထိုင္ၾကရျခင္း၊ အၾကမ္းဖက္ခံရမႈ၊ ဘဝမလံုျခံဳမႈ ႏွင့္ လူတန္းစားခြဲျခား၍ ဆက္ဆံခံရမႈမ်ား၊ က်မ္းမာေရးေစာင့္ေရးအဖြဲ႔မ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းပါဝင္မႈအားနည္းျခင္း၊ ထိုက္သင့္ေသာ လုပ္ပိုင္ခြင့္တာဝန္ႏွင့္ အခြင့္အာဏာမ်ားမရွိျခင္း၊ မိမိကိုယ္ကို ေလးစားတန္ဘိုးထားမႈ အားနည္းျခင္း၊ စသည္ျဖင့္ အေၾကာင္းရင္းမ်ားစြာကို အေျခခံေၾကာင္း ေတြ႔ရွိၾကရမည္ ျဖစ္ပါသည္။

ေျဖရွင္းရန္နည္းလမ္းမ်ား

မ်က္စိက်မ္းမာေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို ေထာက္ပံ့မႈမ်ားေပးနိဳင္ရန္အတြက္ အခ်က္အလက္မ်ား စုေဆာင္းရာတြင္၊ အသက္အရြယ္ႏွင့္ ေယာက္်ား မိန္းမ လိင္ ကြဲျပားျခားနားမႈ ၊ စီးပြားေရးဆိိုင္ရာ ပတ္ဝန္း က်င္ အေျခအေနမ်ားကိုသာမက လူနည္းစုမ်ိဳးႏြယ္မ်ား ၊ ေရႊ႕ေျပာင္းေနထိုင္သူမ်ား ၊ မသန္စြမ္းျဖစ္ေနသူ မ်ား ႏွင့္ သက္ဆိုင္ေသာ အခ်က္မ်ားကိုပါ စုေဆာင္းရန္လိုပါသည္။

 ေငြေၾကးႏွင့္ အျခားအေထာက္အပံ့မ်ား ရရွိရန္လိုအပ္ပါသည္။( ျပည္တြင္းႏွင့္နိဳင္ငံတကာမွ အလွဴ ရွင္မ်ားအား မ်က္စိက်မ္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈမ်ား၏  အေျခအေနမွန္မ်ားကို ပိုမိုသိရွိလာေအာင္ နည္းလမ္း မ်ားရွာသင့္ပါသည္။)အသက္အရြယ္မေရြး၊ ေယာက္်ားမိန္းမမေရြး၊ ဆင္းရဲခ်မ္းသာမေရြး၊မ်ိဳးရိုး ဇာတိေနရာ ေဒသမေရြး၊ ပညာအဆင့္အတန္းရွိသူႏွင့္မရွိသူ၊ မသန္းစြမ္းသူမ်ားအပါအဝင္ လူတိုင္းလူတိုင္းအား တန္းတူ ညီမွ်စိတ္ထား၍ ကုသမႈေစာင့္ေရွာက္မႈေပးနိဳင္ေသာ မ်က္စိက်မ္းမာေရးဌာနမ်ား၊ယူနစ္မ်ား မ်က္စိဆရာဝန္ မ်ား၊ ပညာရွင္မ်ားကို စုစည္းရန္လိုအပ္ပါသည္။

 မသန္းစြမ္းသူမ်ားကို  စဥ္ဆက္မျပတ္ပါဝင္လာေစေရးအတြက္ က်မ္းမာေရးယူနစ္မ်ားက ၾကိဳးစား ၾကရန္လိုပါသည္။ မ်က္စိက်မ္းမာေရးလုပ္ငန္းမ်ားကုိ ေထာက္ပံ့ေပးသူမ်ားကလည္း စီးပြားေရးလုပ္ငန္း ရွင္မ်ားအားစုစည္း၍၊ ၎တို႔၏ဝန္ထမ္းမ်ားအား မ်က္စိက်မ္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ အခြင့္အေရးမ်ားရေစ ရန္ (စစ္ေဆးမႈမ်ားကို လက္ခံလာၾကေစရန္) တိုက္တြန္းၾကရပါမည္။

           အေရးၾကီးဆံုးေသာအခ်က္မွာ အျမင္ခ်ိဳ႕တဲ့သူမ်ားသည္ မိမိတို႔က ေစာင့္ေရွာက္မႈေပးရေသာ လူနာမ်ားအျဖစ္သာမဟုတ္ဘဲ၊ မိမိတို႔၏လုပ္ငန္းအေပၚ လူတန္းစားအလႊာအသီးသီးက ယံုၾကည္မႈရွိလာရန္ ႏွင့္ လွ်င္ျမန္စြာတိုးတက္ေရးအတြက္ အဓိကပံ့ပိုးမႈေပးေသာ အေရးပါသူမ်ားျဖစ္သည္ဟူေသာ ခံယူခ်က္ ထားရွိလ်က္ စိတ္ေစတနာေကာင္းျဖင့္ ေစာင့္ေရွာက္မႈေပးၾကရန္ျဖစ္ပါေၾကာင္း ေရးသားအပ္ပါသည္။

(Ref; “Inequality and inequity in eye health”.Johannes Trimmel, Director: Policy and Advocacy)

မိဘေက်းဇူး အထူးဆပ္နိဳင္ၾကေစရာ…. ေမာင္ျပည့္ေအာင္(၁၉/၉/၁၇ ရက္ေန႔ထုတ္ေၾကးမႈံသတင္းစာပါေဆာင္းပါး)

 

“မာတာပိတု ဥပ႒ာနံ”ဟူေသာ မဂၤလာတရားေတာ္ႏွင့္အညီ မိဘေက်းဇူးဆပ္ျခင္းကို စာေရးသူ တို႔သားသမီးမ်ား အေန႔ျဖင့္ အထူးအေလးထား က်ိဳးစားေဆာင္ရြက္သင့္ပါသည္။ သူမ်ားေပး၍မရ ကိုယ္ျပဳမွရသည့္ (ဒါနသီလ ဘာဝနာတရားတို႔ကဲ့သို႔) ဂုဏ္တင္ထိုက္သည့္ မိဘေက်းဇူးဆပ္သည့္ အလုပ္ကို သားေကာင္းသမီးမြန္တို႔က ၾကိဳးစားၾကအားထုတ္ၾက၏၊ မလုပ္ျဖစ္ေသးေသာ သူမ်ားက လည္း စိတ္၌ရည္ရြယ္ရင္း ရွိၾကမည္ပင္ျဖစ္၏။ ဤေနရာ၌ စိတ္ေစတနာ အလ်င္းမရွိေသာသူဟူ၍ ရွိမည္မထင္ေပ။က်င့္သံုးသည့္ နည္းလမ္းကိုသာ ေရြးခ်ယ္တတ္ၾကရန္ လိုမည္ထင္၏။

 မိမိတြင္ စီးပြားဥစၥာတို႔ႏွင့္ ျပီးျပည့္စံုေသာတေန႔၌ အမိအဖတို႔အား အိမ္ေကာင္းယာေကာင္း တိုက္ၾကီးတာၾကီးတို႔ျဖင့္ ေနရေစမည္၊ ဝတ္ေကာင္းစားလွတို႔ျဖင့္ဆင္ယင္လ်က္ ေကာင္းေပ့ဆိုေသာ ကားၾကီးကားငယ္ အသြယ္သြယ္္တို႔ျဖင့္ တင့္တယ္ေစရမည္ ၊ လွဴေရးတန္းေရး လက္မေႏွးေစရဘဲ ဒါန သီလဘာဝနာ ကုသိုလ္ေကာင္းမႈတို႔၌ စိတ္္သြားတိုင္းကိုယ္ပါေစရမည္ စသည့္ျဖင့္ အားခဲမာန္တင္း လ်က္ စီးပြားဥစၥာၾကိဳးစားရွာေဖြေနၾကသူ သားသမီးတို႔လည္း ဒုနဲ႔ေဒးပင္ရွိၾကပါလိမ့္မည္။ထိုတေန႔၌ အမိအဖတို႔သည္ သက္ရိွထင္ရွား ရွိေနၾကပါဦးမည္လား။

          “မိဘေက်းဇူးျမင့္မိုရ္ဦး”ဟူ၍ အႏႈိင္းမဲ့ၾကီးမားလွသည္ဟုဆိုေသာ   ျမင့္မိုရ္ေတာင္၏အထြဋ္၌ တင္လွ်က္ ျမင့္ျမတ္မႈကိုုစံျပဳၾက၏။  ညာဖက္ပခံုးတြင္ဖခင္ကိုတင္ ဘယ္ဖက္ပခံုးတြင္အမိကိုထားကာ ကပ္ကမၻာ တခုေသာကာလပတ္လံုး ေက်းဇူးဆပ္ေသာ္ျငား အမိအဖတို႔၏ေက်းဇူးကို ေက်ေအာင္ဆပ္ နိဳင္ဖြယ္ရာပင္မျမင္ေၾကာင္း ပမာခိုင္း၍ ျပေသာ စာေပမ်ားလည္းရွိပါသည္။

          ဤသို႔ဆိုလွ်င္ မိဘေက်းဇူးဆပ္ျခင္းသည္(ေခတ္စကားႏွင့္ လြယ္လြယ္ဆိုရလွ်င္)အၾကီးၾကီး ျဖစ္၏၊ အမ်ားၾကီးျဖစ္၏၊အလြန္႔အလြန္ၾကီး၍ အလြန္႔အလြန္မ်ား၏ဟူ၍ပင္ ဆိုရအံ့ထင္သည္။ သာမန္ လူတို႔စြမ္းနိဳင္ဖြယ္ရာမရွိဟူ၍ စာေရးသူတို႔၏သားသမီးမ်ားအပါအဝင္ လူငယ္အေပါင္းတို႔၏စိတ္ သ႑ာန္ဝယ္ ထင္မွတ္ဖြယ္ရာျဖစ္ေနေလသည္(စာေပပညာရွင္တို႔အား အျပစ္ျမင္ျခင္းမဟုတ္ပါ)။ အဖိုး အနဂၢထိုက္ေသာ ျပည္တန္ပတၱျမားအား တန္ဘိုးၾကီးလြန္း၍ (မျဖစ္နိဳင္ဟုယူဆ၍) ရယူရန္ ၾကဳိးစားဖို႔ ေဝးစြ စိတ္ကူး၌ပင္မေတြးသည့္အျဖစ္မ်ိဳး၊ သာမန္အဆင့္ေလာက္ျဖင့္ လုပ္နိဳင္ဖြယ္မရွိဟူေသာ မာန္ ေလ်ာ့ေနၾကမည့္အျဖစ္မ်ိဳးပင္(စိုးရိမ္ေလာက္စရာ) ျဖစ္နိဳင္ဖြယ္ရွိေလသည္။

          သို႔ဆိုေသာ္ျငားလည္း ဥာဏ္ပညာႏွင့္ျပည့္စံုေသာ အမိအဖမ်ားသည္ အထက္ေဖာ္ျပပါ စံလြဲ အေတြးအေခၚမိ်ဳး မိမိသားသမီးတို႔၏စိတ္သ႑ာန္ဝယ္ ျမဴမႈံမွ်မထင္ေစရန္ အလိမၼာတရား လက္ကိုင္ ထားလ်က္ ၾကိဳးစားအားထုတ္ၾကသည္သာျဖစ္ေလ၏။ လူမွန္းသိတတ္စအရြယ္မွစတင္ကာ၊ မိခင္ ဖခင္တို႔အား ကိုယ္စိတ္ႏွလံုးသံုးပါးလံုး၌ ရိုေသေလးျမတ္မႈရွိေစရန္ ပညာဥာဏ္ကိုသံုး၍ ဆိုဆံုးမၾက၏။  သားသမီးတို႔၏ စိတ္ႏွလံုးကို ၾကည္ႏူးေစေသာ ဘုရားအေလာင္းေတာ္ သုဝဏၰသာမဇတ္ေတာ္သည္ သားသမီးတို႔၏ အိပ္ယာဝင္ ပံုျပင္ျဖစ္ေစ၏။ အမိအဖတို႔၏ေက်းဇူးကို အေလာင္းေတာ္ကဲ့သို႔ ေဝယ်ာ ဝစၥကုသိုလ္ျပဳ၍လည္း ဆပ္နိဳင္ေၾကာင္း မီးေမာင္းထိုးျပ ၾက၏။

ေျပးလႊားကစားတတ္စအရြယ္မွစ၍ “ေဖေဖ့ကိုၾကဳိလိုက္ပါဦး” “ေမေမ့ကိုကူလိုက္ပါဦး”ဟုသတိ ေပး၍ သာသမီးဝတ္ကို သိေစ၏။ ဤသို႔ျဖင့္ အမိအဖတို႔၏ အလိုကိုသိ၍ မိဘအလိုက်ေနထိုင္တတ္ ျခင္းႏွင့္ မိဘတို႔၏ေဝယ်ာဝစၥ အမႈၾကီးငယ္တို႔ကို ေဆာင္ရြက္ေပးျခင္း၌ယဥ္ပါးေသာ အေလ့အက်င့္ ေကာင္းမ်ားသည္ သားသမီးတို႔၏ အတြင္းအဇၥ်တၱသ႑ာန္၌ စြဲထင္၍သြားေလေတာ့သည္။ မိမိိ တို႔ကိုယ္တိုင္ တအိုးတအိမ္ထူေထာင္၍ မိဘေက်းဇူးကို နားလည္သိတတ္လာေသာအခါ မိဘ ေက်းဇူးဆပ္ျခင္းကို ငယ္စဥ္ကေလး ဘဝကပင္ မိမိကုိယ္တိုင္ျပဳခဲ့ေၾကာင္းႏွင့္ ဆက္၍က်င့္သံုးရမည့္ နည္းလမ္းကိုလည္း ေကာင္းစြာ သိျမင္လာေတာ့၏။

စာေရးသူတို႔လူရြယ္ဘဝ အလုပ္ခြင္အသီးသီးတြင္ စ၍အလုပ္ဝင္ၾကစဥ္ကျဖစ္၏၊ တပ္မေတာ္ ေဆးတပ္၌ ေဆးရံုတပ္ဆြယ္မွဴးဗိုလ္ၾကီး (ဆရာဝန္) ျဖစ္ေသာ စာေရးသူ၏အကိုျဖစ္သူသည္ အိမ္သို႔ ေရာက္ခိုက္ အေမႏွင့္စကားေျပာရင္း အလုပ္ပင္ပန္း၍ ေနသာထိုင္သာမရွိေၾကာင္းေျပာမိရာ၊ မိခင္ ျဖစ္သူက သား၏နဖူးကိုသူ၏ပါးျဖင့္ကပ္၍စူးစမ္း၏၊ ေျခဖ်ားလက္ဖ်ားမ်ားကိုလည္း စမ္းသပ္ၾကည့္၏၊ ရင္ကိုလည္း နားႏွင့္ကပ္၍နားေထာင္၏ “ ဒီအိပ္ယာမွာအိပ္ငါ့သား ေစာင္ကိုေခါင္းဖ်ားေျခဖ်ား လံု ေအာင္ျခံဳ စိတ္ေရာကုိယ္ေရာပင္ပန္းလြန္းလို႔ မအီမသာျဖစ္ေနတာ ေခၽြးထုတ္္ရမယ္ ငန္းေဆး ( ကြမ္း ရြက္၊ ၾကပ္ခိုး၊နႏြင္းမႈန္႔၊အိပ္သံုးဆားတို႔ျဖင့္ သူကိုယ္တိုင္ေဖာ္စပ္ထားေသာ အဖိုးအဖြားတို႔ထံမွ လက္ဆင့္ကမ္း အေမြဆက္ခံခဲ့သည့္ အေမ၏လက္စြဲေဆး) ေသာက္ဖို႔လိုတယ္” ဟုဆိုျပီး၊ ထိုစဥ္က အသက္(၆၀) နားသို႔ ကပ္ေနျပီျဖစ္ေသာအေမသည္ လိုအပ္သည္မ်ားကို သူကိုယ္တိုင္လည္း ဇယ္စက္ သလို တက္ၾကြသြက္လက္စြာျပင္ဆင္၏။ အနားရိွ သားသမီးမ်ားအားလည္း ကူညီေစ၏။ အကိုျဖစ္သူ (ဆရာဝန္ဗိုလ္ၾကီးျဖစ္သူ)ကလည္း မည္သည့္ေစာဒကမွ်မတက္ ၊အေမတိုက္ေသာငန္းေဆး( ဟင္း ရည္ေသာက္ ေၾကြဇြန္း ၾကီး ၃ ဇြန္းပမာဏ)ကို ေသာက္၍ အေမခင္းေပးေသာ အိပ္ယာထက္၌ ေစာင္ ကို ေခါင္ျမီးျခံဳ၍ ေခၽြးထုတ္ေလသည္။

“အခုမွဘဲေပါ့ပါးလန္းဆန္းျပီး ေနလို႔ေကာင္းသြာတယ္အေမရာ”၊ ေခၽြးစံုမစံု သူကိုယ္တိုင္ဆံုး ျဖတ္၍ ကိုယ္တိုင္ေခၽြးသုတ္ ကိုယ္တိုင္အဝတ္အစားလဲေပးထားေသာ သူ႕သား၏အသံကို ေက်ေက် နပ္နပ္ၾကီး နားေထာင္ေနေသာအေမသည္ ျပံဳး၍ေနပါသည္။ ဤအျပဳံးကို ပီတိမ်က္ရည္တို႔ျဖင့္ စိုေန ေသာမ်က္ဝန္းမ်ားတြင္လည္း ေတြ႔ရ၏။ ပိရိေသသပ္ေသာ ႏႈတ္ခမ္းမ်ား၌လည္းေတြ႔ရ၏။ အေရး အေၾကာင္းတို႔ျဖင့္ မပီမျပင္ တန္ဆာဆင္စျပဳေနေသာ ပါးျပင္ႏွင့္နဖူးျပင္တို႔ထက္၌ပင္လွ်င္ ျမင္ရသည္ ထင္၏။ သိမ္ေမြ႔ေသာအျပံဳး ေက်နပ္ေသာအျပံဳး ႏွလံုးသားမွလာသည့္ မျပယ္ေသာအျပံဳးပင္ျဖစ္ ပါသည္။ ကာယိကဒုကၡ ေစတသိကဒုကၡ တို႔ကိုရင္ဆိုင္လ်က္ ကိုးလလြယ္၍ ဆယ္လဖြားခဲ့ရေသာ သူ၏ သားျဖစ္သူသည္၊ ကုိယ္တိုင္ သက္ေမြးဝမ္းေၾကာင္းျပဳေနနိဳင္ျပီျဖစ္ေသာ ဤအရြယ္အထိ မိမိ၏ ရင္ခြင္ထဲ၌ ရွိေနေသးသည္ကို ခံစားသိျမင္လိုက္ရေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါလိိိမ့္မည္။

သားသမီးမ်ားႏွင့္ ၾကီးမားေသာအိမ္ေထာင္တာဝန္ကို ထမ္းေဆာင္ေနရေသာ စီးပြားေရးလုပ္ ငန္းရွင္ အသက္(၆၀)ဝန္းက်င္ရွိေသာ သားျဖစ္သူက အသက္(၉၀)ေက်ာ္အရြယ္ အမိအဖတို႔၏အိမ္သို႔ ေန႔စဥ္သြားကာ ညေနစာအတူတူစားျခင္းသည္လည္းေကာင္း၊ ဘီးတပ္ကုလားထိုင္ျဖင့္ အသက္ရွင္ ရပ္တည္ေနရေသာ ဖခင္၏အိမ္သို႔ (သားသမီးသံုးေယာက္တို႔၏မိခင္ျဖစ္ေနလင့္ကစား) ေန႔စဥ္ဝတ္ မပ်က္အေရာက္သြားကာ ၊ ဘီးတပ္ကုလားထိုင္ကိုတြန္းရင္း၊ မိမိ၏လုပ္ငန္း အေတြ႔အၾကံဳမ်ားႏွင့္ ေရွးေဟာင္းေႏွာင္းျဖစ္ ၾကည္ႏူးရယ္ေမာစရာမ်ားကိုေျပာလ်က္ လမ္းေလ်ာက္ထြတ္တတ္ေသာ သမီး သည္လည္းေကာင္း၊ မိမိတို႔၏ရင္မွလာေသာ မိဘေက်းဇူးဆပ္နည္းမ်ားကို က်င့္သံုးေနၾကသူမ်ား  ျဖစ္သည္ကို သိျမင္နိဳင္ၾကမည္ထင္ပါေၾကာင္းႏွင့္ မိမိတို႔ကိုယ္တိုင္လည္း ပို၍ပို၍ထိေရာက္ေသာ နည္းလမ္းေကာင္းမ်ားကို ရွာေဖြေတြ႔ရွိက်င္႔သံုးၾကလ်က္ မိဘေက်းဇူးကို ျပန္လည္ေပးဆပ္နိဳင္ၾကေသာ သူေတာ္ေကာင္းမ်ား ျဖစ္ၾကပါေစေၾကာင္း ဆႏၵျပဳေရးသားအပ္ပါသည္။

အႏၱရာယ္ရွိေသာ မ်က္စိနာေဝဒနာမ်ား။ေမာင္ျပည့္ေအာင္။၁/၉/၁၇ ရက္ေန႔ထုတ္ ရတနာပံုေန႔စဥ္သတင္းစာပါေဆာင္းပါး။

          မ်က္စိနာရံုမွ်သာဟူ၍ အေလးမထားေသာေၾကာင့္ ဆိုးက်ိဳးမ်ားၾကံဳေၾကရျခင္းမွ ေရွာင္ရွား နိဳင္ၾကရန္အတြက္ ရည္ရြယ္လွ်က္ ဤေဆာင္းပါးကိုျပဳစုပါသည္။ မ်က္စိနာျခင္း အမိ်ဳးမ်ိဳးရွိရာတြင္ အျဖစ္နည္းေသာ္လည္း အျမင္အာရံုဆံုးရႈံးေစနိဳင္ေသာ မ်က္စိနာမ်ားလည္းရွိေၾကာင္း သိေစလို ၍ျဖစ္ပါသည္။ မ်က္စိနာမ်ားကို အေၾကာင္းရင္းခံေပၚမူတည္၍ ေအာက္ပါအတိုင္း အမိ်ဳးမ်ိဳးအစားစား ရွိေၾကာင္း ေတြ႔ၾကရမည္ျဖစ္ပါသည္။

(၁) ေမြးကင္းစကေလး မ်က္စိနာျခင္း(Ophthalmia neonatorum)

       

    ေမြးကင္းစကေလးတြင္လည္း မ်က္စိနာျဖစ္တတ္ပါသည္။ ေမြးကင္းစအရြယ္မွ  တလသား ၀န္းက်င္္အတြင္း  မ်က္ဝန္းအိမ္အတြင္း၌ မ်က္ဝတ္ႏွင့္ျပည္မ်ား ျပည့္ေနသည္ကို ေတြ႔ၾကရပါမည္။ မ်က္ေျမွးလႊာ၌ ျပင္းထန္ေသာျပည္တည္နာ (Purulent conjunctivitis) ျဖစ္၏။ေမြးေမြးျခင္းျဖစ္ တတ္ျပီး မိခင္မွကေလးသို႔ကူးျခင္းျဖစ္၏။ မိခင္၏မိန္းမကိုယ္၌ေရာဂါပိုးရွိေနျပီး ၄င္းပိုးမွာ လိင္ဆက္ ဆံရာမွတဆင့္ ကူးစက္တတ္ေသာ ကာလသားေရာဂါပိုး(Gonorrhoea) ျဖစ္ပါသည္။လူနာကို မ်က္စိိ အထူးကုဆရာ၀န္ထံသို႔ အျမန္ဆံုးေစလႊတ္ပါ။ ဤေရာဂါမ်ိဳးသည္ ကူးစက္လြယ္ျပီး အမွားမခံသည့္ အတြက္ မ်က္စိအထူးကုဆရာ၀န္၏ ကုသမႈမ်ားကို ခ်က္ခ်င္းခံယူရန္လိုပါသည္။ ကေလးငယ္ကိုျပဳစု ေပးသူမ်ားအားလံုး၏လက္မ်ားကို ေသခ်ာစြာေဆးေၾကာရန္ လိုအပ္ပါသည္။ လိင္ဆက္ဆံမွဳမွ တဆင့္ကူးစက္ေသာ ေရာဂါျဖစ္သည့္အတြက္ ကေလး၏မိဘႏွစ္ပါးလံုး တျပိဳင္နက္တည္းကုသမွဳ ခံယူရပါမည္။ Ophthalmia Neonatorum  မ်က္စိနာသည္ ကာလသားေရာဂါပိုးေၾကာင့္ ျဖစ္သည့္ အတြက္ ကာလသား ေရာဂါပိုး ကိုလိုက္၍ အမ်ိဴးမ်ိဳးရွိပါသည္။ 

(၂) ဗိုင္းရပ္ေရာဂါပိုးေၾကာင့္ ျဖစ္ေသာမ်က္စိနာ(Viral Conjunctivitis)။ အျဖစ္မ်ားေသာမ်က္စိနာဟု ဆိုနိဳင္ပါသည္။ ရာသီအကူးအေျပာင္းမ်ားတြင္  ျဖစ္တတ္ပါသည္။ မ်က္ေျမွးလႊာ (Conjunctiva) ေရာင္လွ်က္ မ်က္စိနီေနသည္ကို ေတြ႔ရ၏။ မ်က္ခြံမ်ားမို႔ေနျပီး  မ်က္ရည္ပူက်သည္ကို ေတြ႔ရမည္ျဖစ္ သည္။ ၄င္းကို မ်က္ေျမွးလႊာ၏အေပၚယံပါးလႊာေသာအပိုင္း၌ ေသြးယိုစိမ့္ျခင္း (Epidermic Haemorrhage Conjunctivitis)ဟုေခၚပါသည္။ ဆက္လက္ျဖစ္နိဳင္သည့္ ဗက္တီးရီးယားပိုး၀င္္ျခင္း မျဖစ္ေစရန္ မ်က္စိအထူးကုဆရာဝန္၏ကုသမႈကိုခံယူပါ။ ထိုမ်က္စိနာသည္ သာမန္အားျဖင္(၅) ရက္မွ (၁၄)ရက္အတြင္း ေပ်ာက္သြားတတ္ပါသည္။ ေရရွည္မျဖစ္ေသာ္လည္း ကူးစက္မွဳျမန္ ပါသည္။ မိသားစု၀င္အားလံုး၏ လက္မ်ားကို မၾကာခဏေဆးၾကရပါမည္။ ဤနည္းျဖင့္ မ်က္စိနာကူး စက္မွဳကို ေလ်ာ့က်ေစနိဳင္၏။

(၃) ၀က္သက္ေရာဂါေၾကာင့္ ျဖစ္ေသာမ်က္စိနာ။(Measles and the eye) ။ ၀က္သက္ေရာဂါသည္ ကူးစက္ျမန္ျပင္းထန္ျဖစ္ျပီး ယခင္က(၂) ႏွစ္ (၃)ႏွစ္ ျခားတခါ ျပန္ျဖစ္ေလ့ရွိ၏။ကေလးမ်ားတြင္ အျဖစ္မ်ားျပီး ကူးစက္သည္မွ ေရာဂါလကၡဏာျပသည့္ အခ်ိန္ (ေရာဂါ ပ်ိဳးခ်ိန္-incubation period) သည္ (၈) ရက္မွ (၁၅)ရက္အတြင္း ၾကာပါသည္။ ေရာဂါ လကၡဏာ မ်ား ႏွင့္အတူ လူနာသည္အျပင္း ဖ်ားလာ၏။မ်က္စိနီျခင္း၊ မ်က္ၾကည္လႊာေရာင္ျခင္း (မ်က္ၾကည္လႊာမႈန္ /ေနာက္က်ိ(အေရးၾကီး) keratitis) ႏွင့္မ်က္ေျမွးလႊာေရာင္ျခင္း (conjunctivitis) တို႔ကို ျဖစ္ေစပါမည္။ ဗက္တီးရီးယားပိုး ၀င္ျခင္း (baterial infection)ျဖစ္နိဳင္သျဖင့္ မ်က္စိအထူးကုဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမန္ ဆံုးျပပါ။

(၄) အာဟာရခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္းႏွင့္ မ်က္စိနာေဝဒနာ(Vitamin A deficiency  and eye)

 

ဗီတာမင္ေအခ်ိဳ႔တဲ့လွ်င္ မ်က္ၾကည္လႊာႏွင့္ မ်က္ေျမွးလႊာတို႔တြင္  မ်က္စိေျခာက္ေသြ႔ေရာဂါ (Xerophthalmia)ျဖစ္ပြားတတ္ပါသည္။အျဖဴေရာင္အဖုကေလးမ်ားကို မ်က္စိ၏ေဘးဖက္ (နားရြက္ ဖက္) မ်က္ေျမွးလႊာေပၚတြင္ ေရျမွဳပ္ေလးမ်ားသဖြယ္(ေဖာ္ျပပါပံုကဲ့သို႔) ေတြ႔ျမင္ရျပီး ၄င္းကို Bitot’s spot ဟုေခၚ၏။ ကေလးမ်ားတြင္ ျဖစ္ပြားေလ့ရွိသည့္အျပင္ လူနာသည္အလင္းေရာင္ အနည္းငယ္ကို သာျမင္နိဳင္သည့္ အေျခအေနတြင္ရွိတတ္ပါသည္။ အေရးၾကီး၍ မ်က္စိဆရာဝန္ႏွင့္အျမန္ ဆံုးျပပါ။

           မ်က္စိေျခာက္ေသြ႕ေသာေရာဂါ (Xerophthalmia)၏ အျပင္းထန္ဆံုးအေျခအေန၌၊ ခႏၵာ ကိုယ္အတြင္းရွိ ဗီတာမင္ေအပမာဏ ရုတ္တရက္လွ်င္ျမန္စြာ က်ဆင္းသြားေသာေၾကာင့္ မ်က္ၾကည္ လႊာေပ်ာ့ေပ်ာင္း၍ ေပါက္ထြက္သြားတတ္ပါ၏။ အဆိုးဆံုးအေျခအေနျဖစ္ျပီး ၄င္းကို မ်က္ၾကည္လႊာ ေပ်ာ့သြားျခင္း (Kerato malacia) ဟုေခၚပါသည္။

 မိခင္ႏို႔ရည္သည္ ဗီတာမင္ေအႏွင့္အျခားဗီတာမင္မ်ား ၾကြယ္၀စြာပါ၀င္သည့္အတြက္ ႏို႔စို႔ ကေလးမ်ားအား မိခင္နိဳ႕ရည္ကို အျပည့္အဝတိုက္ေကၽြးရန္လိုပါသည္။ မိခင္နိဳ႕ရည္ကို ျဖည့္စြက္ အာဟာရမ်ား ေကၽြးေမြးရန္လိုအပ္ေသာအရြယ္အထိ အျပည့္အဝေသာက္သံုးခဲ့ေသာကေလးမ်ားသည္  ဗီတာမင္ႏွင့္အာဟာရဓါတ္ခ်ိဳ႕တဲ့မုႈမ်ား မရွိသေလာက္နည္းပါးေၾကာင္း ေရာဂါေဗဒ ဆိုင္ရာသုေတသီ တို႔က ဆိုပါသည္။

(၅) ေရယုန္ေရာဂါပိုး ႏွင့္ မ်က္စိ(Herpes Simplex Virus and eye)။ ေရယုန္ေရာဂါပိုး(Herpes Simplex Virus)သည္ မ်က္ၾကည္လႊာအနာျဖစ္သည့္ ေရာဂါပိုး ျဖစ္ပါသည္။အျခားမ်က္စိနာမ်ားကဲ့သို႔ နာက်င္ျခင္း၊ မ်က္စိမႈန္ျခင္း၊ မ်က္စိ နီျခင္း၊ မ်က္ရည္ပူက်ျခင္း၊ စသည္တို႔ကိုခံစားရျပီး၊ ဤေရာဂါ၏ ထူးျခားေသာလကၡဏာမွာ သာမန္အလင္းေရာင္ (ေနေရာင္ ျခည္မဟုတ္ေသာေန႔အလင္းေရာင္) ကို ၾကည့္မိလွ်င္ မ်က္စိ၌နာက်င္ျခင္းပင္ျဖစ္၏။ မ်က္စိနာ၍နာက်င္ ျခင္းႏွင့္မတူဘဲ ထိခိုက္မိ၍နာက်င္ျခင္း ႏွင့္တူပါသည္။  မ်က္စိတဖက္ခ်င္းစီသာ ျဖစ္ပြားေလ့ရွိ၏။  မ်က္စိအထူးကုဆရာ၀န္၏ ညႊန္ၾကားခ်က္ မ်ားအတိုင္း လိုက္နာရန္လိုေသာေၾကာင့္ မ်က္စိအထူး ကုေဆးရုံ ေဆးခန္းမ်ားသို႔ အျမန္ဆံုးသြားရန္ လိုပါသည္။ ေရယုန္ေရာဂါပိုး(Herpes Simplex Virus) သည္ ေရာဂါပိုးရွိသူ၏အေရျပားမွ ကူးတတ္ သကဲ့သို႔ လိင္ဆက္ဆံရာမွလည္း ကူးပါသည္။Herpes Simplex Virus (HSP) ေရာဂါပိုးသည္ မ်က္ ေျမွးလႊာ (Conjunctiva) ၌လည္းသက္ေရာက္မႈရွိတတ္ ပါသည္။ အႏၱရယ္ၾကီးေသာ မ်က္စိနာျဖစ္ပါ သည္။

(၆)မ်က္ၾကည္လႊာ၌ အနာျဖစ္ျခင္း (Corneal Ulcer)။ မ်က္စိမႈန္ျခင္း ႏွင့္ မ်က္စိနာျခင္းကို(သိသိ သာသာ) ခံစားရ၏။ မ်က္စိနီသည့္အျပင္ မ်က္ ၾကည္လႊာ၌  အျဖဴေရာင္ (ႏုိ႔ႏွစ္ေရာင္) ဧရိယာတခုကို ေတြ႔ရ၏။ မ်က္ၾကည္လႊာတခုလံုး မႈန္မႈိင္း ေနာက္က်ိ(အေရးၾကီး)ေနမည္ျဖစ္ျပီး မ်က္ၾကည္လႊာႏွင့္ မ်က္္နက္၀န္း (Iris)တို႔အၾကား မ်က္စိေရွ႕ ခန္းငယ္ (Anterior Chamber)၌ ျပည္ (Pus)တည္ေန တတ္သည္ကို ေတြ႕ျမင္ရပါမည္။ လက္ႏွိပ္ ဓါတ္မီးငယ္ျဖင့္ ေဘးတိုက္(နားရြက္ဖက္မွ) မီးထိုးၾကည့္ လွ်င္ ေတြ႔ရ၏။ ဗက္တီးရီးယား (Vateria) သို႔မဟုတ္ ကူးစက္မိႈေရာဂါ (Fungus) တမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ျဖစ္ သည့္ မ်က္ၾကည္လႊာအနာ (corneal ulcer) ၏လကၡဏာမ်ား ျဖစ္ပါသည္။ အေရးၾကီး၏။ မ်က္စိ အထူးကုဆရာ၀န္ ႏွင့္ အျမန္ဆံုးျပရန္ ၾကိဳးစားပါ။

          ဤေဆာင္းပါးကိုေလ့လာၾကည့္လွ်င္ မ်က္စိနာရံုမွ်ပင္ျဖစ္ေစကာမူ အျမင္အာရံုလံုးဝဆံုးရႈံး သည္အထိ အႏၱရယ္ျပဳနိဳင္သည္မ်ားလည္းရွိေၾကာင္း သတိမူမိၾကမည္ျဖစ္ပါသည္။ထိုက္သင့္ေသာ ကုသမႈမ်ားကို အခ်ိန္မီျပဳလုပ္ၾကျခင္းအားျဖင့္ မ်က္စိနာေၾကာင့္ျဖစ္သည့္ ဆိုးက်ိဳးမ်ားမွ ကင္းေဝးၾကပါ ေစေၾကာင္း ဆႏၵျပဳေရးသားအပ္ပါသည္။

 (Ref;International Centre for  Eye Health,London , Community Eye Health Journal , Eye in primary health care (Web@cehjournal.org))