က်ဴးေက်ာ္အေျခခ် ေနထိုင္မႈမ်ား၏လားရာ(၂၀/၈/၁၈ ရက္ေန႔ထုတ္စံေတာ္ခ်ိန္သတင္းစာပါေဆာင္းပါး) ေကာင္းသာ(LL,B)

         

 
         က်ဴးေက်ာ္အေျခခ်ေနထိုင္သူမ်ားကို အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုရာ၌ အမ်ားပိုင္ သို႔မဟုတ္ ပုဂၢလိကပိုင္ သို႔မဟုတ္ နိင္ငံပိုင္ ေျမေနရာ သို႔မဟုတ္ အေဆာက္အဦးမ်ား အတြင္းသို႔ ဥပေဒအရခြင့္ျပဳခ်က္ မရဘဲ၊ ပိုင္ဆိုင္ခြင့္ရရန္ သို႔မဟုတ္ ငွားရမ္းခြင့္ရရန္ သို႔မဟုတ္ အျခားရည္ ရြယ္ခ်က္မ်ားျဖင့္ ဝင္ေရာက္ေနထိုင္သူမ်ားဟု ဖြင့္ဆိုၾက၏။ထို ကဲ့သို႔ေသာ သူမ်ားသည္ ျပည္တြင္း၌ရွိသကဲ့သို႔ နိဳင္ငံတနိဳင္ငံမွ အျခားနိဳင္ငံတခုအတြင္းသို႔ နည္းလမ္းမ်ိဳးစံုျဖင့္ ဝင္ေရာက္ေနထိုင္သူမ်ားလည္း ရွိပါသည္။တႏုိင္ငံမွတနိဳင္ငံသို႔ က်ဴးေက်ာ္အေျခခ် ဝင္ေရာက္ေနထိုင္သူမ်ား သည္ ၂၀၀၄ ခုႏွစ္ဝန္းက်င္ကပင္လွ်င္ ကမာၻတဝန္း တစ္ဘီလီယံမွ်ရွိေၾကာင္း၊သုေတသီ စာေရးဆရာတဦး (Robert Neuwirth)က ေဖာ္ျပခဲ့ျပီး၊ ဤႏႈန္းအတိုင္းသာ ဆက္၍တိုးပြားလာပါက ၂၀၃၀ ခုႏွစ္တြင္ ႏွစ္ဘီလီယံ၊ ၂၀၅၀ ခုႏွစ္တြင္ သံုးဘီလီယံ ထိျဖစ္လာနိဳင္ေၾကာင္း ၎ကိုယ္တိုင္ေရးသားေသာ သုေတသနစာတမ္းတြင္ ေဖာ္ျပခဲ့ပါသည္။ ဤသို႔ဆိုလွ်င္ က်ဴးေက်ာ္ေနထိုင္ျခင္းမ်ားမွ အစျပဳေသာ လကၡဏာရပ္မ်ားသည္ လူမႈေရး အရႈပ္အရွင္းမ်ား တိုးပြားလာျခင္းႏွင့္ ျပည္တြင္း၌ က်ဴးေက်ာ္ေနထိုင္သူမ်ားအဆင့္မွ တနိဳင္ငံႏွင့္တနိဳင္ငံ ေရႊ႔ေျပာင္းအေျခခ်ေနထိုင္ သူူမ်ားအဆင့္သို႔ ေရာက္ရွိလာျခင္းမ်ားအျပင္ နိဳင္ငံတကာနယ္ပယ္တြင္ လက္ရွိ အေျခအေနမ်ားထက္ ပိုမိုရႈပ္ေထြးၾကီးမားေသာ ျပႆနာမ်ားျဖစ္လာနိဳင္သည္ကို ညႊန္ျပေနသည္ဟု ဆိုပါသည္။
ကမာၻ႔ျပႆနာမ်ား

                ကမာၻတဝန္းတြင္ရွိေနေသာ ဆင္းရဲသည့္နိဳင္ငံမ်ားတြင္သာမက ဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္ျပီးနိုင္ငံမ်ားတြင္ပါ၊ က်ဴး ေက်ာ္ရပ္ကြက္မ်ား က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ရွိေနသည္ကို ေတြ႕ၾကရမည္ျဖစ္ပါသည္။ထိုရပ္ကြက္မ်ားသည္ ျမိဳ႕ၾကီး မ်ား၏ အစြန္အဖ်ားတြင္ ရွိေနၾကျပီး၊ အမိုးအကာ မပီျပင္ေသာ ျဖစ္သလိုေဆာက္လုပ္ထားသည့္ အိမ္ငယ္ တဲ ငယ္မ်ားျဖင့္ ျပည့္နက္လွ်က္ရွိ၏။ တဲငယ္တလံုးစ ႏွစ္လံုးစမွစ၍ တျဖည္းျဖည္းၾကီးထြားလာေသာ ထိုက်ဴးေက်ာ္ ရပ္ကြက္မ်ားသည္ မူလပိုင္ရွင္ျဖစ္သူ( အစိုးရ သို႔မဟုတ္ ပုဂၢလိက) မ်ား၏ ခြင့္ျပဳခ်က္မရပဲ ေနထိုင္လာခဲ့ၾကရာမွ ကာလၾကာလာေသာအခါ ၊ တရားဝင္သည္ မဝင္သည္ကိုပင္ ခြဲျခားမသိနိဳင္ေသာ အေျခအေနသို႔ ေရာက္လာခဲ့ ေလသည္။ ၎က်ဴးေက်ာ္ရပ္ကြက္မ်ားတြင္ လူေနရပ္ကြက္မ်ား၏ အေျခခံလိုအပ္ခ်က္မ်ားျဖစ္သည့္ စနစ္က် ေသာ ေရေပးေဝေရးစနစ္ႏွင့္ မိလႅာသိမ္းစနစ္မ်ားလဲမရွိေပ။ခိုးယူသြယ္တန္းေသာ လွ်ပ္စစ္မီးမ်ား၊ဖေယာင္းတိုင္ မီးမ်ား၊ ေလာင္စာဆီသံုး မီးတိုင္မ်ားကို အသံုးျပဳေနၾကသည္မွာလည္း မီးေဘးအႏၱရာယ္ အလြန္မ်ားလွသည္။ အေျခခံစားေသာက္ကုန္မ်ားကို အလ်င္းသင့္သလို ဝယ္ယူေရာင္းခ်ၾကသည့္ စားေသာက္ကုန္အာမခံခ်က္မရွိ သည့္ ပ်ံက်ေဈးသည္မ်ားထံမွ ဝယ္ယူစားသံုးေနၾကျခင္း၊ အစာနပ္မွန္ေအာင္ မစားရျခင္းမ်ားေၾကာင့္ အာဟာရ ခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္းမ်ားလည္း ရွိေနေလသည္။

          အခ်ိဳ႕ေသာက်ဴးေက်ာ္ေနထိုင္သူမ်ားသည္ လူေနတိုက္ခန္းမ်ားအၾကားႏွင့္ ပိုင္ရွင္မေနေသာတိုက္ခန္း မ်ား၊အိမ္မ်ား၏နံေဘးတြင္လည္းေကာင္း၊ပိတ္ထားသည့္ေဈးဆိုင္ခန္းမ်ား၊ဘူတာရံုမ်ား၊အသံလြင့္ရံုကဲ့သို႕ ၾကီး မားသည့္ အေဆာက္အဦးမ်ား၏နံေဘးမ်ားတြင္လည္းေကာင္း ေနထိုင္ၾကေလသည္။ထိုကဲ့သို႔ေနထိုင္မႈမ်ားကို စပိန္၊ခ်ီလီ၊အာဂ်င္တီးနား၊မကၠဆီကို စသည့္နိဳင္ငံမ်ားတြင္ အထူးသျဖင့္ေတြ႔ရေလသည္။

နိဳင္ငံေရးအေပၚသက္ေရာက္မႈ

        ၂၀၀၀ ျပည့္ႏွစ္အလြန္၌ ၾကံဳေတြ႕ခဲ့ၾကရသည့္  ကမာၻ႕စီးပြားေရးအၾကပ္အတည္းႏွင့္အတူ ကမာၻ႔ နိဳင္ငံအမ်ားအျပားတြင္ အေဆာက္အအံုမ်ားေဆာက္လုပ္မႈ ေလ်ာ့ခ်ျခင္း၊ ျမိဳ႕ျပစီမံကိန္းရပ္ဆိုင္းျခင္းမ်ား ျဖစ္ ေပၚလာခဲ့သည္။ ထိုကာလတြင္ ကမာၻ႔ဖြံ႔ျဖိုးတိုးတက္ျပီး ျဖစ္ေသာ အေနာက္ဥေရာပနိဳင္ငံမ်ားသို႔၊က်ဴးေက်ာ္ အေျခခ်ေနထိုင္သူမ်ား ပိုမို ဝင္ေရာက္လာခဲ့၏။ ထို႔ျပင္ ထိုနိဳင္ငံမ်ား၌ အခ်ိဳ႕ေသာကိစၥရပ္မ်ားတြင္ က်ဴးေက်ာ္ ေနထိုင္သူမ်ားအေရးကို ေရွ႕တန္းတင္ဗန္းျပျပီး နိဳင္ငံေရးဖိအားေပးမႈ ႏွင့္ နိဳင္ငံေရးအျမတ္ထုတ္မႈမ်ားလည္း ၾကံဳေတြ႔လာၾကရေလသည္။ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားမႈႏွင့္ အေျခခ်ေနထိုင္မႈမ်ားဆိုင္ရာ သုေတသနပညာရွင္ တဦး(Dr. Kesia Reeve) က၊ က်ဴးေက်ာ္အေျခခ်ေနထိုင္မႈမ်ားသည္ နိဳင္ငံတနိဳင္ငံ၏ နိဳင္ငံေရးလိုအပ္ခ်က္ မ်ားေၾကာင့္ ေပၚထြက္လာသည့္ ျပႆနာတရပ္ျဖစ္ရာ ထိုျပႆနာရပ္သည္ နိဳင္ငံေရးအေပၚသက္ေရာက္မႈရွိ ေနသည္ကို ေရွာင္လႊဲ၍ မရေၾကာင္း ဆိုပါသည္။

          က်ဴးေက်ာ္ေနထိုင္မႈမ်ားသည္ အစိုးရ၏ကန္႔သတ္ထားေသာ ျမိဳ႕သစ္စီမံကိန္းမ်ား အိမ္ယာစီမံကိန္းမ်ား ေၾကာင့္ ေနထိုင္မႈအခြင့္အေရးမ်ားႏွင့္ အိမ္ယာပိုင္ဆိုင္ခြင့္မ်ားဆံုးရႈံုးလွ်က္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ကင္းမဲ့သူမ်ား ေပၚ ေပါက္လာျခင္း၏ ေနာက္ဆက္တြဲ ဆိုးက်ိဳး(ေယဘုယ်အေၾကာင္း)ပင္ျဖစ္ပါသည္။ထိုသူမ်ားသည္ ဥပေဒစံခ်ိန္ စံညႊန္းမ်ားအတြင္း အိမ္ယာပိုင္ဆိုင္ခြင့္၊ ေနထိုင္ခြင့္မ်ား မရနိဳင္ေတာ့သျဖင့္၊ မိမိတို႔သေဘာအေလွ်ာက္ အလ်င္း သင့္သလို ေနထိုင္ၾက ရာမွ က်ဴးေက်ာ္ေနထိုင္သူ လူတန္းစားတရပ္အျဖစ္ေပၚေပါက္လာျခင္းျဖစ္သည္ကို ေတြ႔ ရ၏။

က်ဴးေက်ာ္ေနထိုင္မႈအမ်ိဳးမ်ိဳး

        ဒတ္ခ်္လူမ်ိဳး လူမႈေရးသိပၸံပညာရွင္တဦး( Hans Pruijt )က၊က်ဴးေက်ာ္ေနထိုင္သူ အမိ်ဳးအစားမ်ားကို ေအာက္ ပါအတိုင္း(၅)မ်ိဳးခြဲျခားျပပါသည္။                                                                              

(၁)ဘိုးဘြား အစဥ္အဆက္ အိမ္ယာလိုအပ္ခ်က္ အစဥ္အျမဲရွိေနခဲ့ၾကသည့္ အိမ္ေျခမဲ့မ်ား။                                                                                                                  (၂) ျမဴနီစီပါယ္ႏွင့္အိုးအိမ္ဦးစီးဌာန တို႔ကဲ့သို႔ေသာ အစိုးရဌာနဆိုင္ရာမ်ားမွ တိုက္ရိုက္ခ်ထားေပးေသာ ျမိဳ႔သစ္ စီမံကိန္းမ်ားႏွင့္ အိမ္ယာစီမံကိန္းမ်ားတြင္ စာရင္းပါဝင္ျပီးေစာင့္ဆိုင္းေနသူမ်ား။                                                             (၃)အိုးအိမ္ေဆာက္လုပ္ခြင့္ႏွင့္ ျမိဳျပေနထိုင္ခြင့္ အေၾကာင္းေၾကာင္းေၾကာင့္ ရပ္ဆိုင္းျခင္းခံထားရသူမ်ား။                                                                                 (၄)ေနထိုင္ခြင့္ကုန္ဆံုး၍ သို႔မဟုတ္ စည္းကမ္းခ်က္မ်ားကိုေဖာက္ဖ်က္ေသာေၾကာင့္ ေနအိမ္ သို႔မဟုတ္ အိမ္ခန္းကို ျပန္သိမ္းျခင္းခံရသူမ်ား။                                                                                        (၅)နိုင္ငံေရးခိုလႈံခြင့္ေတာင္းခံထားဆဲကာလ၌ ေနထိုင္ရန္အခက္အခဲရွိ၍ က်ဴးေက်ာ္အေျခခ်ေနထိုင္သူမ်ား တြင္ ပူးေပါင္းေနထိုင္သူမ်ား ဟူ၍ျဖစ္ေလသည္။

တရားဥပေဒရႈေဒါင့္

          နိဳင္ငံမ်ားစြာတြင္ျဖစ္ေပၚေနေသာ က်ဴးေက်ာ္ေနထိုင္ျခင္းမ်ား၏သေဘာသဘာဝသည္ပင္လွ်င္ ျပစ္မႈ ေျမာက္လွ်က္ရွိ၏။ထို႔ျပင္ ပိုင္ရွင္ႏွင့္က်ဴးေက်ာ္သူတို႔အၾကားထင္ဟပ္ေနသည့္ ဆန္႔က်င္ဖက္ သေဘာတရား မ်ားသည္ ျမိဳ႔ျပဆိုင္ရာဥပေဒ၊စည္ပင္သာယာဥပေဒ၊ပုဂၢလိကပိုင္ႏွင့္ အမ်ားပိုင္ပစၥည္းဆိုင္ရာ ဥပေဒမ်ားႏွင့္ လည္းျငိစြန္းလွ်က္ရွိပါသည္။ထိုကဲ့သို႔ ဥပေဒေရးရာျပႆနာမ်ားရွိေနေသာ္လည္း နိုင္ငံမ်ားစြာတြင္ က်ဴးေက်ာ္ ေနထိုင္သူမ်ားတိုးပြားလွ်က္ရွိ၏။ မ်က္ေမွာက္ေခတ္တြင္ မရိုးသားမႈမ်ားႏွင့္ ေနာက္ကြယ္မွ ၾကိဳးကိုင္ခ်ယ္လွယ္ မႈအေမွာင့္ပေယာဂမ်ားမကင္းေသာ ျပည္တြင္းျပည္ပ က်ဴးေက်ာ္ေနထိုင္မႈမ်ားကို သက္ဆိုင္ရာနိဳင္ငံ အစိုးရမ်ား ႏွင့္ နိဳင္ငံတကာ အသိုင္းအဝိုင္းက တားဆီးနိုင္ပါမည္ေလာ၊ လက္ရွိအခ်ိန္တြင္နိုင္ငံတကာ၌ ထိုအေျခအေန မ်ားကို ထိန္းထိန္းသိမ္းသိမ္းျပဳနိုင္သည္ဆိုရံုမွ်သာ ေဆာင္ရြက္နိဳင္ၾကသည္ကိုေတြ႔ရျပီး၊ ပေပ်ာက္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္နိုင္ျခင္းမရွိၾကေခ်။  ထိုသူမ်ားသည္ ကမာၻ႕နိုင္ငံအႏွံ႔အျပားတြင္ လူတန္းစားတရပ္အေနျဖင့္ ရွိေန သည္ကို လက္ခံၾကရမည့္အေျခအေနသို႔ တျဖည္းျဖည္းဦးတည္လာေနျပီး၊ ထိုက်ဴးေက်ာ္သူမ်ားအား ထိန္းခ်ဳပ္ ရန္ သို႔မဟုတ္ ကန္႔သတ္ရန္ သို႔ိမဟုတ္ တားဆီးရန္တို႔ အတြက္ နိုင္ငံအသီးသီးတြင္ နည္းလမ္းမ်ား အပူတျပင္း ရွာေဖြေနၾကရျပီျဖစ္ပါသည္။ကမာၻနိဳင္ငံအႏွံ႔အျပားတြင္ ရင္ဆိုင္ေနၾကရေသာထိုအေျခအေနကို နိဳင္ငံတကာ အသိုင္းအဝိုင္း၌ ေျဖရွင္းၾကရမည့္ျပႆနာရပ္အျဖစ္သတ္မွတ္လာၾကရျပီလည္းျဖစ္ပါသည္။

မတူကြဲျပားအျမင္မ်ား

          သုေတသီတဦး(Anarchist Colin Ward)က က်ဴးေက်ာ္အေျခခ်ေနထိုင္ျခင္းသည္ ပိုင္ဆိုင္ခြင့္(ေနထိုင္ ခြင့္)ရေရးအတြက္ က်င္သံုးၾကသည့္ ကမာၻ႕ေရွးအက်ဆံုး နည္းဗ်ဴဟာတခုပင္ျဖစ္ေၾကာင္း၊မိမိတို႔ အမ်ားစုသည္ လည္း သမိုင္းေၾကာင္းကို ျပန္ေျပာင္းၾကည့္လွ်င္ က်ဴးေက်ာ္ေနထိုင္သူမ်ားအျဖစ္မွ ဆင္းသက္လာသူမ်ားသာ ျဖစ္သည္ကိုေတြ႕ၾကရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း မွတ္ခ်က္ျပဳပါသည္။ယူနိဳက္တက္ကင္းဒန္းရွိ ရဲအရာရွိတဦး(Sue Williams)ကမူ က်ဴးေက်ာ္သူမ်ားသည္ လူမႈေရးအမူအက်င့္ေကာင္းမ်ားကို ဆန္႔က်င္ေနျပီး၊ရာဇဝတ္မႈခင္းမ်ား ၏ ျမစ္ဖ်ားခံရာလည္းျဖစ္ရာ ျငိမ္းခ်မ္းစြာေနထိုင္ေရးကို အလြန္အမင္းအေႏွာက္အယွက္ျဖစ္ေစသည္ဟု ဆိုပါ သည္။

က်ဴးေက်ာ္ေနထိုင္ျခင္းမ်ားမွ အစျပဳေသာ ျဖစ္စဥ္မ်ားသည္ မင္းမဲ့ဝါဒ၊အုပ္စုဖြဲ႔စိုးမိုးျခင္းဝါဒ၊ ပိုင္ရွင္မဲ့ ဝါဒ မ်ား ထြန္းကားလာနိဳင္ျပီး၊အခြင့္အခါေကာင္းကိုေစာင့္လွ်က္ လူမႈအေဆာင္အအုံသစ္မ်ား ေဖာ္ေဆာင္ရန္ ၾကိဳ တင္ ျပင္ဆင္ထားျခင္းမ်ားကိုၾကံဳေတြ႔ေနၾကရေသာေၾကာင့္ အစိုးရ၏အုပ္ခ်ဳပ္ေရးယႏၱရား ႏွင့္ နိဳင္ငံေရးမူဝါဒမ်ား ကိုပါ ထိခိုက္လာနိဳင္သည္ဟု သံုးသပ္သူမ်ားလည္းရွိပါသည္။

ေျဖရွင္းနိုင္ရန္ ၾကိဳးပမ္း

က်ဴးေက်ာ္သူအမ်ားစုသည္ တရားဝင္ေနရာမ်ားတြင္ေနထုိင္သူမ်ားဘဝမွ  အေျခအေနေျပာင္းလဲလာ သူ မ်ားျဖစ္ပါသည္။အထူးသျဖင့္ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရးဆုတ္ယုတ္က်ဆင္းမႈမ်ားေၾကာင့္ အိမ္ယာဆံုးရႈံးခဲ့ၾက ရ၍ က်ဴးေက်ာ္ေနထိုင္သူမ်ားျဖစ္လာၾက၏။ထိုသူမ်ားသည္ ဆံုးရႈံးမႈမ်ားႏွင္႔ ရင္ဆိုင္ခဲ့ၾကရသူမ်ားျဖစ္ရာ မူလဗီဇ သေဘာအရ အႏႈတ္လကၡဏာေဆာင္လွ်က္ရွိျပီး က်ဴးေက်ာ္ေနထိုင္ရာပတ္ဝန္းက်င္ႏွင့္ သက္ဆိုင္ရာ အာဏာ ပိုင္မ်ားအေပၚတြင္  ဆိုးက်ိဳးသက္ေရာက္မႈမ်ား ျဖစ္ေစပါသည္။ ထိုျပႆနာမ်ားကို နိုင္ငံမ်ားရွိ အစိုးရအသီးသီး တို႔က ေျဖရွင္းၾကရာတြင္ ျဖစ္ေပၚလာသည့္အေျခအေနေပၚမူတည္၍ ဥပေဒကဲ့သို႔ အာဏာတည္ေသာအမိန္႔ ညႊန္ၾကားလႊာမ်ား ထုတ္ျပန္၍ ေျဖရွင္းနည္း ႏွင့္ သက္ဆိုင္ရာနိဳင္ငံ မ်ား ၏ တည္ဆဲဥေဒမ်ား(အထူးသျဖင့္ လူဝင္မႈၾကီး ၾကပ္ေရးဥပေဒ ႏွင့္ ျမဴနီစီပါယ္ဥပေဒမ်ား)ကို အသံုးျပဳ၍ ေျဖရွင္းနည္းမ်ားကို က်င့္သံုးေနၾကပါ သည္။ ယူနိုက္တက္ကင္းဒန္းႏွင့္ ယူနိိဳက္တက္စတိတ္တို႕တြင္ တည္းဆဲဥပေဒမ်ားကို အားထားေျဖရွင္းေနျပီး၊ လူဝီစီယားနားျပည္နယ္ကမူ ျပင္သစ္နိဳင္ငံ၏ ဥပေဒလုပ္ ထံုးလုပ္နည္းမ်ာကိုမွီး၍ ဥပေဒကဲ့သို႔အာဏာတည္ ေသာ အမိန္႔မ်ားကို အခါအားေလွ်ာ္စြာထုတ္ျပန္ ေျဖရွင္းနည္းကို က်င့္သံုးေနပါသည္။ ထိုသို႔ေျဖရွင္းေနၾက ေသာ္လည္း အခက္မခဲႏွင့္အားနည္းခ်က္မ်ားကို ရင္ဆိုင္ေနၾကရဆဲျဖစ္၍ ၾကံဳေတြ႕ရေသာျပႆနာမ်ားကို ျပီးျပည့္စံုေအာင္ ေျဖရွင္းနိုင္ျခင္းမရွိေသးသည္ကို ေတြ႕ၾကရမည္ျဖစ္၏။      

ဖြံ႔ျဖိဳးျပီးနိုင္ငံအမ်ားစုတြင္ ျဖစ္ေပၚလွ်က္ရွိေသာ ထိုအေျခအေနမ်ားမွ လြတ္ေျမာက္ရန္အတြက္ က်ဴး ေက်ာ္ အေျခခ်ေနထိုင္သူမ်ားႏွင့္ပတ္သက္ေသာ အေျခခံအေၾကာင္းရင္းမ်ားကို ကမာၻ႕နိုင္ငံအသီးသီးတြင္ ယခု ထက္ပိုမို၍ ေျခေျချမစ္ျမစ္ေလ့လာလွ်က္ရွိပါသည္။အခ်ိဳ႕ေသာနိဳင္ငံမ်ားတြင္ က်ဴးေက်ာ္အေျခခ်ေန ထိုင္သူမ်ား ကိုယ္တိုင္ပါဝင္ေစလွ်က္ မိမိတို႔၏ လူေနမႈဘဝအဆင့္ ျမွင့္တင္ေရး၊ လူက်င့္ဝတ္မ်ားကို ပိုမိိုေစာင့္ထိန္းလာေစ ေရးႏွင့္ ရာဇဝတ္မႈမ်ား ပေပ်ာက္ေစေရးတို႔အတြက္ ၊ အစိုးရႏွင့္အစိုးရမဟုတ္ေသာ အဖြဲ႔အစည္းမ်ား၊လူမႈေရး အသင္းအဖြဲ႔မ်ားႏွင့္ လူတန္းစားအလႊာေပါင္းစံုက နည္းလမ္းမ်ား ရွာေဖြေန ၾကျပီျဖစ္ပါသည္။ အစိုးရမ်ားႏွင့္ သက္ဆိုင္ရာနိဳင္ငံ အသီးသီးရွိ ဥပေဒျပဳအာဏာပိုင္ အဖြဲ႔မ်ားကလည္း က်ဴးေက်ာ္အေျခခ်ေနထိုင္သူမ်ား ဆိုင္ရာအထူးဥပေဒမ်ား ေရးဆြဲ ျပဌာန္းရန္ သင့္မသင့္ ေျဖရွင္းရန္ နည္းလမ္းတရပ္အျဖစ္စဥ္းစားလွ်က္ရွိျပီး၊ အေျခခံမူဝါဒမ်ားကို ဆန္းစစ္ေလ့ လာေနၾကပါသည္။ ထိုသူမ်ားအား အလ်င္းသင့္သလို ထိန္းခ်ဳပ္ျခင္းမ်ိဳး မဟုတ္ဘဲ စနစ္တက်ထိမ္းခ်ဳပ္နိုင္ရန္ ျဖစ္ေပသည္။

 မိမိတို႔သည္လည္း အျခားေသာ ကမာၻ႔နိုင္ငံမ်ားနည္းတူ ျပည္တြင္းျပည္ပ က်ဴးေက်ာ္အေျခခ်ေနထိုင္ သူမ်ား၏ ျပႆနာမ်ားကိုထဲထဲဝင္ဝင္ ရင္ဆိုင္ေနၾကရသည္ျဖစ္ရာ၊လက္ရွိ ျပႆနာကို ရင္ဆိုင္ေျဖရွင္းေနရံု မွ်သာမက  ၾကိုတင္ခန္႔မွန္း၍မရနိဳင္ေသာ  အသစ္အသစ္ေသာျပႆနာမ်ားကို ရင္ဆုိင္နိဳင္ရန္အတြက္ အျခား ေသာကမာၻ႔နိဳင္ငံမ်ားနည္းတူ နည္းလမ္းမ်ားရွာေဖြသင့္ျပီျဖစ္ပါေၾကာင္း အၾကံျပဳ ေရးသားအပ္ပါသည္။ (Ref;https://en.wikipedia.org/wiki/Squatting