မ်က္စိ၊အျမင္အာရံုႏွင့္ မ်က္မွန္ပါဝါ(၇) ။၃၁/၉/၂၀၁၉ ရက္ေန႔ထုတ္ ရတနာပံုသတင္းစာပါေဆာင္းပါး။

                                   

အျမင္အာရုံအေၾကာင္းကိုဆက္လက္ေရးသားလိုပါသည္။

အျမင္အာရံုခ်ိန္ဆျခင္း(What Is Accommodation)

       အျမင္အာရံုခ်ိန္ဆျခင္းဆိုသည္မွာ မ်က္စိတြင္းအဂၤါအစိတ္အပိုင္းတခုျဖစ္ေသာ ဆီလီယာရီ ၾကြက္သား(ciliary muscle)၏ အေနအထား(ေလ်ာ့ျခင္း၊တင္ျခင္းအားျဖင့္) ေျပာင္းလဲခ်ိန္ဆေပးမႈ ေၾကာင့္၊မ်က္စိတြင္းမွန္ဘီးလူး ထူျခင္း ပါးျခင္းမ်ားျဖစ္ေပၚျပီး၊ ျမင္လႊာေပၚတြင္ ၾကည္လင္ေသာ(အနီး အေဝး)အျမင္ အာရုံရရွိေစျခင္း ကိုေခၚပါသည္။

          ဆီလီယာရီၾကြက္သားသည္ ပုံမွန္အေနအထား၌ ရွိစဥ္တြင္ မ်က္စိ၏ ပံုသ႑န္ႏွင့္ အရြယ္ ပမာဏသည္ မူလအရြယ္အစားအတိုင္းျဖစ္ေသာေၾကာင့္ အေဝး(အထူးသျဖင့္ ေပ ၂၀ သို႔မဟုတ္ ၆ မီတာအကြာ အေဝး)ကို ေကာင္းစြာျမင္ရျခင္းျဖစ္၏။ထိုေၾကာင့္ ၄င္းကို မူလအျမင္အာရံုခ်ိန္ဆျခင္း( relaxed accommodation) ဟုေခၚပါသည္။ ထိုသို႔ မ်က္စိတြင္းရွိ အဂၤါအစိတ္အပိုင္းအသီးသီးက ပို၍ ၾကည္လင္ေသာ အျမင္အာရံုရရွိေစရန္ ၊ ၎တို႔၏ သဘာဝအတိုင္းေဆာင္ရြက္ေပးေနမႈကို ကာယကံ ရွင္ ကိုယ္တိုင္က သိနိဳင္မည္မဟုတ္ေပ။အေဝး အနီးရွိ အရာဝတၱဳမ်ားကိုၾကည့္ရာ၌ ၾကည္လင္ထင္ ရွားစြာ ျမင္ေနရျခင္းကိုသာ သေကၤတအျဖစ္ သိနိဳင္ေပသည္။     

အသက္ၾကီးလာေသာ အခါတြင္ မ်က္စိတြင္းရွိသဘာဝမွန္ဘီလူးသည္ စတင္၍ အနည္းငယ္ မာလာ((gets harder)၏။ထိုအခါ ဆီလီယာရီၾကြက္သားသည္ မွန္ဘီလူး၏ပံုသ႑န္(အထူ အပါး)ကို လြယ္လြယ္ကူကူ ထိမ္းခ်ဳပ္ ၍ ေျပာင္းလဲျခင္းမျပဳနိဳင္ေတာ့ေခ်။ဤသည္မွာ အသက္အရြယ္ၾကီးရင့္မႈ ေၾကာင့္ျဖစ္သည့္ သဘာဝေျပာင္း လဲမႈတခုျဖစ္ျပီး၊ အသက္ၾကီးမႈေၾကာင့္ အနီးမႈန္ျခင္း၏ မူလအစ ျဖစ္ ပါသည္။ဆိုလိုသည္မွာ အသက္ၾကီးသူမ်ားသည္ အသက္ငယ္သူမ်ားေလာက္ အျမင္အာရံုခ်ိန္ဆမႈ ျပဳ ရာတြင္ လြယ္လြယ္ကူကူ ေခ်ာေခ်ာေမြ႔ေမြ႔ မရွိေတာ့ျခင္းပင္ျဖစ္ပါသည္။ထိုကဲ့သို႔ခ်ိန္ဆမႈ အားနည္း ေသာေၾကာင့္ အနီးၾကည့္ရာတြင္ ေဝဝါးလာျပီး အနီးမႈန္လာ ျခင္းျဖစ္၏။

အျမင္ခ်ိန္ဆႏိုင္မႈ အတိုင္းအတာ (Amplitude of Accommodation)

          ပုဂၢိဳလ္ တဦးတေယာက္၏ အျမင္ခ်ိန္ဆႏိုင္မႈ(accommodation)အတိုင္းအတာသည္ ထိုသူ၏ မ်က္စိတြင္းမွန္ဘီး၏ အေျခအေနေပၚတြင္မူတည္ပါသည္။မွန္ဘီလူး၏ ပံုသ႑န္တိုးတက္ေျပာင္းလဲႏိုင္ မႈပမာဏ အနည္းအမ်ားအလိုက္ အျမင္ခ်ိန္ဆနိဳင္မႈပမာဏသည္လည္း အတိုးအေလ်ာ့ရွိပါသည္။

ဥပမာအားျဖင့္ ကေလးတစ္ေယာက္၏ အျမင္ခ်ိန္ဆနိဳင္မႈသည္ 15 D ရွိသည္ဆိုပါစို႔။ထိုကေလးသည္ မ်က္စိက်န္းမာေရးေကာင္းသူ(မ်က္စိမမႈန္/မ်က္မွန္လိုအပ္ခ်က္မရွိသူ)ျဖစ္လွ်င္၊ မ်က္စိေရွ့ 7 cm အကြာရွိ အရာဝတၱဳမ်ားကိုၾကည္ၾကည္လင္လင္ ျမင္ရသည့္ သေဘာပင္ျဖစ္ပါသည္။မ်က္စိတြင္္း မွန္ဘီ လူးသည္ 15 D ( 15 dioptres) ကိုေကာင္းစြာခ်ိန္ဆနိဳင္ေသာေၾကာင့္၊ 7 cm အကြာအေဝးတြင္ရွိ ေသာ အရာဝတၱဳ၏ ပုံရိပ္သည္ ျမင္လႊာေပၚတြင္ တထပ္တည္းက်ေရာက္သည္ဟု ဆိုလိုပါသည္။

တြက္ခ်က္မႈ ပံုေသနည္းအရဆိုလွ်င္…….

The focal length formula is:   f = 100 /F  (f in centimetres, F in dioptres).

15 D (=F) so f= 100/15 = 7 cm(6.6) ဟူ၍ ေတြ႔ရပါမည္။

Focal length=အျမင္အလ်ား(ဆံုတာ), centimetres ၊ F=မွန္ဘီလူး၏ပါဝါ, dioptres

အသက္(၄၀)အရြယ္သို႕ေရာက္လာေသာအခါ(အေဝးမႈန္ျခင္းႏွစ္မ်ိဳး Myopia & Hyperopia ႏွင့္ ဆလင္ဒါပါဝါ Astigmatism မ်ား မရွိသူျဖစ္ပါက) မ်က္စိ၏ခ်ိန္ဆနိဳင္မႈသည္ 5 D  ျဖစ္လာျပီး၊ ၾကည္ၾကည္ လင္လင္ျမင္ရေသာ အနီးၾကည့္ အကြာအေဝးသည္ 20 cm ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ သာမန္ စာၾကည့္အကြာေဝး  ( 7 cm ) ထက္ပို၍ ခြာၾကည့္ပါမွ ျမင္ရျခင္းျဖစ္ပါသည္။ 

 

The focal length formula is: f = 100/F (f in centimetres, F in dioptres)

ခ်ိန္ဆနိဳင္မႈအကြာအေဝးသည္ 5 D (=F) ျဖစ္ရာ

F = 100/5 = 20 cm    ျဖစ္၏။

          အသက္(၆၀)ဝန္းက်င္ေရာက္ေသာအခါတြင္မႈ အေဝးအနီးခ်ိန္ဆေပးနိဳင္ေသာ မ်က္စိ၏ စြမ္း အင္မ်ားသည္ မရွိေတာ့သေလာက္ပင္ ေလ်ာ့နည္းသြားျပီျဖစ္ပါသည္။ လူတဦးႏွင့္တဦး အျမင္စြမ္းရည္ ျခင္း တူညီမႈရွိနိဳင္မည္မဟုတ္ေသာ္လည္း အသက္အရြယ္ၾကီးရင့္လာမႈေၾကာင့္ မ်က္စိ၏အျမင္ စြမ္း ရည္က် ဆင္းလာပံုတြင္မႈ တူညီေနသည္ကိုေတြ႔ၾကရပါမည္။

မ်က္ေၾကာအားနည္းျခင္း - အက္စ္သီနိဳးပီးယား (Asthenopia)

          အနီးၾကည့္အကြာအေဝးတစ္ခုတည္းကို အခ်ိန္ၾကာျမင့္စြာၾကည့္ရႈျခင္းသည္ မ်က္စိကုိ ပင္ပန္းေစျပီး ၊ အေဝးအနီးအျမင္အာရံုကိုခိ်န္ဆေပးေသာ ဆီလီယာရီၾကြက္သားကို အားနည္းေစပါ သည္။ အခ်ိန္ၾကာျမင့္စြာ စာဖတ္ျခင္း၊ စက္ခ်ဳပ္ျခင္း၊ ကြန္ပ်ဴတာျဖင့္အလုပ္လုပ္ျခင္း၊ပန္းခ်ီ ပန္းပု စသည့္ လက္မႈလုပ္ငန္းမ်ားလုပ္ကိုင္ျခင္း ႏွင့္အျခားေသာ အနီးၾကည့္အလုပ္္မ်ားကို အခ်ိန္ၾကာျမင့္ စြာျဖင့္ အနားတမ္း အလုပ္လုပ္သူမ်ားသည္  မ်က္စိ၏ အေဝးအနီးခ်ိန္ဆနိဳင္မႈကို အားနည္း ေစပါ သည္။ထိုကဲ့သို႔ အားနည္း လာသည္ကို ေအာက္ပါလကၡဏာ မ်ားကို ၾကည့္ျခင္းျဖင့္ သိနိဳင္ပါသည္။

(၁)မ်က္စိပူျခင္း ႏွင့္နာက်င္ကိုက္ခဲျခင္း။                                                                                (၂)မ်က္စိပင္ပန္းျခင္း။                                                                                                             (၃)ေခါင္းကိုက္ျခင္း။                                                                                               (၄)ပင္ပန္းႏြမ္းနယ္ျခင္း။                                                                                     (၅)အနီးၾကည့္အလုပ္မ်ားလုပ္ရာတြင္ မၾကာခဏ အိပ္ငိုက္ျခင္း။                                       (၆)အာရံုစူးစိုက္နိဳင္မႈနည္းလာျခင္း။                                                                               (၇)အျမင္ေဝဝါးလာျခင္း။                                                                                                    (၈)ပံုရိပ္ႏွစ္ထပ္ျမင္ျခင္း။                                                                                                (၉)မ်က္စိယားယံျခင္း……………စသည္တို႔ျဖစ္၏။

အထက္ပါ  လကၡဏာရပ္မ်ားအနက္ တစ္ခု(သို႔မဟုတ္)အမ်ားကို ခံစားရသူသည္ မ်က္ေၾကာ အားနည္း(Asthenopic ျဖစ္)ေနသူျဖစ္ေၾကာင္း၊ေယဘုယ်အားျဖင့္ သံုးသပ္နိဳင္ပါသည္။သုိ႔ရာတြင္ တစ္ဦး ႏွင့္တစ္ဦး ကြာျခားခ်က္ အနည္းအမ်ား ရွိနိဳင္ပါသည္။

အနီးအေဝးရွိအရာဝတၱဳမ်ားကိုၾကည္ၾကည္လင္လင္ ျမင္နိဳင္ေစရန္ ခ်ိန္ဆေပးေသာ မ်က္စိ တြင္းရွိ ဆီလီယာရီၾကြက္သား၏ သေဘာသဘာဝကို လက္ေမာင္းၾကြက္သားမ်ား၏ သေဘာ သဘာဝႏွင့္ ႏႈိင္း ယွဥ္၍ စဥ္းစားၾကည့္နိဳင္ပါသည္။အလြန္ေလးလံေသာ ဆန္အိတ္တစ္အိတ္ကို မ,ခ်ီသယ္ေဆာင္ျပီးပါက၊ လက္ေမာင္း ၾကြက္သားမ်ားနာက်င္ေနသည္ကို ၾကံုေတြ႔ဘူးၾကမည္ျဖစ္ပါ သည္။ထိုအခ်ိန္မ်ိဳးတြင္ ေနာက္ထပ္တစ္အိတ္ ထပ္မံသယ္ေဆာင္ရန္ ဝန္ေလး(တုန္႔ဆိုင္း) လွ်က္ရွိ ေနတတ္ျပီး၊အခ်ိန္ အနည္းငယ္ အနားယူျပီးမွသာ ဆက္၍ လုပ္နိဳင္မည္ျဖစ္ပါ သည္။အနားမယူဘဲ ဆက္၍လုပ္ပါက ၾကြက္တက္ျခင္းကဲ့သို႔ေသာ ျပႆနာမ်ိဳးကို ရင္ဆိုင္ရမည္ျဖစ္ျပီး၊ လက္ေမာင္း ၾကြက္သားမ်ားကို အားနည္းေစမည္ျဖစ္ပါသည္။  

ထိုနည္းတူစြာပင္ မိမိိတို႔သည္ အနီးၾကည့္အကြာအေဝးတြင္ မ်က္စိကိုအသံုးျပဳရာ၌ ၾကည္လင္ စြာ ျမင္ရေစရန္ ဆီလီယာရီၾကြက္သားက အခ်ိန္တိုအတြင္း ခ်ိန္ဆေပးရေလသည္။အကယ္၍ ၎ဆီ လီယာရီၾကြက္သားသည္ ေညာင္းညာလွ်က္ ပင္ပန္းေနလွ်င္ မ်က္စိနာက်င္ေနေသာေၾကာင့္ ျမင္ရ ေသာျမင္ကြင္း သည္လည္း ၾကည္ၾကည္လင္လင္ရွိမည္မဟုတ္ေပ။ အနီးၾကည့္ အကြာအေဝးကို အခ်ိန္ ၾကာျမင့္စြာ မနားတမ္းၾကည့္ပါက၊အနား မယူဘဲ ဆက္တိုက္အလုပ္လုပ္လွ်င္ လက္ေမာင္း ၾကြက္သား မ်ားၾကြက္တက္ သကဲ့သို႔၊ အနီးအေဝးကို ခ်ိန္ဆေပးေသာ ဆီလီယာရီၾကြက္သားသည္လည္း ၾကြက္ တက္ေပလိမ္႔မည္။ ဆီလီယာရီၾကြက္သား(ciliary muscle) ၾကြက္တက္(cramp)လွ်င္ ျပန္လည္၍ ေျပေလွ်ာ့(relax) မသြားေတာ့ေပ။အေဝးအနီးခ်ိန္ဆနိဳင္မႈ စြမ္းရည္သည္ လည္း က်ဆင္းသြားျပီး၊ အျပည့္အဝခ်ိန္ဆမႈ မျပဳနိဳင္ေတာ့ ေပ။

လူတစ္ေယာက္အတြက္ အနီးၾကည့္ေနစဥ္တြင္ ဆီလီယာရီၾကြက္သား၏ အနီးအေဝးခ်ိန္ဆ နိဳင္မႈ စြမ္းရည္ ထက္ဝက္မွ်ကို အသံုးျပဳေနရသည္ျဖစ္ရာ၊ စြမ္းရည္က်ဆင္းသြားေသာအခါတြင္လည္း ထက္ဝက္မွ်က်ဆင္း သြားေလသည္။က်ဆင္းသြားေသာ ပမာဏသည္ အေဝးၾကည့္ခ်ိန္ဆမႈတြင္ သက္ ေရာက္မႈျဖစ္ ျပီး၊အေဝးမႈန္သြားေလသည္။ဤအေျခအေနသည္ လူငယ္မ်ားတြင္အျဖစ္မ်ားျပီး၊ မ်က္စိ အသံုးခ်မႈ မွန္ကန္ေစရန္ က်င့္ၾကံေနထိုင္ျခင္းျဖင့္သာလွ်င္ ကာကြယ္နိဳင္ေလသည္။အနီး ၾကည့္ အလုပ္မ်ားကို လုပ္ရာတြင္ အခ်ိန္ၾကာျမင့္စြာ အနားမယူဘဲ ဆက္တိုက္လုပ္ျခင္းကို ေရွာင္ရွား ျပီး၊ မ်က္စိကို အနားေပး၍ လုပ္ၾကရန္လိုပါသည္။

ဥပမာအားျဖင့္ဆိုရလွ်င္…….

          လူငယ္တစ္ေယာက္၏အဆိုအရ….စာသင္ခန္းအတြင္း စာသင္ေနခ်ိန္တြင္၊စာေရးစာ ဖတ္ျပဳ (အနီး ၾကည့္) ျပီးေနာက္ ဘလက္ဘုတ္(သို႔မဟုုတ္)ဝႈိက္ဘုတ္(အေဝးၾကည့္)ကို လွမ္း၍ၾကည့္ လိုက္ေသာအခါ၊ တခါတရံ မႈန္ဝါးဝါးျမင္ရျပီး၊တခါတရံ ၾကည္ၾကည္လင္လင္ျမင္ရသည္ဟုဆိုလွ်င္၊ ၎ လူငယ္သည္ အေဝးမႈန္သူ (Myopia)မဟုတ္ဘဲ၊အနီးၾကည့္ကို ၾကာျမင့္စြာၾကည့္ေသာ ျပႆနာသာ ျဖစ္ေလသည္။ ဤအေျခ အေနသည္ မ်က္ေၾကာအားနည္း(Asthenopia ျဖစ္)စျပဳေနေသာ အေျခ အေနကို ေဖာ္ျပေနျခင္းျဖစ္ေလသည္။

အျမင္အာရံုဆိုင္ရာအေၾကာင္းအရာအခ်ိဳ႕ကိုေရးသားေဖာ္ျပျပီးေနာက္ ၾကည္လင္ေသာ အျမင္ကိုရရွိေစရန္ အတြက္ အေရးၾကီးေသာအေထာက္အပံ့ပစၥည္းတခုျဖစ္သည့္ မ်က္မွန္တြင္ တပ္ဆင္အသံုးျပဳရေသာ မွန္အမ်ိဳးအစားအမ်ိဳးမ်ိဳးကိုဆက္လက္ေရးသားေဖာ္ျပလိုပါသည္။

စဖီးရစ္ - ထုဝန္းညီ (Spherical Lenses)မွန္မ်ား

စဖီးရစ္မွန္မ်ားသည္ မ်ားေသာအားျဖင့္ မ်က္မွန္တြင္တပ္ဆင္အသံုးျပဳေသာ မွန္အမ်ိဳးအစား ျဖစ္ပါသည္။၎မွန္မ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ ေအာက္ပါအေၾကာင္းအရာမ်ားကိုေရးသား သြားပါမည္။

(၁) စဖီးရစ္မွန္မ်ား(Spherical lens)မ်ားျဖင့္ျမင္နိဳင္သည့္ မ်က္စိမႈန္ျခင္းအမ်ိဳးမ်ိဳး။                               (၂) အေပါင္းႏွင့္အႏုတ္ စဖီးရစ္မွန္္မ်ား၏ျခားနားခ်က္မ်ား။                                                         (၃) စဖီးရစ္မွန္မ်ား၏ ပံုသ႑ာန္ႏွင့္သြင္ျပင္ လကၡဏာမ်ား။                                                                                                             (၄) စဖီးရစ္မွန္မ်ား၏ အလင္းတန္းမ်ားစုဆုံပုံ။                                                                          (၅) အလင္းယိုင္ပမာဏ သို႔မဟုတ္ ယူနစ္(Dioptre)၏ အဓိပၸါယ္။                                               (၆) စဖီးရစ္မွန္မ်ား၏ ပါဝါကိုေရးသြင္းျခင္း။                                                                             (၇) အျမင္အလွ်ား သို႔မဟုတ္ ဆံုတာ(Focal length)ႏွင့္မွန္မ်ား၏ပါဝါ (Lens power)တို႔၏ ပတ္သက္ယွက္ႏြယ္ပံု……..စသည္ျဖင့္ျဖစ္၏။

စဖီးရစ္မွန္(Spherical len)၏ပံုသ႑ာန္မ်ား

        စဖီးရစ္မွန္မ်ား၏ အနားစြန္းမ်ားႏွင့္ အလယ္ဗဟုိတို႔၏ အထူအပါးေပၚမူတည္၍ အမ်ိဳးအစား အမ်ိဳး မ်ိဳးကြဲျပားပါသည္။ အေပါင္းလကၡဏာျဖင့္ေဖာ္ျပေသာ စဖီးရစ္မွန္မ်ား၏ အလည္ဗဟုိသည္ထူျပီး အနားသတ္မ်ားသည္ပါး၏။ အႏုတ္လကၡဏာျဖင့္ေဖာ္ျပေသာ စဖီးရစ္မွန္မ်ား၏ အလည္ဗဟုိသည္ ပါး ၍ အနားသတ္မ်ားသည္ ထူၾက၏။

          စဖီးရစ္မွန္မ်ား၏ပံုသ႑န္မ်ားသည္ စက္ဝန္း(စက္ဝိုင္း)(Spheres)ႏွစ္ခုထပ္ရာမွ ေပၚထြက္ လာေသာ အတြင္း ထုဝန္းႏွင့္ စက္ဝန္းႏွစ္ခုနီးစပ္ သို႔မဟုတ္ ထိကပ္ရာမွ ေပၚထြက္္လာေသာ ၾကားထု ဝန္းမ်ား ျဖစ္သည္။ စက္ဝန္းႏွစ္ခုထပ္ရာမွ ေပၚထြက္လာေသာ အတြင္းထုဝန္းသည္ အေပါင္းပါဝါ မွန္ျဖစ္ျပီး၊ နီးစပ္ သို႔မဟုတ္ ထိ ကပ္ရာမွ ေပၚထြက္လာေသာ ၾကားထုဝန္းသည္ အႏုတ္ပါဝါမွန္ျဖစ္ သည္။

မ်က္မွန္ မွန္မ်ား၏ပံုသ႑ာန္

မ်က္မွန္တြင္သံုးေသာမွန္မ်ားကို ေအာက္ပါအတိုင္းေတြ႔ရပါမည္။

(၁) ျပင္ညီမ်က္ႏွာျပင္မွန္ - Plano(Flat)                                                                                                               (၂) မ်က္ႏွာျပင္ခံုးမွန္ - Convex(Curved like the outside of ball - ေဘာလံုး၏အျပင္မ်က္ႏွာ ျပင္ကဲ့သို႔)                                                                                                                     (၃) မ်က္ႏွာျပင္ခြက္မွန္ - Concave (Curved like the inside of ball - ေဘာလံုး၏အတြင္းမ်က္ႏွာ ျပင္ကဲ့သို႔)

          စက္ဝန္းလံုး(ေဘာလံုးကဲ့သို႔)တစ္ခု(a sphere)ကို ထက္ပိုင္းျဖတ္လိုက္လွ်င္ မ်က္ႏွာျပင္ႏွစ္မ်ိဳး ကို ေတြ႔ရမည္ျဖစ္သည္။တစ္မ်ိဳးမွာ အျပင္မ်က္ႏွာျပင္ျဖစ္ျပီး၊ေနာက္တစ္မ်ိဳးမွာ အတြင္းမ်က္ႏွာျပင္ ျဖစ္ပါသည္။ စဖီးရစ္၏ အျပင္မ်က္ႏွာျပင္အပိုင္းသည္ မ်က္ႏွာျပင္ခံုး(Convex)ျဖစ္ျပီး၊ စဖီးရစ္၏ အတြင္းမ်က္ႏွာျပင္ အပိုင္း သည္ မ်က္ႏွာျပင္ခြက္(Concave)ျဖစ္သည္။စဖီးရစ္မွန္၏ မ်က္ႏွာျပင္ခံုး တစ္ခုသည္ အလင္းတန္း မ်ားကို စုဆံုေစျပီး၊မ်က္ႏွာျပင္ခြက္သည္ အလင္းတန္းမ်ားကိုခဲြျဖာေစသည္။ 

  ျပည့္ေအာင္(COA)

(ICEE – International Centre For Eyecare  Education(Brien Holden Vision Institute Foundation),Refractive Error Training Package,Student  Manual ကို မွီျငမ္းပါသည္)