ဆလင္ဒါမွန္ႏွင့္စံသေကၤတမ်ား (၈/၁၁/၂၀၁၉ ရက္ေန႔ထုတ္ ရတနာပံုေန႔စဥ္သတင္းစာပါေဆာင္းပါး)

       

                                               

          ဆလင္ဒါပါဝါဟူေသာ အသံုးအႏႈန္းကို မ်က္မွန္တပ္ဆင္ၾကရသူမ်ားသာမက နီးစပ္ပတ္ သက္သူ မ်ားပါ ၾကားဘူးနားဝရင္းႏွီးၾကျပီးျဖစ္ပါသည္။ဆလင္ဒါပါဝါရရွိေရးအတြက္ ဆလင္ဒါမွန္ကို မ်က္မွန္ကိုင္း အတြင္းသို႔ ပညာရွင္မ်ားက စနစ္တက် ျပဳျပင္တပ္ဆင္မွသာ အသံုးျပဳသူအတြက္ အဆင္ေျပမည္ျဖစ္ရာ၊ ဤအေၾကာင္းကို ဗဟုသုတအလို႔ငွာ ေရးသားလိုပါသည္။

          အက္စတီမက္တစ္မွန္(ဆလင္းဒါမွန္)မ်ားကို မွန္အမ်ိဳးအစားအားျဖင့္ႏွစ္မ်ိဳးေတြ႕ရျပီး၊ဆ လင္ဒါ မွန္ႏွင့္ စဖီရိုဆလင္ဒါမွန္ဟူ၍ ျဖစ္ပါသည္။အျခားေသာ အေခၚအေဝၚမ်ားအျဖစ္…….. ဆလင္ဒါမွန္မ်ားကို… Cylinderical  Lens = Cylinder Lens = Cylinder ဟူ၍လည္း ေကာင္း၊ စဖီရိုဆ လင္ဒါမွန္မ်ားကို….. Sphero – Cylinderical Lens = Spher – Cylinder Lens = Sphero – Cyl Lens စသည္ျဖင့္လည္း ေခၚၾကသည္ကို မ်က္မွန္သံုးမွန္မ်ားအေၾကာင္းကို ေရးသားစဥ္က ထည့္သြင္းေရးသားျပီးျဖစ္ပါသည္။

          ဆလင္ဒါမွန္မ်ားသည္ အက္စတစ္မက္တစ္ဇန္ရွိ၍ မ်က္စိမႈန္သူမ်ားအား အျမင္အာရံုတိုး တက္ ေအာင္ျပဳျပင္ေပးျပီး၊စဖီရိုဆလင္ဒါမွန္မ်ားသည္ အက္စတစ္မက္တစ္ဇန္ႏွင့္တြဲလွ်က္ရွိေသာ အျမင္ အလ်ားရွည္မ်က္စိမႈန္၊အျမင္အလ်ားတိုမ်က္စိမႈန္ႏွင့္ သက္ၾကီးအနီးမႈန္သူမ်ားအား ၾကည္ လင္ေသာ အျမင္ကိုရရွိေစရန္ျပဳျပင္ေပးသည္ကိုလည္း သိရွိျပီးျဖစ္ေပမည္။

အက္စတီမက္တစ္မွန္(ဆလင္ဒါမွန္)၏ အထူအပါးသည္ မွန္၏အနားသတ္ပတ္ ပတ္လည္ တြင္ပင္ တေနရာႏွင့္တေနရာ တူညီမႈမရွိေသာ္လည္း၊မ်က္ႏွာျပင္မ်ားမွာမူ စဖီးရစ္မွန္ မ်ား၏ မ်က္ႏွာ ျပင္မ်ားကဲ့သို႔ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိၾကပါသည္။ျပင္ညီ-Plano(Flat)၊ မ်က္ႏွာျပင္ခံုး-(Convex)၊ မ်က္ႏွာျပင္ ခြက္(Concave) စသည္ျဖင့္ျဖစ္ပါသည္။

စဖီရိုဆလင္ဒါမွန္မ်ားသည္ ဆလင္ဒါပါဝါႏွင့္စဖီးရစ္ပါဝါတို႔အတူတကြေပါင္းစပ္ထားေသာ မွန္ မ်ားျဖစ္ရာ ၊၎၏အဓိကအျမင္လမ္းေၾကာင္းႏွစ္ခုသည္ တစ္ခုႏွင့္တစ္ခု ေထာင့္မွန္က်ေနရာ (၉၀ံ)တြင္ ဆံုေတြ႔ၾကပါသည္။ ဆံုေတြ႔ရာေနရာသည္ ၾကက္ေျခခတ္သ႑ာန္အျမင္လမ္းေၾကာင္း (Optical Cross)ေန ရာပင္ျဖစ္သည္ ။ထိုေနရာသည္ ဆလင္ဒါမွန္၏ အျမင္ ခ်ိန္ဆနိဳင္မႈပါဝါကိုရွာ ေဖြရာ၌  အေထာက္         အကူျပဳေသာေနရာျဖစ္ရာ၊အျမင္ဆိုင္ရာပညာရွင္မ်ားက ပံုစံမ်ားေရးဆြဲ၍ အသံုးျပဳၾကပါသည္။

ဆလင္ဒါ(အက္စတီမက္တစ္)မွန္မ်ား၏ပါဝါကို ဒိုင္ေအာ့ပ္တာဆလင္ဒါ(Dioptres Cylinder)ျဖင့္ တိုင္းတာပါသည္။အတိုေကာက္ သေကၤတအျဖစ္ DC ဟူ၍ေရးမွတ္ၾက၏။

ေနရာျပသေကၤတ စံသတ္မွတ္ခ်က္ (Standard Axis Notation)

        စဖီးရစ္မွန္မ်ားႏွင့္ ဆလင္ဒါမွန္မ်ား၊စဖီရိုဆလင္ဒါမွန္မ်ား၏ အဓိကျခားနားေသာ အခ်က္မွာ ဆလင္ဒါပါဝါအညႊန္းကိုေရးသားရာတြင္ျဖစ္ေစ၊ဆလင္ဒါမွန္မ်ားကို မ်က္မွန္ကိုင္း အတြင္း သုိ႕ ထည့္သြင္းရာတြင္ျဖစ္ေစ၊ေနရာျပ သေကၤတ စံသတ္မွတ္ခ်က္မ်ားကိုလိုက္နာ၍ ေဆာင္ရြက္ ၾကရ ပါသည္။ေနရာျပသေကၤတ စံသတ္မွတ္ခ်က္ ဆိုသည္မွာ - ဆလင္ဒါမွန္ သို႔မဟုတ္ စဖီရို ဆလင္ဒါ မွန္ တစ္ခု ၏ ပါဝါအျမင္လမ္းေၾကာင္း(Power Meridian)တည္ရွိရာေနရာကို ေဖာ္ျပေသာ စနစ္ တခုျဖစ္ပါ သည္။၎ စနစ္အရ ဘယ္ညာ မ်က္စိႏွစ္ဖက္စလံုးကို နာရီလက္တံ၏ ဆန္႔က်င္ ဖက္ လမ္းေၾကာင္း (Anti – Clockwise) အတိုင္း၊ကန္႔လန္႔ျဖတ္(Horizontal) ေနရာမွစတင္၍ ဒီဂရီ( Degrees “  ံ” )ျဖင့္ ေရတြက္ မွတ္သား တိုင္းတာပါသည္။

          ကန္႔လန္႔ျဖတ္လိုင္း(Horizonal Line) သည္ အမ်ားအားျဖင့္ေျပာၾကေသာ ၁၈၀ံ(180 ံ)ျဖစ္ သည့္ “၀” မွ “၁၈၀” (0  ံto 180 ံ)ထိရွိေသာ အမွတ္အသားမ်ားပင္ျဖစ္ပါသည္။သို႔ျဖစ္ရာ ဆလင္ဒါ သို႔မဟုတ္ စဖီရိုဆလင္ဒါမွန္မ်ား၏ Axis (ေနရာျပဝင္ရိုး သို႔မဟုတ္ အခ်ိဳ႕အေခၚ ေနရာျပမီတာ) သည္ ၁ မွ ၁၈၀ ဒီဂရီ( 1 to 180 degree) အတြင္းရွိနိဳင္သည္ဟု ဆိုရပါမည္။သေကၤတျပဳရာတြင္ ဒီဂရီ၏ သေကၤတျဖစ္ေသာ (   ံ ) ကိုအသံုးနည္းျပီး (Axis = 1,45,180) စသည္ျဖင့္သာ အသံုး မ်ားပါသည္။ အဘယ့္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ (   ံ ) သေကၤတသည္ သံုည(၀)ႏွင့္မွားယြင္း နိဳင္ေသာ ေၾကာင့္ျဖစ္ေပသည္။

စဖီရိုဆလင္ဒါမွန္မ်ား၏ပါဝါကို ညႊန္ၾကားေရးသားမည္ဆိုပါက မ်က္မွန္ပါဝါညႊန္ၾကားလႊာ၏ စဖီးရစ္ ပါဝါေနရာ၌သာမက၊ဆလင္ဒါပါဝါေနရာတြင္ပါ ေရးသားရန္လိုပါသည္။ဆလင္ဒါပါဝါကို ေရးသားရာတြင္ ဆလင္ဒါ၏ Axis (ဝင္ရိုး သို႔မဟုတ္ မီတာ) ကိုေနရာျပသေကၤတ စံသတ္မွတ္ ခ်က္အတိုင္း လမ္းညႊန္ေရး သားရန္လိုပါသည္။

ဥပမာအားျဖင့္ - 4.00/-1.00×90  ံ ကို “minus four , minus one , axis ninety” (အႏုတ္ ေလးရာ၊ အႏုတ္တစ္ရာ၊ဝင္ရိုး ကိုးဆယ္) ဟုအလြယ္ေျပာၾကပါသည္။

          ဆလင္ဒါ၏ Axis (ဝင္ရိုး သို႔မဟုတ္ မီတာ)သည္ မ်က္မွန္ပါဝါရွာေဖြသူ အသံုးျပဳေသာ စမ္းသပ္ မ်က္မွန္ကိုင္း(Trial Frame)တြင္ မွတ္သားထားေသာအမွတ္အသားမ်ား၊မ်က္မွန္ကိုင္း အတြင္းသို႔ဆလင္ဒါ သို႔မဟုတ္ စဖီရိုဆလင္ဒါမွန္ကို ေသြး၍ထည့္ေပးရသူပညာရွင္(Edging Technician )အသံုးျပဳ ေသာ သေကၤတကဒ္ျပား(Standard Meter Chart)တြင္ မွတ္သား ထားေသာ အမွတ္ အသားမ်ားပင္ျဖစ္ ပါသည္။မ်က္မွန္ပါဝါရွာေဖြေပးသူပညာရွင္က စမ္းသပ္မ်က္ မွန္ကိုင္းတြင္ရွိေသာ အမွတ္အသားမ်ား ကိုၾကည့္၍၊ စမ္းသပ္ခံသူ၏ အေကာင္းဆံုးအျမင္အာရံုကို ရရွိေစသည့္ Axis ကိုေရးမွတ္ညႊန္ၾကားရသကဲ့သို႔ ၊မ်က္မွန္ကိုင္းတြင္းသို႔ မွန္ကိုေသြးထည့္ေပးရ သည့္ ပညာရွင္ကလည္း မ်က္မွန္ပါဝါညႊန္ၾကားလႊာအတိုင္း လိုက္နာ၍ သေကၤတကဒ္ရွိ အမွတ္ အသားအတိုင္း မွန္တြင္မွတ္သား၍ ေသြးထည့္ ေပးရပါသည္။

          အက္စတစ္မက္တစ္ဇန္(ဆလင္ဒါပါဝါ)ရွိသူ၏ ပကတိအျမင္သည္ အျမင္စမ္းကဒ္ျပား သို႔မဟုတ္ ေခတ္မီပရိုဂ်က္တာ ေပၚရွိ စာ ရုပ္ပံု သေကၤတ မ်ားကို ႏွစ္ရုပ္ ႏွစ္ထပ္ျမင္ျခင္းမွ်သာ မဟုတ္မူပဲ၊၎ စာ ရုပ္ပံု သေကၤတ မ်ား၏ ေအာက္ေျခ သို႔မဟုတ္ အေပၚတည့္တည့္တို႔တြင္၊ ခဲျခစ္ရာကဲ့သို ေဒါင္လိုက္ အစင္းေၾကာင္းမ်ား ကန္႔လန္႔ျဖတ္အဆင္းေၾကာင္းမ်ားကို လည္း ျမင္ ေတြ႕ရတတ္ သည္ျဖစ္ရာ၊ဆလင္ဒါ ပါဝါ၏ Axis သည္ ၎တို႔ကိုေပ်ာက္ကြယ္သြားေစျပီး၊ ၾကည္ လင္ေသာအျမင္ကို ရရွိေစမည့္ ေနရာျပ သေကၤတပင္ျဖစ္ပါသည္။

လကၡဏာသေကၤတ ေျပာင္း၍ေရးသားျခင္း(Transposition)

        ဆလင္ဒါ၏ မ်က္မွန္ပါဝါညႊန္ၾကားခ်က္ေရးသားရာတြင္ လကၡေျပာင္း၍ေရးသားျခင္းကို တခါတရံ လိုအပ္ခ်က္ အရ အသံုးျပဳၾကရသည္မ်ားရွိပါသည္။အသံုးျပဳမည့္ မွန္လိုအပ္ခ်က္အရ ျဖစ္ေစ၊နည္းပညာ သေဘာတရားအရ ျဖစ္ေစ ဆလင္ဒါပါဝါ အႏုတ္သေကၤတမွ အေပါင္း သေကၤ တသို႔ လည္းေကာင္း၊ အေပါင္းသေကၤတမွ အႏုတ္သေကၤတသို႔လည္းေကာင္း ေျပာင္းလဲ ေရးသား အသံုးျပဳၾကပါသည္ ။ေရးသား ပံုအဆင့္ဆင့္ ကိုေအာက္ပါအတိုင္းျပဳလုပ္နိဳင္ပါသည္။လိုအပ္သူတို႔ အသံုးျပဳနိဳင္ေစရန္ျဖစ္ပါသည္။

အဆင့္(၁) စဖီးရစ္ပါဝါတြင္ ဆလင္ဒါပါဝါကိုေပါင္းလိုက္ပါ၊စဖီးရစ္ပါဝါအသစ္ရပါမည္။              အဆင့္(၂) ဆလင္ဒါပါဝါ၏သေကၤတ( + or - ) ကိုေျပာင္းပါ။                                            အဆင့္(၃) Axis ကို ေထာင့္မွန္က် ( 90  ံ)သို႔ ေျပာင္းပါ။

ဥပမာ(၁) +3.25/- 1.25×180  ံ ပါဝါအညႊန္းတြင္၊ဆလင္ဒါပါဝါ၏သေကၤတကို အေပါင္းလကၡဏာ သို႔ ေျပာင္းမည္ဆိုပါက …………

(၁)စဖီးရစ္ပါဝါတြင္ ဆလင္ဒါပါဝါကိုေပါင္းလွ်င္……+3.25+(- 1.25)=+2.00 ဟူေသာ စဖီးရစ္ ပါဝါအသစ္ကိုရပါမည္။ 

                                                                                                                               (၂) ဆလင္ဒါပါဝါ၏အႏုတ္လကၡဏာ သေကၤတကို၊အေပါင္းလကၡဏာသို႔ေျပာင္းလွ်င္ …. -1.25 Change to +1.25  ျဖစ္ပါမည္။ 

                                                                                                                               (၃) Axis ကိုေထာင့္မွန္က်ေျပာင္းလွ်င္ ……. 180  ံ Change to 90  ံ ျဖစ္ပါမည္။

သို႔ျဖစ္ရာ အႏုတ္လကၡဏာရွိေသာ ဆလင္ဒါပါဝါကို အေပါင္းလကၡဏာသို႔ေျပာင္းလဲျပီးေသာ မ်က္မွန္ပါဝါ အသစ္ကိုေအာက္ပါအတုိင္းေတြ႔ၾကရပါမည္။ 

+3.25/-1.25×180 ံ …..Become …….. +2.00/+1.25×90 ံ …..ျဖစ္ပါမည္။

ဥပမာ( ၂ )….+1.00/+2.00×45  ံ ဟူေသာပါဝါအညႊန္းတြင္ ဆလင္ဒါပါဝါ၏ သေကၤတကို အႏုတ္ လကၡဏာသို႔ေျပာင္းမည္ဆိုလွ်င္……

(၁) စဖီးရစ္ပါဝါႏွင့္ဆလင္ဒါပါဝါကိုေပါင္းပါက ….. +1.00+(+2.00)=+3.00 ျဖစ္ပါမည္။                  (၂) ဆလင္ဒါပါဝါ သေကၤတကို အႏုတ္လကၡဏာသို႔ေျပာင္းပါက …+2.00  to  -2.00 ျဖစ္၏။             (၃) Axis ကိုေထာင့္မွန္က် ( 90 ံ) ေျပာင္းလွ်င္… 45  ံ change to 135  ံ ကိုရပါမည္။

ဤသို႔ျဖင့္ ေပးထားေသာပါဝါအညႊန္း +1.00/+2.00×45  ံသည္ +3.00/-2.00×135  ံဟူ၍ ဆလင္ဒါ ပါဝါအႏုတ္လကၡဏာ သေကၤတျဖင့္ ပါဝါအညႊန္း အသစ္ကိုရပါမည္။

`        သတိျပဳရန္အခ်က္မွာ မွန္တစ္ခု၏ ၾကက္ေျခခတ္အျမင္လမ္းေၾကာင္း(Optical Cross)မွာ ေျပာင္း လဲသြားမည္မဟုတ္ပဲ၊သေကၤတ(အႏုတ္ႏွင့္အေပါင္းလကၡဏာမ်ား)ေရးသားရာတြင္သာ ေျပာင္းလဲေရး သားျခင္းျဖစ္ပါသည္။ဆိုလိုသည္မွာ မွန္၏ပါဝါကိုေျပာင္းလဲျခင္းမဟုတ္ပဲ၊ သေကၤ တလကၡဏာကိုသာ ေျပာင္းလဲ၍ေရးသားျခင္းျဖစ္ေပသည္။

          စဖီးရစ္ပါဝါရွိသူ၏ ပကတိအျမင္သည္ ေဝေဝဝါးဝါးမထင္ရွားျခင္းမွ်သာျဖစ္၍၊ဆလင္ဒါပါဝါ ရွိသူ၏ ပကတိအျမင္သည္ ေဝဝါးမထင္ရွားျခင္းမွ်သာမဟုတ္ပဲ စာလံုးေစာင္းမ်ား၊စာလံုးဆက္မ်ား၊ခဲ ျခစ္ရာကဲ့သို ႔ျခစ္ရာမ်ားျဖင့္ အခ်ိဳ႕ေသာသူမ်ားတြင္ ရႈပ္ေထြးေနတတ္သည္ျဖစ္ရာ၊ဆလင္ဒါပါဝါရွိသူ အား ၾကည္ လင္ေသာ အျမင္ကိုရရွိေစရန္အတြက္(ကိုက္ညီေသာမ်က္မွန္ေကာင္း ေကာင္းတလက္ ရရွိေစေရးအတြက္) ပါဝင္ကုစားမႈျပဳၾကသူ ပညာရွင္မ်ားသည္ ဆလင္ဒါပါဝါအတြက္ သတ္ မွတ္ ထားေသာ စံသေကၤတ သတ္မွတ္ခ်က္မ်ားအတိုင္း တိက်စြာလိုက္နာေဆာင္ရြက္သင့္ၾကေပသည္။

 ျပည့္ေအာင္ (COA)

(ICEE – International Centre For Eyecare  Education(Brien Holden Vision Institute Foundation),Refractive Error Training Package,Student  Manual ကို မွီျငမ္းပါသည္)