စမ္းမွန္မ်ားႏွင့္စမ္းသပ္မ်က္မွန္ကိုင္း (၉/၁၂/၂၀၁၉ ရက္ေန႔ထုတ္ရတနာပံုသတင္းစာပါ ကိုယ္တိုင္ေရးေဆာင္းပါး)

      

                         

          မ်က္မွန္တပ္ရန္ လိုသူမ်ား၏ မတူညီေသာပါဝါမ်ားကို စစ္ေဆးရွာေဖြရာတြင္ ပညာရွင္မ်ား က ထူးျခားေသာ မ်က္မွန္ကိုင္းတစ္မ်ိုးကို တပ္ဆင္ေစျပီး၊မွန္မ်ားကို  ျဖဳတ္တပ္ေျပာင္းလဲ၍ ေဆြး ေႏြးေမးျမန္း ရွာေဖြေပးသည္ကို ျမင္ေတြ႕ဖူးၾကမည္ ထင္ပါသည္။ထိုကိရိယာမ်ားသည္ အထူးျပဳ လုပ္ထားေသာ စမ္းမွန္ မ်ား(trial lenses)၊ စမ္းသပ္ခံသူ၏ မ်က္ႏွာအေနအထားအတိုင္း (မ်က္စိ ႏွစ္လံုး ၏အကြာအေဝး၊ မ်က္ စိႏွင့္နားရြက္ အကြာအေဝး စသည္ျဖင့္) ေျပာင္းလဲ ခ်ိန္ဆနိဳင္ျပီး၊ ပညာရပ္ သေကၤတမ်ားပါဝင္ေသာ စမ္း သပ္မ်က္မွန္ကိုင္း (trial frame) မ်ားပင္ျဖစ္ေလသည္။

          ထိုသို႔ေသာ မ်က္မွန္ပါဝါရွာေဖြရာတြင္သံုးေသာပစၥည္းအျပည့္အစံု(Trial Set)ကို အသံုး ျပဳ၍ စမ္းသပ္ခံသူကိုယ္တိုင္ ၾကည့္ရႈဆံုးျဖတ္၍ရရွိေသာ အေျဖသည္သာ စိတ္ခ်ရေသာပါဝါအျဖစ္ ပညာရွင္ မ်ားကလက္ခံထားၾကဆဲျဖစ္ရာ၊မ်က္မွန္ပါဝါရွာေဖြေသာ ေခတ္္မီကိရိယာ(Device)မ်ား မည္မွ်ပင္ထြန္း ကားေနေစကာမႈ၊ Trial Set မ်ားသည္ အေရးပါဆဲျဖစ္ေလသည္။၎တို႔ကို အသံုး ျပဳျခင္းျဖင့္ စဖီးရစ္မွန္ (spheres )၊ ဆလင္ဒါမွန္(cylinders )၊ပရစ္ဇန္မွန္(prisms) စသည့္ျဖင့္ လြယ္ကူစြာခြဲျခားနိဳင္သည့္အျပင္၊ အေပါင္းလကၡဏာမွန္ႏွင့္ အႏုတ္လကၡဏာမွန္မ်ားကိုလည္း သက္ေတာင့္သက္သာခြဲျခားနိဳင္ပါသည္။ ထို႔ျပင္ ဆလင္ဒါမွန္ႏွင့္ စဖီရိုဆလင္ဒါမွန္မ်ား၏ ပါဝါ ရွိရာေနရာ (Axis)ကိုလည္း လွ်င္ျမန္စြာ ရွာေဖြနိဳင္ ပါသည္။

စမ္းသပ္မွန္အစံု(Trial lens set)

          စမ္းသပ္မွန္အစံု(a trial lens set)သည္ ေရြးခ်ယ္စုစည္းထားေသာ မွန္မ်ားျဖစ္သည္။အထူး သျဖင့္ အေပါင္း ႏွင့္အႏုတ္လကၡဏာ စဖီးရစ္ စမ္းမွန္မ်ား၊ဆလင္ဒါစမ္းမွန္မ်ား၊ပရစ္ဇန္ စမ္းမွန္မ်ား ႏွင့္ တြဲဖက္ သံုးရေသာမွန္ခ်ပ္မ်ား ပါဝင္သည္။ အေရာင္အေသြး ပံုသ႑ာန္အားျဖင့္ အမ်ိဳးမ်ိဳး ကြဲျပားေနတတ္ေသာ္ လည္း တူညီေသာအခ်က္မွာ မ်က္မွန္ပါဝါရရွိေရးအတြက္ မရွိမျဖစ္လိုအပ္ ေသာ အေျခခံမွန္မ်ား ပါဝင္ေနျခင္းပင္ျဖစ္ပါသည္။

စမ္းမွန္တခုခ်င္းစီတြင္ ပါဝါအမ်ိဳးအစားႏွင့္ သေကၤတလကၡဏာကို ထင္ထင္ရွားရွားေရးထိုး ထား၏။ စဖီးရစ္မွန္မ်ား(spherical lens)ကို ဒိုင္ေအာ့ဖ္တာ(dioptres)ျဖင့္တိုင္းတာ ျပီး၊ သေကၤ တ(D)ျဖင့္ လည္းေကာင္း၊ဆလင္ဒါမွန္မ်ား(cylindrical lens)ကို ဒိုင္ေအာ့ဖ္တာ ဆလင္ဒါ (dioptres cylinder)ျဖင္ တိုင္းတာျပီး၊သေကၤတ(DC)ျဖင့္ လည္း ေကာင္း၊ပရစ္ဇန္မွန္မ်ား(prism lens)ကို ပရစ္ဇန္ဒိုင္ေအာ့ဖ္တာ (prism diopters) ျဖင့္တိုင္းတာျပီး၊သေကၤတ(Δ)ျဖင့္လည္းေကာင္း ေရးမွတ္ထားၾကပါသည္။

 စမ္းမွန္တခုခ်င္းစီ၏ အနားသတ္ ပတ္ပတ္လည္ကို ပလပ္စတစ္ သို႔မဟုတ္ သတၱဳျဖင့္ အနားကြပ္ ထားပါသည္။ပလပ္စတစ္ျဖင့္ အနားကြပ္ထားေသာမွန္မ်ားတြင္ အေပါင္း လကၡဏာ ႏွင့္ အႏုတ္ လကၡဏာ မွန္မ်ားကို ရွာေဖြရာ၌ လြယ္ကူ ေစရန္အတြက္ ကြဲျပားေသာ အေရာင္မ်ားျဖင့္ ခြဲျခား ထားတတ္ပါသည္ (အထူးသျဖင့္ အႏုတ္လကၡဏာမွန္မ်ားကို အနီေရာင္၊အေပါင္းလကၡဏာ မွန္မ်ားကိုအနက္ေရာင္စသည္)။ လက္ဆြဲေသတၱာငယ္ အတြင္း၌ မွန္တစ္ခုခ်င္းစီအတြက္ အကန္႔ ငယ္မ်ားဖန္တီးထားျပီး၊ စမ္းမွန္ရွိပါဝါ အတိုင္း ၎အကန္႔ငယ္မ်ားတြင္ ေနရာသတ္မွတ္ေရးထိုး ထား ပါသည္။အလြယ္တကူ ရွာေဖြ နိဳင္ရန္ျဖစ္ျပီး၊ မွန္မ်ားမွားယြင္း သံုးစြဲမိျခင္းမွ ကာကြယ္ရန္ ႏွင့္ မ်က္မွန္ ပါဝါညႊန္ၾကားလႊာကိုေရးသားရာတြင္ မွန္ကန္ေစ ရန္ ျဖစ္ပါသည္။အကယ္၍ စမ္းမွန္ ေသတၱာငယ္အတြင္းရွိ သတ္မွတ္ေနရာ၌မထားပဲ အလ်ဥ္းသင့္ရာေနရာ မ်ားတြင္  ထားပါက၊ ေနာက္တစ္ၾကိမ္ မ်က္မွန္စမ္းေသာအခါ တြင္ မွားယြင္းေစမည္ သာမက၊ လိုအပ္ေသာ စမ္းမွန္ကို ရွာေဖြ ေနရသည့္အတြက္ ၾကန္႔ၾကာမႈမ်ားေတြ႔ၾက ရမည္ျဖစ္ပါသည္။

စမ္းမွန္မ်ားကို ေသတၱာငယ္အတြင္း၌  ေနရာခ်ထားပံု အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိပါသည္။အထူးသျဖင့္ အေပါင္း လကၡဏာ စဖီးရစ္မွန္မ်ားကို ေသတၱာငယ္(Trial Box)၏ ညာဖက္တြင္လည္း ေကာင္း၊ အႏုတ္လကၡဏာ စဖီး ရစ္မွန္မ်ားကို ေသတၱာငယ္၏ ဘယ္ဖက္တြင္လည္းေကာင္း ထားေလ့ရွိပါ သည္။ဆလင္ဒါစမ္းမွန္မ်ား ကိုမူ အေပါင္းစဖီးရစ္မွန္ႏွင့္ အႏုတ္စဖီးရစ္မွန္မ်ားအၾကားတြင္ ေတြ႕ရ တတ္ျပီး၊အႏုတ္ဆလင္ဒါမွန္မ်ား ကဘယ္ဖက္၊ အေပါင္းဆလင္ဒါမွန္မ်ားက ညာဖက္တြင္ရွိတတ္ပါ သည္။ပရစ္ဇန္စမ္းမွန္မ်ားကိုမူ ဆလင္ဒါ မွန္မ်ားအနီး အလယ္တြင္ထားပါသည္။ မ်က္မွန္ပါဝါ ရွာေဖြ ရာတြင္ တြဲဖက္၍သံုးရေသာ မွန္ခ်ပ္မ်ားကို လည္း ဆလင္ဒါမွန္မ်ားအနီး အလယ္တြင္ ထား ေလ့ရွိသည္။

စမ္းမွန္မ်ားသည္ စဖီးရစ္မွန္၊ဆလင္ဒါမွန္၊ပရစ္ဇန္မွန္စသည့္ျဖင့္ အမ်ိဳးအစား ကြဲျပား သကဲ့သို႔ ပါဝါမ်ားသည္လည္း ±0.25 D မွ ±20.00 D အထိရွိပါသည္။ ±0.25  မွ ±4.00 D အထိကို ±0.25 D အဆင့္ဆင့္တိုးသြားျပီး၊ ±4.00 မွ ±6.00 D အထိကိုမူ ±0.50 D အဆင့္ဆင့္ တိုး၏။ ±6.00 မွ ±20.00 D အၾကားတြင္မူ ±1.00 D ပါဝါ အဆင့္ဆင့္တိုးသြားေလသည္။ စမ္းမွန္ပါဝါတစ္မ်ိဳးလွ်င္ မွန္ႏွစ္ခ်ပ္ပါဝင္ျပီး ၊မ်က္စိႏွစ္ဖက္စလံုးတူညီေသာပါဝါျဖစ္ပါက သံုး နိဳင္ရန္ျဖစ္ေလသည္။

စဖီးရစ္စမ္းမွန္မ်ား(Spherical Trial Lenses)

          စဖီးရစ္စမ္းမွန္မ်ားသည္ ေသတၱာငယ္အတြင္း၌ အေပါင္းလကၡဏာႏွင့္ အႏုတ္ လကၡဏာႏွစ္မ်ိဳးစလံုးပါဝင္ပါသည္။ ထိုႏွစ္မ်ိဳးကိုခြဲျခားနိဳင္ရန္ နည္းလမ္း(၂)မ်ိဳးအသံုး ျပဳထား ပါ သည္။ မွန္မ်ားကို အနားကြပ္အေရာင္မ်ားခြဲထားျခင္း ႏွင့္ လကၡဏာသေကၤတ (အေပါင္း + ႏွင့္ အႏုတ္ -)မ်ားေရး ထိုးထားျခင္းတို႔ပင္ျဖစ္ေလသည္။ စတင္အသံုးျပဳသည္ႏွင့္ မည္သည့္အေရာင္ သည္ အေပါင္းမွန္ျဖစ္၍ မည္သည့္အေရာင္သည္ အႏုတ္မွန္ျဖစ္သည္ကို အကၽြမ္းဝင္သည္ အထိ ေလ့လာထားရန္ အထူးလိုအပ္ ပါသည္။

ထခါတရံ လကၡဏာသေကၤတ ေရးထိုးမထားသည္ကိုလည္း ေကာင္း၊ မထင္မရွားပ်က္ျပယ္ ေနျခင္း မ်ားကိုလည္းေကာင္းရွားရွား ပါးပါးေတြ႔ရတတ္ပါသည္။ထိုအခါ စမ္းမွန္ မ်ား၏ အထူအပါး အေျခအေနကို ၾကည့္၍ သံုးၾက ရပါသည္။စမ္းမွန္မ်ားကို အသံုးျပဳနိဳင္စြမ္းသည့္ ပညာရွင္တစ္ဦး အေနျဖင့္ အေပါင္းမွန္ သည္ အလယ္၌ထူသည္ကိုလည္း ေကာင္း၊ အႏုတ္မွန္သည္ အလယ္၌ ခြက္ သည္ကိုလည္းေကာင္း သိျပီးျဖစ္ပါလိမ့္မည္။

ဆလင္ဒါစမ္းမွန္မ်ား(Cylindrical Trial Lenses)

ဆလင္ဒါစမ္းမွန္မ်ားတြင္ အေပါင္း ႏွင့္အႏုတ္ ႏွစ္မ်ိဳးေတြ႔ရပါမည္။အထူးသျဖင့္အသံုးမ်ား သည္မွာ အႏုတ္ဆလင္ဒါမွန္မ်ား ပင္ျဖစ္ပါသည္။ အခ်ိဳ႕ ေသာ စမ္းမွန္ေသတၱာငယ္မ်ားတြင္ အေၾကာင္းအားေလွ်ာ္ စြာ အေပါင္းဆလင္ဒါမွန္မ်ားကို ထည့္သြင္းမထားသည္လည္းရွိတတ္ပါ သည္။စဖီးရစ္စမ္းမွန္မ်ားကဲ့သို႔ အေရာင္ျဖင့္ခြဲျခားထားျခင္း၊သေကၤ တလကၡဏာျဖင့္ခြဲျခားထားျခင္း မ်ားရွိပါသည္။ထူးျခားသည္မွာ ဆလင္ ဒါမွန္မ်ားတြင္ တစ္လိုင္းတည္းျဖစ္ေသာ ေနရာျပဝင္ရိုး အမွတ္အသားမ်ဥ္ေၾကာင္းငယ္မ်ား မွတ္သား ထားျခင္းပင္ျဖစ္ ေလသည္။ထိုမ်ဥ္းအမွတ္ အသားကို အနားကြပ္ကြင္းတြင္လည္း ေကာင္း၊ မွန္ေပၚတြင္ လည္း ေကာင္း အေျခအေနကို မူတည္၍ မွတ္ သားတတ္ပါသည္။ထိုမ်ဥ္းအမွတ္အသား သည္ စဖီးရစ္ စမ္းမွန္ႏွင့္ ဆလင္ဒါစမ္းမွန္တို႔ကိုခြဲျခား နိဳင္ေသာသေကၤတပင္ျဖစ္ပါသည္။

ပရစ္ဇန္စမ္းမွန္မ်ား(Prism Trial Lenses)

        ပရစ္ဇန္စမ္းမွန္မ်ားတြင္ စဖီးရစ္ႏွင့္ဆလင္ဒါမွန္မ်ားကဲ့သို႔ အေပါင္းႏွင့္ အႏုတ္ လကၡဏာ သေကၤတမ်ားျဖင့္ ခြဲျခားထားျခင္း၊အေရာင္ျဖင့္ခြဲျခားထားျခင္းမ်ားကို ေတြ႔ၾကရမည္မဟုတ္ေပ။ အဘယ့္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ပရစ္ဇန္မွန္မ်ားသည္ အနီးအေဝးပါဝါခ်ိန္ဆမႈ မျပဳေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ေလ သည္။ ပရစ္ဇန္မွန္မ်ားတြင္ ဆလင္ဒါ စမ္းမွန္မ်ားကဲ့သို တစ္လိုင္းတည္းက်ေသာ မ်ဥ္းအမွတ္ အသားႏွစ္ခုႏွင့္ သေကၤတဂဏန္းမ်ားကို သာ ေတြ႔ၾကရမည္ျဖစ္သည္။တဖက္ထူ တဖက္ပါးမွန္ အမ်ိဳးအစားျဖစ္ျပီး၊အရင္းဖက္တြင္ထူ၍ အဖ်ားဖက္တြင္ပါးေလသည္။

တြဲဖက္၍သံုးရေသာစမ္းမွန္မ်ား(Accessory Trial Lenses)

        တြဲဖက္၍သံုးရေသာ စမ္းမွန္မ်ားသည္ အေထာက္ အကူျပဳေသာ ပစၥည္းမ်ားျဖစ္ေလသည္။ တစ္ခုခ်င္းစီတြင္ အေရးပါေသာ ရည္ရြယ္ခ်က္ အသီးသီးရွိ၏။

တစ္ဖက္ပိတ္အဝိုင္းျပား(Occluder)

        ၎သည္းရိုးရွင္းေသာ ကရိယာတစ္ခုျဖစ္ျပီး၊အနားကြပ္ ကြင္းအတြင္း၌ အနက္ေရာင္ အလင္းပိတ္ ပလပ္စတစ္အျပားဝိုင္းေလးတစ္ခုပင္ျဖစ္ေလသည္။ မ်က္စိစမ္းသပ္စစ္ေဆးရာတြင္ မ်က္စိတစ္ဖက္ ခ်င္းစီ ကို ေရွးဦးစြာစစ္ေဆးၾကရသည္ျဖစ္ရာ၊ စမ္းသပ္စစ္ေဆးျခင္းမျပဳေသာ မ်က္စိတစ္ဖက္ကို ထိုအလင္း ပိတ္အျပားငယ္ျဖင့္ ယာယီပိတ္ကာထားရန္အသံုးျပဳ ေလသည္။

အပ္ေပါက္အျပားဝိုင္း(Pinhole)

ဤကိရိယာငယ္သည္ မ်က္စိတဖက္ပိတ္ရန္ အသံုးျပဳေသာ အျပားဝိုင္းႏွင့္ဆင္တူ ေသာ္ လည္း မတူေသာအခ်က္မွာ အပ္ေပါက္ငယ္တစ္ခုသို႔မဟုတ္ အမ်ား ပါေနျခင္းပင္ျဖစ္သည္။ စံလြဲ အလင္းယိုင္မႈ(Refractive Error)ေၾကာင့္(မ်က္မွန္တပ္ရန္လိုအပ္ ေသာ)အျမင္အားနည္း ေနသူ အား၊ ပကတိအျမင္ထက္(မ်က္မွန္တပ္လွ်င္) ပို၍ျမင္နိုင္မည့္ အျမင္စြမ္းရည္ကို စမ္းသပ္စစ္ေဆးရာ တြင္ လည္းေကာင္း၊ အျခားေသာ မ်က္စိက်န္းမာေရးအေျခအေနမ်ားကို စမ္းသပ္စစ္ေဆးရာတြင္ လည္းေကာင္း အသံုးျပဳေလသည္။

ခေရာ့ဆလင္ဒါ(Cross cylinder)

        ခေရာ့ဆလင္ဒါသည္ လက္ကိုင္ပါေသာမွန္အဝိုင္းေလးျဖစ္၏၊မ်ဥ္းငယ္ အမွတ္အသားမ်ား ႏွင့္ သေကၤတဂဏန္းမ်ားပါဝင္ေလသည္။ ခေရာ့ဆလင္ဒါကို အက္စတစ္မက္တစ္ဇန္ - astigmatism (ဆလင္ဒါပါဝါ)ရွိသူမ်ား ကို တိုင္းတာရာ၌ အသံုးျပဳ ေလသည္။

စမ္းသပ္မ်က္မွန္ကိုင္း(Trial Frame)

          စမ္းသပ္မ်က္မွန္ကိုင္းသည္ လိုသလိုေျပာင္းလဲခ်ိန္ဆမႈျပဳနိဳင္ေသာ မ်က္မွန္ကိုင္းျဖစ္ သည္။ စမ္း သပ္ခံသူ၏ မ်က္ႏွာအေနအထားကိုလိုက္၍ ခ်ိန္ဆမႈျပဳနိဳင္၏။ မ်က္စိႏွင့္ နား အကြာ အေဝး၊မ်က္ စိႏွစ္ လံုးအကြာအေဝး(interpupillary distance (PD))၊ႏွာေခါင္း ရိုးအနိမ့္ အျမင့္ (nose pad) စသည္တို႔ကို႔ အလြယ္တကူ ခ်ိန္ဆနိုင္ရန္ျပဳလုပ္ထား၏။စမ္းသပ္မွန္ မ်ားကို အလြယ္တကူ ျဖဳတ္တပ္ရန္ေနရာ(lens cells)မ်ားကို မ်က္မွန္ကိုင္း၏ေရွ႕ဖက္ ႏွင့္ အေနာက္ ဖက္တို႔တြင္ ျပဳလုပ္ထားသည္။တပ္ထားေသာ စမ္းမွန္မ်ားကိုလည္း လက္ျဖင့္ လွည့္၍ ရေစရန္ (ဆလင္ဒါပါဝါ၏ဝင္ရိုး - Axis ကိုရွာေဖြရာတြင္ လြယ္ ကူေစရန္)လည္း ဖန္တီး ထားသည္။ မ်က္မွန္ကိုင္း၏ေရွ႕တည့္တည့္(မ်က္စိစမ္းသပ္စစ္ေဆးသူ ျမင္ သာေသာေန ရာ)တြင္၊ Axis (ဆလင္ဒါ၏ပါဝါအျမင္လမ္းေၾကာင္းေနရာ)အမွတ္အသားမ်ား( 0  ံ မွ  180  ံထိ 5  ံ စီျခား၍)ကို လည္း ထင္ထင္ရွားရွားေရးထိုးထား ေလသည္။

          Trial Set  ကိုအသံုးျပဳၾကရာ၌ ဂရုျပဳရမည့္အခ်က္မွာ အသံုးျပဳျပီးသည့္အခါတိုင္း စမ္းမွန္ မ်ား(Trial lens)ကို ၾကည္လင္ေနေစရန္သန္႔ရွင္းမႈျပဳလုပ္ျခင္း၊ေနရာတက်ျပန္လည္စစ္ ေဆး၍ ထားသိုျခင္း၊ စမ္းသပ္မ်က္မွန္ကိုင္း(Trial frame)အား(အမ်ားသံုးျဖစ္၍ အရက္ျပန္ကဲ့သို႔ သန္႔စင္ ေဆးရည္မ်ားသံုး၍) သန္႕ရွင္းျခင္း၊ ခ်ိန္ဆမႈျပဳရေသာ အတိုးအေလွ်ာ့ခလုပ္မ်ား အားမူလေနရာ အမွတ္အသား၌ ျပန္၍ ထားျခင္းမ်ားျဖစ္ေလသည္။

ျပည့္ေအာင္္(COA)