မ်က္စိႏွင့္ မ်က္စဥ္း။(၂၁/၈/၁၈ ရက္ေန႔ထုတ္ စံေတာ္ခ်ိန္သတင္းစာ ေဆာင္းပါး) ေဒါက္တာေဇာ္ထြန္းလင္း(မ်က္စိအထူးကုဆရာဝန္ၾကီး)

                                        

        

  

လူသားတို႔သည္ ေရာဂါအမ်ိဳးမ်ိဳးကို ကုသရန္အတြက္ ေဆးဝါးမ်ားကို ေခတ္အဆက္ဆက္ ရွာေဖြေဖာ္ထုတ္ အသံုးျပဳခဲ့ၾကသည္။ေသာက္ေဆး၊ထိုးေဆး၊ရႈေဆး စသည္ျဖင့္ ခႏၶာကိုယ္တြင္း ေဆး ဝါးအာနိသင္ျပရန္ တီထြင္ခဲ့ၾကရာ မ်က္စိထဲထည့္ရေသာေဆး(မ်က္စဥ္း)သည္လည္း တခုအပါအဝင္ ျဖစ္သည္။

          မ်က္စဥ္းကို ခရစ္ေတာ္မေပၚမီ ဘီစီ ၅၅၃-၅၅၀ အတြင္း အီဂ်စ္တို႔စတင္ အသံုးျပဳခဲ့ေၾကာင္း၊ အီဂ်စ္သုေတသနပညာရွင္ဂ်ာမန္လူမ်ိဳး(Georg Eber)၏ ၁၈၇၂ ခုႏွစ္ ရွာေဖြေတြ႔ရွိခ်က္အရ သိရ သည္။ ထိုမ်က္စဥ္းမ်ားတြင္ အန္တီမိုနီ၊ေၾကးနီႏွင့္ မဂၢနီး တို႔ပါဝင္ျပီး၊ပိုးသတ္ေဆး အေနႏွင့္လည္း ေကာင္း၊ေနေရာင္ကာအျဖစ္လည္းေကာင္း၊ အလွအပအေနႏွင့္လည္းေကာင္း အသံုးျပဳခဲ့ၾကသည္။ ေခတ္မီမ်က္စဥ္းမ်ားအေနႏွင့္ ေရတိမ္ေရာဂါ အတြက္ ပိုင္လိုကာပင္း မ်က္စဥ္းကို ၁၈၇၀ ခုႏွစ္ မ်ားက တည္းက အသံုးျပဳခဲ့ၾကသည္။ ၁၉၈၀ ခုႏွစ္ တြင္ ဘီတာဘေလာ့ကာ မ်က္စဥ္းမ်ား၊ ၁၉၉၉ ခုႏွစ္ တြင္ ပရိုစတာဂလင္ဒင္ အမ်ိဳးအႏြယ္မ်က္စဥ္းမ်ား စသည္ျဖင့္ အဆင့္ဆင့္ တိုးတက္တီထြင္ခဲ့ၾကသည္။

မ်က္စဥ္းအမ်ိဳးအစားမ်ား

        မ်က္စဥ္းမ်ားကို အမ်ိဳးအစားခြဲျခားရာတြင္ ဆရာဝန္ေဆးညႊန္းလိုေသာ မ်က္စဥ္းႏွင့္ ဆရာဝန္ ေဆးညႊန္းမလိုေသာ မ်က္စဥ္းမ်ား(Over the counter – OTC)ဟူ၍ ခြဲျခားနိဳင္သည္။ထို႔ျပင္ သက္ဆိုင္ ရာအသံုးျပဳသည့္ အေျခအေနေပၚမူတည္၍ ေအာက္ပါအတိုင္းလည္းခြဲျခားနိဳင္ပါသည္။

(က) မ်က္ရည္ခမ္းေျခာက္ျခင္း။     ။မ်က္ရည္ခမ္းေျခာက္ေသာအခါ ၊ မ်က္ခြံႏွင့္ မ်က္စိမ်က္ႏွာျပင္ ထိေတြ႔ရာတြင္ ေခ်ာေမြ႔မႈမရွိသျဖင့္ ခိုးလိုးခုလုျဖစ္ျခင္းကို ခံစားရသည္။ထိုအခါ မ်က္ရည္တုမ်က္စဥ္း မ်ားက ေျခာက္ေသြ႕ျခင္း၊ခိုးလိုးခုလုျဖစ္ျခင္းတို႔ကို သက္သာေပ်ာက္ကင္းေစပါသည္။မ်က္စိေျခာက္ ျခင္းသည္ ေလေၾကာင့္လည္း ေကာင္း၊ေနေရာင္ျခည္ေၾကာင့္ လည္းေကာင္း၊စာဖတ္ျခင္း၊ကြန္ပ်ဴတာ သံုးျခင္း၊ဖုန္းၾကည့္ျခင္း၊ တီဗီြ ၾကည့္ျခင္းတို႔ေၾကာင့္လည္းေကာင္း ယာယီျဖစ္နိဳင္သည္။ထိုအခါ မ်က္ ရည္တု သို႔မဟုတ္ မ်က္ရည္တုမ်ိဳးႏြယ္တူ မ်က္စဥ္းမ်ားကို ဆရာဝန္ညႊန္ၾကားခ်က္မပါဘဲ အသံုးျပဳနိဳင္ သည္။

          ယာယီမဟုတ္ဘဲ ေရရွည္ နာတာရွည္ျဖစ္လာပါက မ်က္စိဆရာဝန္ႏွင့္တိုင္ပင္၍ ဆရာဝန္ညႊန္း ေသာေဆးကို သံုးစြဲရပါမည္။

(ခ) မ်က္စိနီျခင္း။     ။မ်က္စိနီျခင္းအတြက္ မ်က္စဥ္းမ်ားတြင္ ဒီကြန္ဂ်က္စတင့္(Decongestant) မ်က္စဥ္းမ်ား ပါဝင္သည္။ ဒီကြန္ဂ်က္စတင့္မ်ားသည္ ေသြးေၾကာမ်ားကို ရႈံ႕သြားေစသျဖင့္၊နီရဲျခင္းကို ေပ်ာက္ေစပါသည္။ ေရကူးကန္အတြင္း ေရကူးျခင္း၊ငိုေၾကြးျခင္း၊ေနပူထဲ အထြက္မ်ားျခင္းေၾကာင့္ ရိုးရိုးသာမန္ ယာယီနီရဲ ေသာ မ်က္စိမ်ားအတြက္ ဆရာဝန္ညႊန္ၾကားခ်က္မလိုဘဲ ဒီကြန္ဂ်က္စတင့္ မ်က္စဥ္းမ်ားကိုခပ္နိဳင္ပါသည္။

          ထိုသို႔မဟုတ္ဘဲ မ်က္စိပိုးဝင္ျခင္း၊ေရတိမ္ျဖစ္ျခင္း၊သူငယ္အိမ္ေရာင္ျခင္း စသည့္မ်က္စိေရာဂါ ေၾကာင့္ နီလွ်င္မူ မ်က္စိဆရာဝန္ႏွင့္ စမ္းသပ္စစ္ေဆးျပီးမွ ဆရာဝန္ညႊန္သည့္ ေဆးမ်ားကိုသာသံုးသင့္ ပါသည္။

(ဂ) မ်က္စိယားျခင္းႏွင့္ ဓါတ္မတဲ့ျခင္းမ်ား။     ။မ်က္စိယားျခင္းႏွင့္ဓါတ္မတဲ့ျခင္းမ်ားအတြက္ ဟစ္တ မင္းဆန္႔က်င္ေဆးပါေသာ မ်က္စဥ္းမ်ားကို သံုးေလ့ရွိသည္။မ်က္စိယားယံျခင္းသည္ ဓါတ္မတဲ့ျခင္း ေၾကာင့္ျဖစ္ပါက မ်က္စဥ္းကိုမသံုးဘဲ ေသာက္ေဆးကိုသာသံုးသင့္ပါသည္။ေသာက္ေဆးသံုး၍ မသက္ သာပါက ၊ ဟစ္တမင္းဆန္႔က်င္ေဆး ပါေသာမ်က္စဥ္းကို မိမိဘာသာခပ္ျခင္းထက္ ၊ မ်က္စိဆရာဝန္ ျပျပီးမွ ညႊန္သည့္မ်က္စဥ္းကိုသာ ခပ္သင့္ပါသည္။

(ဃ)မ်က္ဝတ္ထြက္ျခင္းႏွင့္ မ်က္စိမ်က္ခြံေရာင္ျခင္း။     ။ဤကိစၥတြင္ မ်က္စဥ္းမ်ားကိုသံုးရသည္။ အေဝးမႈန္ အနီးမႈန္ျဖစ္လ်က္ ၊ ကြန္ပ်ဴတာ ၊ တီဗီြ ၊ ဖံုး ၊ အသံုးမ်ား၍ သာမန္မွ် မ်က္ဝတ္ အနည္းငယ္ ထြက္ျခင္း၊ မ်က္ခြံအနည္းငယ္မို႔ျခင္းမ်ားအတြက္ မ်က္ရည္တုအမ်ိဳးအစား ၊မ်က္စိေခ်ာဆီ အမ်ိဳးအစား ကို ဆရာဝန္မညႊန္းဘဲ သံုးနိဳင္ပါသည္။ မသက္သာပါက(မ်က္ဝတ္မ်ားထြက္ျခင္း၊မ်က္စိမ်က္ခြံ အေတာ္ အသင့္ ေရာင္ရမ္းျခင္းမ်ားရွိပါက)မ်က္စိဆရာဝန္ႏွင့္ ျပ၍ ဆရာဝန္ညႊန္သည့္ ေဆးကိုခပ္သင့္ပါသည္။

(င) မ်က္စိပိုးဝင္ျခင္း။     ။မ်က္စိပိုးဝင္ျခင္းအတြက္ သံုးေသာမ်က္စဥ္းမ်ားတြင္ ပဋိဇီဝေဆးမ်ား ပါဝင္ သည္။ ဘက္တီးရီးယား၊ ဗိုင္းရပ္ႏွင့္ မႈိပိုး စသည္ျဖင့္ ပိုးအမ်ိဳးအစားအလိုက္ မ်က္စဥ္းအမ်ိဳးမ်ိဳးရွိသည္။ ေရာဂါလကၡဏာႏွင့္ ေတြ႔ရွိခ်က္မ်ားအေပၚမူတည္္၍ မ်က္စိဆရာဝန္က မ်က္စဥ္းကိုညႊန္းသည္။ ဆရာ ဝန္ညႊန္းေသာေဆးကို သတ္မွတ္ကာလအတိုင္း၊အၾကိမ္အတိုင္း မ်က္စဥ္းခပ္၍ ဆရာဝန္မွာသည့္ အတိုင္း ျပန္ျပရသည္။မ်က္စိမွထြက္ေသာ မ်က္ဝတ္ကို ပိုးေမြး၍ ထိုပိုးကိုနိဳင္ေသာ ပဋိဇီဝေဆးေပး လွ်င္ အေကာင္းဆံုးျဖစ္သည္။

(စ) စတီးရိြဳက္မ်က္စဥ္းမ်ား။    ။မ်က္စိခြဲစိတ္ျပီးေနာက္ ေရာင္ရမ္းျခင္းမျဖစ္ေစရန္ စတီးရိြဳက္မ်က္စဥ္း မ်ားကို ပဋိဇီဝေဆးႏွင့္တြဲ ၍ေပးေလ့ရွိသည္။ရိုးရိုးမ်က္စိယားျခင္း၊ အနည္းငယ္ေရာင္ျခင္း၊ဓါတ္မတဲ့ ေသာ မ်က္စိေရာဂါမ်ား အတြက္သံုးလွ်င္ ခ်က္ခ်င္းယူပစ္သလို ေပ်ာက္ကင္းသက္သာတတ္ ေသာ္ လည္း၊ေရရွည္တြင္ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးအေနႏွင့္ အတြင္းတိမ္ျဖစ္ျခင္း၊ ေရတိမ္ျဖစ္ျခင္း ႏွင့္ ပိုးမႊားမ်ား ေပါက္ပြားျခင္းကို အားေပးျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ယခုေလာေလာဆယ္ ေရာဂါေပ်ာက္လွ်င္ျပီးေရာယူဆ၍ အလြယ္တကူမသံုးသင့္ေပ။ အထူးသျဖင့္ မ်က္ၾကည္လႊာ အနာျဖစ္ျခင္းတြင္၊စတီးရိြဳက္ပါေသာ မ်က္စဥ္းထည့္မိပါက၊မ်က္ၾကည္လႊာ ေပ်ာ့၍ မ်က္ၾကည္လႊာေပါက္သည္အထိ အေျခအေန ဆိုးနိဳင္ သည္။ဗိုင္းရပ္ေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ မ်က္ ၾကည္လႊာ ေရာင္ရမ္းျခင္း၊မ်က္ခြံေရာင္ျခင္းမ်ားတြင္ ထိုမ်က္စဥ္း မ်ိဳးခပ္မိပါက ေရာဂါကိုပို၍ဆိုးဝါးေစသည္။

(ဆ) စတီးရိြဳက္မဟုတ္ေသာ အေရာင္ေလ်ာ့မ်က္စဥ္းမ်ား။      ။သာမန္မ်က္စိမ်က္ခြံေရာင္ျခင္းမ်ားတြင္ စတီးရိြဳက္မ်က္စဥ္းမသံုးလိုေသာအခါ သံုးသည္။စတီးရိြဳက္မ်က္စဥ္းေလာက္ အေရာင္က်ျခင္းတြင္ အစြမ္းမထက္ေသာ္လည္း ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးနည္းျခင္း၊အတြင္းတိမ္၊ေရတိမ္မျဖစ္ျခင္းတို႔ေၾကာင့္၊ ပို၍ အႏၱရာယ္ကင္းသည္ဟုယူဆရသျဖင့္ အသံုးမ်ားေသာ မ်က္စဥ္းျဖစ္သည္။

(ဇ) ေရတိမ္မ်က္စဥ္း။     ။ေရတိမ္မ်က္စဥ္းေဆးကို ေရတိမ္ေရာဂါတြင္ အသံုးျပဳပါသည္။ေရတိမ္မျဖစ္ ေသးေသာ္လည္း၊ မ်က္စိေရခ်ိန္ဆက္တိုက္ တက္ေနပါက ေရတိမ္မျဖစ္ေအာင္ ကာကြယ္သည့္အေန ႏွင့္လည္း သံုးပါသည္။ ေရခ်ိန္တက္ေသာပမာဏ၊ ေရတိမ္အမ်ိဳးအစား၊မ်က္စိအာရံုေၾကာခြက္ျခင္း (Optic disc cupping)ပမာဏႏွင့္၊မ်က္စိျမင္ကြင္း(Visual field)အေျခအေနေပၚမူတည္၍ မ်က္စိ ဆရာဝန္က မ်က္စဥ္းေဆး၊ေသာက္ေဆးမ်ားကို လိုအပ္သလို ညႊန္းေလ့ရွိပါသည္။ဆရာဝန္ညႊန္းသည့္ အတိုင္း ေသခ်ာစြာလိုက္နာလွ်င္၊ ေရတိမ္ေၾကာင့္ ျမင္ကြင္းပိုက်ဥ္း၍ မ်က္မျမင္ဘဝေရာက္ရမည့္ အေျခအေနမွ ကာကြယ္နိဳင္မည္ျဖစ္ေပသည္။

(ဈ) မ်က္ကပ္မွန္ မ်က္စဥ္း။     ။မ်က္ကပ္မွန္တပ္ေသာသူမ်ားသည္လည္း မ်က္စဥ္းခပ္ရပါသည္။ မ်က္ ရည္တုႏွင့္ အမိ်ဳးတူေသာ မ်က္စဥ္းကို မ်က္ကပ္မွန္တပ္ေသာအခါ အလ်ဥ္းသင့္သလိုခပ္ေပးမွ မ်က္ ကပ္မွန္တပ္ရတာ သက္ေတာင့္သက္သာျဖစ္၍ ခိုးလိုးခုလုျဖစ္ျခင္းမွ ကင္းေဝးမည္ျဖစ္ပါသည္။ မ်က္ ကပ္မွန္ကို တေန႔(၁၂)နာရီ ထက္ပို၍တပ္ပါက မ်က္စဥ္းခပ္ေသာ္လည္း ၊ ခိုးလိုးခုလုျဖစ္၍ မ်က္စိထိ ခိုက္တတ္ပါသည္။ထို႔ေၾကာင့္ တပတ္တစ္ခါ ၊ တလတစ္ခါ စသျဖင့္ အခ်ိန္အေတာ္ၾကာမွလဲရေသာ တခါသံုး မ်က္ကပ္မွန္မ်ားကို တီထြင္လာၾကရျခင္းျဖစ္ပါသည္။

(ည)သူငယ္အိမ္ခ်ဲ႕ေသာမ်က္စဥ္း။     ။သူငယ္အိမ္ခ်ဲ႕ေသာမ်က္စဥ္းမ်ားကို မ်က္စိအတြင္းပိုင္းစစ္ေဆး ေသာ အခါတြင္လည္းေကာင္း၊ မ်က္ၾကည္လႊာအနာေပါက္သည့္အခါတြင္လည္းေကာင္း၊ကေလးမ်ား မ်က္မွန္ပါဝါမစမ္းခင္ ၾကိဳ၍ခပ္ ျခင္းတြင္လည္းေကာင္း၊သူငယ္အိမ္ေရာင္ရမ္းနာတြင္ လည္းေကာင္း၊ ျမင္လႊာကြာေသာရာဂါတြင္ လည္းေကာင္း သံုးေလ့ရွိပါသည္။မ်က္စိဆရာဝန္သံုး ေဆးျဖစ္၍ မိမိ သေဘာႏွင့္ လံုးဝ(လံုးဝ)မခတ္ရပါ။ မေတာ္တဆ ခတ္မိလွ်င္ ေရတိမ္ေရာဂါျဖစ္ျခင္း၊ေဆးအာနိသင္ မပ်ယ္မခ်င္း မ်က္စိဝါးေနျခင္း(အထူးသျဖင့္ ကေလးငယ္မ်ားျဖစ္ပါက အျမင္အာရံုေရရွည္ ထိခိုက္ ျခင္း) စသည့္ အႏၱရာယ္မ်ားေပးတတ္ ေသာေၾကာင့္ျဖစ္ပါသည္။

(ဋ) ထံုေဆးမ်က္စဥ္း။     ။ထံုေဆးမ်က္စဥ္းမ်ားးကို မ်က္စိအေသးစားခြဲစိတ္ျခင္း၊အၾကီးစား ခြဲစိတ္ ျခင္း၊အခ်ိဳ႕ေသာမ်က္စိ စစ္ေဆးျခင္းမ်ား၊မ်က္စိအေပၚယံ သံစ ၊ သစ္စ ၊ ဖံု စသည္ဝင္ေသာအခါ ထုတ္ျခင္း၊မ်က္စိေရခ်ိန္တိုင္းျခင္း စေသာကိစၥမ်ားတြင္ သံုးေလ့ရွိသည္။ဆရာဝန္သံုးျဖစ္၍ မိမိသ ေဘာႏွင့္ နာက်င္မႈေပ်ာက္သည္ဆိုကာ မသံုးသင့္ေသာ မ်က္စဥ္းျဖစ္ပါသည္။

          သို႔ပါ၍ “မ်က္စဥ္းတစ္စက္၊ မ်က္စိပ်က္” တတ္သျဖင့္ ယခုတင္ျပေသာ မ်က္စဥ္းဗဟုသုတမ်ား ျဖင့္ လူတိုင္းမိမိတို႔၏ အဖိုးတန္လွေသာ မ်က္စိအျမင္ကို တသက္လံုး ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္နိဳင္ၾက ပါေစသတည္။